W Polsce może szykować się jedna z najważniejszych zmian w systemie emerytalnym od wielu lat. Coraz głośniej mówi się o rozwiązaniu, które pozwoliłoby części pracowników zakończyć aktywność zawodową znacznie wcześniej niż dziś – bez konieczności czekania do ustawowego wieku emerytalnego. Kluczową rolę miałby odegrać staż pracy oraz liczba lat opłacanych składek.
Emerytura nawet 7 lat wcześniej?
W Polsce coraz poważniej rozważana jest zmiana zasad przechodzenia na emeryturę. Zamiast wyłącznie wieku kluczowym kryterium może stać się liczba przepracowanych lat i okresów składkowych.
To rozwiązanie, które – według zapowiedzi – miałoby umożliwić wielu osobom zakończenie aktywności zawodowej nawet do 7 lat wcześniej niż w obecnym systemie.
Prace nad koncepcją tzw. emerytur stażowych przyspieszyły w marcu 2026 roku, gdy projekt stanowiska rządu został skierowany do Stałego Komitetu Rady Ministrów.
Oznacza to, że propozycja weszła w etap szczegółowych analiz ekonomicznych i legislacyjnych.
Staż zamiast wieku
Obowiązujące przepisy są jasne:
-
60 lat – wiek emerytalny kobiet
-
65 lat – wiek emerytalny mężczyzn
Planowana reforma zakłada jednak inne podejście. Kluczową rolę miałby odgrywać długi okres opłacania składek, a nie tylko metryka.
W praktyce oznacza to, że osoby, które rozpoczęły pracę bardzo wcześnie – np. tuż po szkole zawodowej lub technikum – mogłyby zakończyć karierę zawodową znacznie szybciej niż obecnie.
Eksperci rynku pracy podkreślają, że taki model funkcjonuje już w kilku krajach europejskich, gdzie długi staż pracy jest traktowany jako wystarczająca podstawa do przyznania świadczenia emerytalnego.
Ile lat pracy będzie potrzebne? 2 warianty
Na stole negocjacyjnym pojawiły się konkretne propozycje dotyczące minimalnego stażu pracy. Dyskusje między rządem a partnerami społecznymi – w tym przedstawicielami związków zawodowych – dotyczą dwóch możliwych scenariuszy.
1. Wariant bardziej korzystny dla pracowników
-
35 lat stażu – kobiety
-
40 lat stażu – mężczyźni
2. Wariant kompromisowy
-
38 lat pracy – kobiety
-
43 lata pracy – mężczyźni
Kluczowe jest to, że do wymaganych lat wliczane byłyby głównie okresy składkowe, czyli czas, gdy od wynagrodzenia faktycznie odprowadzano składki do systemu ubezpieczeń społecznych.
Niektóre okresy nieskładkowe mogą być uwzględniane tylko częściowo – podobnie jak w obecnych zasadach emerytalnych.
Ważna będzie też wysokość zgromadzonych składek
Choć możliwość wcześniejszego zakończenia pracy brzmi atrakcyjnie, projekt przewiduje również mechanizm zabezpieczający stabilność finansową przyszłych emerytów.
Aby skorzystać z emerytury stażowej, zgromadzony kapitał w ZUS musi pozwalać na wypłatę świadczenia w wysokości co najmniej:
120–150% minimalnej emerytury.
Dlaczego wprowadzono taki warunek?
Celem jest uniknięcie sytuacji, w której osoba przechodząca na emeryturę zbyt wcześnie otrzymywałaby świadczenie na bardzo niskim poziomie.
Jeżeli zgromadzone środki nie pozwolą osiągnąć wymaganej kwoty, konieczne może być kontynuowanie pracy do standardowego wieku emerytalnego.
Ile wynosi obecnie minimalna emerytura?
Od marca 2026 roku minimalna emerytura w Polsce wynosi 1978,49 zł brutto.
To właśnie ta kwota stanowi punkt odniesienia przy analizie nowych przepisów dotyczących emerytur stażowych.
W praktyce oznacza to, że przyszłe świadczenie osoby przechodzącej wcześniej na emeryturę musiałoby wynosić co najmniej około:
2370 – 2970 zł brutto miesięcznie (w zależności od ostatecznego progu procentowego).
Źródło: ZUS – komunikat o waloryzacji świadczeń 2026.
Kto może zyskać najwięcej na zmianach?
Planowane rozwiązanie szczególnie zainteresuje osoby, które:
-
rozpoczęły pracę bardzo wcześnie, np. w wieku 18–20 lat,
-
mają ciągłość zatrudnienia i długą historię składkową,
-
pracują w zawodach wymagających wieloletniego wysiłku fizycznego.
Dla wielu takich osób możliwość zakończenia pracy kilka lat wcześniej może oznaczać realną poprawę jakości życia.
Według analiz ekspertów rynku pracy w Polsce kilkaset tysięcy osób mogłoby potencjalnie spełnić kryteria emerytury stażowej w pierwszych latach obowiązywania nowych przepisów.
Na jakim etapie są obecnie prace legislacyjne?
W 2026 roku projekt przeszedł z etapu koncepcyjnego do bardziej zaawansowanych analiz rządowych.
Obecnie obejmuje to m.in.:
-
wyliczenia kosztów dla budżetu państwa,
-
ocenę wpływu na system ubezpieczeń społecznych,
-
konsultacje międzyresortowe.
Eksperci wskazują, że jeśli proces legislacyjny przebiegnie bez większych opóźnień, nowe przepisy mogłyby wejść w życie najwcześniej w 2027 roku.
Źródła: gov.pl, ZUS, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, infor.pl
