Od nowego roku szkolnego uczniowie w całej Polsce zobaczą na talerzach zupełnie inne menu. Zmiany obejmą miliony dzieci i tysiące placówek. Ministerstwo Zdrowia wprowadza nowe przepisy, które mają na stałe zmienić sposób żywienia w szkołach i przedszkolach.
Od 1 września 2026 r. nowe przepisy w całej Polsce
Nowe regulacje zaczną obowiązywać 1 września 2026 roku. Obejmą niemal 36 tysięcy szkół i przedszkoli oraz około 6,8 miliona uczniów.
Rozporządzenie zastąpi dotychczasowe przepisy z 2016 roku i wprowadzi bardziej szczegółowe zasady dotyczące planowania jadłospisów, jakości produktów oraz sposobu przygotowywania posiłków.
Po raz pierwszy w polskich przepisach dotyczących żywienia szkolnego pojawia się pojęcie diety planetarnej – modelu żywienia, który łączy troskę o zdrowie z dbałością o środowisko.
Obowiązkowy roślinny obiad raz w tygodniu
Największą zmianą będzie wprowadzenie do szkolnego menu co najmniej jednego w pełni roślinnego obiadu tygodniowo.
Taki posiłek:
-
musi być oparty na roślinach strączkowych (np. soczewicy, fasoli, ciecierzycy),
-
nie może zawierać produktów odzwierzęcych.
Co ważne, roślinna opcja ma być dostępna również w inne dni – także wtedy, gdy w jadłospisie pojawi się mięso lub ryba.
Jak będzie wyglądał tydzień w stołówce?
Nowa struktura tygodniowego menu zakłada:
-
1 dzień – obiad całkowicie roślinny (obowiązkowy),
-
2 dni – dania z mięsem, ale z zapewnioną alternatywą roślinną,
-
1 dzień – danie rybne (również z opcją roślinną),
-
1 dzień elastyczny – szkoła sama zdecyduje, czy poda danie roślinne, mączne czy rybne.
Dodatkowo co najmniej dwa razy w tygodniu zupy mają być gotowane wyłącznie na wywarach warzywnych.
Więcej warzyw, mniej smażenia
Nowe przepisy wyraźnie zmieniają proporcje na talerzu.
Warzywa lub owoce mają pojawiać się w każdym posiłku, przy czym udział warzyw powinien być większy niż owoców. Zwiększony zostanie także udział:
-
produktów pełnoziarnistych,
-
tłuszczów roślinnych.
Smażone potrawy będą mogły być serwowane maksymalnie dwa razy w tygodniu. Promowane mają być produkty sezonowe, lokalne oraz – w miarę możliwości – pochodzące z upraw ekologicznych.
Zmiany w sklepikach szkolnych
Reforma obejmie również szkolne sklepiki.
Dopuszczona zostanie sprzedaż:
-
napojów roślinnych,
-
roślinnych alternatyw produktów mlecznych.
Produkty te będą musiały być wzbogacone w wapń i witaminę B12 oraz spełniać określone normy dotyczące zawartości cukru, soli i tłuszczu.
Nowe przepisy pozwolą także zastępować mleko i produkty mleczne napojami roślinnymi w ramach całodziennego żywienia.
Kawa jednak nie zniknie
Jednym z najbardziej dyskutowanych punktów projektu był planowany zakaz sprzedaży kawy w szkołach.
Po szerokich konsultacjach – w trakcie których wpłynęło blisko 800 opinii – resort zdrowia wycofał się z tego pomysłu. W efekcie kawa nadal będzie mogła być sprzedawana na terenie placówek oświatowych.
Koniec z marnowaniem jedzenia
Nowe rozporządzenie kładzie też nacisk na ograniczenie strat żywności.
Szkoły mają:
-
dostosowywać wielkość porcji do wieku uczniów,
-
umożliwiać wybór dodatków,
-
monitorować ilość wyrzucanego jedzenia.
Zmiany organizacyjne mają pomóc lepiej dopasować produkcję posiłków do realnych potrzeb dzieci i młodzieży.
Wsparcie dla szkół i personelu
Resort zdrowia podkreśla, że wdrożenie reformy wymaga odpowiedniego przygotowania kadr. Zapowiedziano szkolenia dla personelu kuchennego oraz wsparcie w planowaniu jadłospisów.
Nowe zasady mają nie tylko zmienić zawartość talerza, ale również wpłynąć na długofalowe nawyki żywieniowe młodego pokolenia.
