Już od września 2026 roku dzieci rozpoczynające naukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej spotkają się z nowymi zasadami edukacji. Ministerstwo Edukacji planuje odejść od modelu opartego głównie na zapamiętywaniu informacji, stawiając na rozwijanie praktycznych umiejętności, samodzielnego myślenia i współpracy.
Nowa podstawa programowa rod września 2026
Zmiany obejmą uczniów rozpoczynających naukę w klasie pierwszej od roku szkolnego 2026/2027.
To właśnie oni jako pierwsi będą realizować nową podstawę programową, przygotowaną przez Ministerstwo Edukacji.
Nowe założenia zakładają, że szkoła ma nie tylko przekazywać wiedzę, ale przede wszystkim rozwijać:
-
samodzielność uczniów,
-
kreatywność,
-
umiejętność współpracy,
-
ciekawość świata,
-
praktyczne wykorzystanie zdobytej wiedzy.
Pierwszoklasiści będą mieć więcej zajęć
Jedną z najbardziej zauważalnych zmian będzie zwiększenie tygodniowego wymiaru obowiązkowych zajęć.
Od września uczniowie klas pierwszych będą uczestniczyć w 21 godzinach zajęć tygodniowo, zamiast dotychczasowych 20 godzin.
Nie oznacza to jednak pojawienia się nowego przedmiotu. Dodatkowa godzina ma ułatwić realizację nowych założeń programu i zapewnić nauczycielom więcej czasu na aktywne formy pracy z dziećmi.
Mniej pamięciowego uczenia, więcej działania
Nowa koncepcja edukacji zakłada, że dzieci będą zdobywać wiedzę przede wszystkim poprzez własną aktywność.
Nauczyciele mają częściej zachęcać uczniów do:
-
zadawania pytań,
-
prowadzenia obserwacji,
-
wykonywania prostych doświadczeń,
-
rozwiązywania problemów,
-
wspólnego szukania odpowiedzi.
Celem jest rozwijanie umiejętności logicznego myślenia oraz samodzielnego wyciągania wniosków.
Czytanie z większym zrozumieniem
Zmiany obejmą również naukę czytania.
Znaczenie będzie miało nie tylko płynne odczytywanie tekstu, ale także:
-
rozumienie przeczytanych treści,
-
analizowanie informacji,
-
wyciąganie własnych wniosków,
-
budowanie nawyku regularnego czytania książek.
W nowym programie każdy uczeń edukacji wczesnoszkolnej ma przeczytać co najmniej cztery książki, które sam wybierze i zaprezentuje pozostałym uczniom.
Gry planszowe i projekty zamiast samej teorii
W codziennych zajęciach pojawi się więcej praktycznych aktywności.
Program przewiduje między innymi:
-
wykorzystywanie gier planszowych, karcianych i kościanych,
-
realizację projektów zespołowych,
-
pracę nad własnymi pomysłami.
Tematy projektów mają dotyczyć m.in.:
-
zdrowego stylu życia,
-
ochrony środowiska,
-
programowania,
-
przedsiębiorczości,
-
zagadnień społecznych.
Takie zadania mają rozwijać kreatywność i uczyć współpracy.
Więcej ruchu każdego dnia
Ministerstwo chce również zwiększyć codzienną aktywność fizyczną najmłodszych.
Ruch nie będzie ograniczał się wyłącznie do lekcji wychowania fizycznego.
W planie dnia mają pojawić się:
-
krótkie ćwiczenia ruchowe,
-
zabawy aktywizujące,
-
zajęcia organizowane na świeżym powietrzu, jeśli pozwolą na to warunki.
Eksperci od lat wskazują, że regularna aktywność wspiera koncentrację, rozwój motoryczny oraz dobre samopoczucie dzieci.
Pierwsze lekcje zarządzania pieniędzmi
Nowością będzie również edukacja finansowa, dostosowana do wieku najmłodszych uczniów.
Dzieci poznają podstawowe zagadnienia związane z gospodarowaniem pieniędzmi, między innymi nauczą się:
-
odróżniać potrzeby od zachcianek,
-
planować proste zakupy,
-
rozumieć znaczenie oszczędzania.
To element, który ma przygotować uczniów do bardziej świadomego podejmowania codziennych decyzji.
Technologia i emocje w centrum uwagi
Nowa podstawa programowa większy nacisk położy również na rozwój kompetencji społecznych.
Uczniowie będą poznawać zasady:
-
bezpiecznego korzystania z nowych technologii,
-
rozpoznawania własnych emocji,
-
współpracy z rówieśnikami,
-
rozwiązywania konfliktów,
-
proszenia o pomoc w trudnych sytuacjach.
Ministerstwo podkreśla, że równie ważne jak wiedza szkolna jest budowanie poczucia sprawczości i odpowiedzialności za własne działania.
Zmiany będą wprowadzane stopniowo
Reforma nie obejmie od razu wszystkich uczniów edukacji wczesnoszkolnej.
Harmonogram wdrażania wygląda następująco:
-
rok szkolny 2026/2027 – nowe zasady obejmą klasy pierwsze,
-
rok szkolny 2027/2028 – reforma zostanie rozszerzona na klasy drugie,
-
od września 2028 roku – nowa podstawa programowa będzie obowiązywać również w klasach trzecich.
Dzięki temu szkoły będą miały więcej czasu na przygotowanie się do zmian.
Najważniejsze informacje w skrócie
Od września 2026 roku pierwszoklasiści rozpoczną naukę według nowej podstawy programowej.
W planie pojawi się 21 godzin obowiązkowych zajęć tygodniowo, a większy nacisk zostanie położony na samodzielne myślenie, pracę projektową, czytanie ze zrozumieniem, aktywność fizyczną oraz rozwój kompetencji społecznych.
Reforma będzie wdrażana etapami i początkowo obejmie wyłącznie uczniów klas pierwszych. W kolejnych latach nowe zasady zostaną rozszerzone również na klasy drugie i trzecie.
Źródło:
Ministerstwo Edukacji Projekt nowej podstawy programowej dla edukacji wczesnoszkolnej gov.pl Instytut Badań Edukacyjnych (IBE)
