Od dziś zaczynają obowiązywać pierwsze przepisy dotyczące zawodu psychologa w Polsce. Nowe regulacje mają uporządkować rynek usług psychologicznych i zwiększyć bezpieczeństwo osób, które szukają profesjonalnej pomocy w trudnych momentach życia.
Zmiany dotyczą zarówno samych specjalistów, jak i pacjentów. Wprowadzą m.in. nowe zasady wykonywania zawodu, publiczny rejestr psychologów oraz system nadzoru nad standardami pracy.
5 marca 2026 r. – start nowych regulacji
5 marca 2026 roku zaczęły obowiązywać pierwsze przepisy ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów.
Nowe prawo rozpoczyna proces tworzenia systemu, który ma uporządkować zasady wykonywania tego zawodu w Polsce. Jednym z pierwszych kroków będzie powołanie Komitetu Organizacyjnego Izb Psychologów, który zajmie się przygotowaniem struktur samorządu zawodowego.
Równocześnie ma rozpocząć się spis psychologów, który pozwoli określić, ile osób faktycznie wykonuje ten zawód i jakie mają kwalifikacje.
Publiczny rejestr psychologów
Jedną z najważniejszych zmian z punktu widzenia pacjentów będzie utworzenie publicznego rejestru psychologów.
Dzięki niemu każdy będzie mógł sprawdzić, czy osoba oferująca pomoc psychologiczną rzeczywiście posiada prawo do wykonywania zawodu. Ma to ograniczyć sytuacje, w których porady psychologiczne lub konsultacje prowadzone są przez osoby bez odpowiedniego wykształcenia i przygotowania.
Nowe przepisy określają także konkretne wymagania dotyczące uzyskania prawa wykonywania zawodu. Wpis do rejestru będzie potwierdzeniem, że dana osoba spełnia wymagane standardy.
Samorząd zawodowy psychologów
Ustawa przewiduje również powołanie samorządu zawodowego psychologów.
Będzie on odpowiadał za nadzór nad wykonywaniem zawodu i pilnowanie standardów pracy. Do jego zadań ma należeć m.in.:
-
prowadzenie rejestru psychologów,
-
kontrola przestrzegania zasad etyki zawodowej,
-
prowadzenie postępowań dyscyplinarnych wobec psychologów,
-
dbanie o rozwój standardów pracy w tej profesji.
Nowe przepisy przewidują także odpowiedzialność za podszywanie się pod psychologa lub wykonywanie tego zawodu bez wymaganych uprawnień.
Psycholog a psychoterapeuta – ważne rozróżnienie
Jednym z bardziej dyskutowanych elementów ustawy była kwestia psychoterapii.
Ostatecznie zdecydowano, że psychoterapia nie znajdzie się w katalogu świadczeń psychologicznych zapisanych w ustawie o zawodzie psychologa. Nie oznacza to jednak, że psychologowie nie mogą jej prowadzić.
Psychologowie nadal mogą zajmować się psychoterapią, jednak zasady jej wykonywania wynikają z innych przepisów. Równocześnie w parlamencie trwają prace nad oddzielną ustawą dotyczącą zawodu psychoterapeuty, która ma kompleksowo uregulować ten obszar.
Nie tylko ochrona zdrowia
Znaczenie pracy psychologów wykracza daleko poza system ochrony zdrowia. Specjaliści z tej dziedziny odgrywają ważną rolę także w innych obszarach życia publicznego.
Ich opinie i diagnozy mogą mieć wpływ m.in. na:
-
decyzje sądów dotyczące kontaktów rodziców z dziećmi,
-
ocenę poczytalności w postępowaniach karnych,
-
procesy rekrutacyjne w różnych zawodach,
-
procedury związane z dostępem do broni.
Właśnie dlatego ustawodawcy uznali, że konieczne jest wprowadzenie jasnych zasad wykonywania tego zawodu oraz systemu nadzoru nad jego standardami.
Kiedy wejdą w życie pozostałe przepisy?
Choć pierwsze regulacje zaczęły obowiązywać już teraz, pełne wdrożenie ustawy nastąpi stopniowo.
Większość przepisów zacznie obowiązywać po 2 latach i 3 miesiącach od ogłoszenia ustawy. Ten czas ma pozwolić na stworzenie struktur samorządu zawodowego oraz przygotowanie systemu rejestracji psychologów.
Docelowo nowe regulacje mają zwiększyć przejrzystość zasad wykonywania zawodu i zapewnić osobom korzystającym z pomocy psychologicznej większe bezpieczeństwo.
