Od nowego roku szkolnego dzieci w szkołach i przedszkolach zobaczą na talerzach sporo zmian. Nowe przepisy mają poprawić jakość posiłków, ograniczyć smażone dania i zwiększyć udział warzyw oraz produktów roślinnych.
Od 1 września 2026 roku nowe zasady żywienia dzieci
Od 1 września 2026 roku w placówkach oświatowych zaczną obowiązywać zmienione zasady dotyczące przygotowywania i sprzedaży żywności.
Nowe regulacje obejmą nie tylko szkolne stołówki, ale również:
-
przedszkola,
-
szkoły podstawowe,
-
szkoły ponadpodstawowe,
-
firmy cateringowe,
-
bufety,
-
automaty z żywnością i napojami.
Oznacza to, że każda placówka lub firma dostarczająca jedzenie dzieciom i młodzieży będzie musiała dostosować się do nowych wymagań.
Raz w tygodniu obowiązkowe danie bez mięsa i nabiału
Jedną z najważniejszych zmian jest obowiązek podawania przynajmniej raz w tygodniu w pełni roślinnego obiadu przygotowanego na bazie nasion roślin strączkowych.
Takie danie nie powinno zawierać produktów odzwierzęcych. Podstawą mogą być między innymi:
-
fasola,
-
soczewica,
-
ciecierzyca,
-
groch,
-
bób.
Zmiana ma zwiększyć udział białka roślinnego w diecie dzieci i jednocześnie zapewnić pełnowartościową opcję uczniom, którzy nie jedzą mięsa lub innych produktów pochodzenia zwierzęcego.
Mięso tylko dwa razy w tygodniu
Nowe zasady ograniczają częstotliwość podawania potraw mięsnych w ramach szkolnych obiadów.
Dwa dni w tygodniu stołówki mają serwować posiłki przygotowane ze świeżego mięsa. Jednocześnie ma być dostępna alternatywa roślinna, najlepiej oparta na strączkach.
Ważne jest również samo pochodzenie surowca. W przypadku obiadu mięsnego przepisy wskazują na używanie mięsa świeżego, a nie wysoko przetworzonych produktów.
To oznacza, że jadłospisy powinny stopniowo odchodzić od dań bazujących na gotowych wyrobach o dużej zawartości soli i tłuszczu.
Ryba raz w tygodniu i dzień elastyczny
W tygodniowym menu ma znaleźć się także co najmniej jedna potrawa rybna.
Dzieci, które nie jedzą ryb, powinny mieć możliwość wyboru roślinnego zamiennika. Dzięki temu posiłek będzie dostępny również dla uczniów stosujących dietę wegetariańską lub unikających określonych produktów.
Jeden dzień tygodnia ma pozostać elastyczny. W tym czasie stołówka będzie mogła podać obiad:
-
roślinny,
-
mączny,
-
rybny.
Takie rozwiązanie pozostawia placówkom pewną swobodę przy układaniu jadłospisów.
Zupy na wywarze warzywnym minimum dwa razy w tygodniu
Zmiany dotyczą również sposobu przygotowywania zup.
Co najmniej dwa razy w tygodniu powinny być one gotowane na wywarze warzywnym. Oznacza to mniejszą zależność od bulionów mięsnych oraz większą możliwość przygotowania dań odpowiednich dla dzieci niejedzących mięsa.
Zupy warzywne mają jednocześnie zwiększać spożycie warzyw, które według nowych zasad powinny odgrywać ważniejszą rolę w codziennym menu.
Warzywa lub owoce w każdym posiłku
Każdy posiłek podawany dzieciom powinien zawierać warzywa albo owoce.
Nowe regulacje wyraźnie wskazują jednak, że to warzywa powinny pojawiać się częściej i w większej ilości niż owoce.
W praktyce oznacza to między innymi większy udział:
-
surówek,
-
warzyw gotowanych,
-
warzyw pieczonych,
-
warzywnych dodatków do kanapek,
-
zup warzywnych,
-
past na bazie strączków.
Owoce nadal pozostaną ważną częścią jadłospisu, ale nie powinny całkowicie zastępować warzyw.
Mniej smażenia — maksymalnie dwa razy w tygodniu
Jedną z bardziej odczuwalnych zmian będzie ograniczenie liczby potraw smażonych.
Stołówki będą mogły serwować je maksymalnie dwa razy w tygodniu. W pozostałe dni dania powinny być między innymi gotowane, duszone lub pieczone.
Przepisy wskazują również tłuszcze zalecane do smażenia. Wymieniane są między innymi rafinowana oliwa z oliwek oraz olej rzepakowy.
Zmiana ma ograniczyć ilość tłuszczu w diecie dzieci i promować mniej obciążające sposoby przygotowywania posiłków.
Więcej pieczywa i produktów pełnoziarnistych
W szkolnych i przedszkolnych jadłospisach ma wzrosnąć udział produktów zbożowych pełnoziarnistych.
Mogą to być między innymi:
-
pieczywo razowe,
-
pełnoziarnisty makaron,
-
brązowy ryż,
-
kasze,
-
płatki zbożowe o prostym składzie.
Produkty te dostarczają więcej błonnika niż ich oczyszczone odpowiedniki. Zgodnie z nowymi zasadami powinny być regularnym elementem posiłków, a nie jedynie sporadycznym dodatkiem.
Woda ma być podstawowym napojem
Preferowanym napojem dla dzieci i młodzieży ma być woda.
Napoje przygotowywane na miejscu, takie jak herbata czy kakao, będą mogły zawierać ograniczoną ilość cukru. Zgodnie z podawanymi zasadami limit ma wynosić maksymalnie 5 g cukru w 250 ml napoju.
Zmiany mają ograniczyć codzienne spożycie słodzonych napojów, które są jednym z częstych źródeł dodatkowego cukru w diecie.
Zmiany także w szkolnych sklepikach
Nowe przepisy obejmą także produkty sprzedawane w szkolnych sklepikach, bufetach i automatach.
Dozwolona oferta ma opierać się między innymi na:
-
kanapkach,
-
sałatkach,
-
pieczywie,
-
mleku i produktach mlecznych,
-
wzbogaconych napojach roślinnych,
-
owocach i warzywach,
-
orzechach i nasionach bez dodatku cukru oraz soli,
-
sokach i musach bez dodatku cukru,
-
wodzie,
-
gorzkiej czekoladzie zawierającej minimum 70 proc. kakao.
Produkty będą musiały spełniać limity dotyczące ilości cukru, soli i tłuszczu. W praktyce może to oznaczać zniknięcie części popularnych słodyczy, słonych przekąsek i słodzonych napojów.
Jadłospisy mają być bilansowane przez 10 dni
Placówki będą musiały oceniać wartość odżywczą posiłków w ujęciu dłuższym niż jeden dzień.
Jadłospisy mają być bilansowane w okresie 10 dni, z uwzględnieniem potrzeb energetycznych konkretnej grupy dzieci.
W przedszkolach całodzienne żywienie powinno pokrywać około 70–75 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego.
W szkołach:
-
obiad jednodaniowy powinien zapewniać około 20 proc. dziennego zapotrzebowania,
-
obiad dwudaniowy około 30 proc. dziennego zapotrzebowania.
Przy planowaniu posiłków trzeba będzie uwzględnić odpowiednią ilość białka, węglowodanów, tłuszczów i energii.
Produkty lokalne, sezonowe i ekologiczne mile widziane
Nowe przepisy zachęcają placówki do korzystania z produktów:
-
sezonowych,
-
lokalnych,
-
ekologicznych.
Nie zawsze będzie to możliwe, ale taki kierunek ma pomóc w poprawie jakości posiłków i ograniczyć korzystanie z wysoko przetworzonych składników.
W praktyce jadłospisy mogą częściej uwzględniać warzywa i owoce dostępne w danej porze roku.
Szkolne jedzenie wyraźnie się zmieni
Od 1 września 2026 roku szkolne i przedszkolne menu ma być bardziej roślinne, różnorodne i mniej oparte na smażeniu.
Najbardziej widoczną nowością będzie obowiązkowe danie ze strączków bez produktów odzwierzęcych, podawane co najmniej raz w tygodniu.
Dzieci mają również otrzymywać więcej warzyw, produktów pełnoziarnistych i posiłków przygotowanych na bazie świeżych składników. To oznacza dużą zmianę nie tylko dla kuchni szkolnych, ale także dla firm cateringowych i operatorów sklepików.
