Od 13 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie nowe przepisy, które zmieniają zasady dotyczące zwolnień lekarskich. Choć główne reguły pozostają podobne, wprowadzono dokładniejsze definicje, które mają pomóc pracownikom zrozumieć, co naprawdę wolno robić w czasie L4, a co może skutkować utratą zasiłku chorobowego.
Jak było do tej pory?
Dotychczas obowiązywała zasada, że jeśli:
-
wykonujesz jakąkolwiek pracę zarobkową podczas zwolnienia lekarskiego, lub
-
robisz coś, co nie służy leczeniu albo opóźnia powrót do zdrowia,
to ZUS może odebrać ci prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia. Nawet jeśli chodziło tylko o jeden dzień.
To powodowało problemy, bo zdarzały się sytuacje absurdalne. Przykład?
👩⚕️ Lekarka przebywająca na zwolnieniu opiekuńczym wypisała receptę dla chorego dziecka. Zgodnie z literalnym brzmieniem ustawy – utraciła prawo do zasiłku.
Na szczęście nowe przepisy uwzględniają zdrowy rozsądek.
Co się zmienia od 13 kwietnia 2026 r.?
Od tej daty:
-
Nadal grozi utrata zasiłku, jeśli pracujesz zarobkowo lub działasz wbrew celowi zwolnienia,
-
Ale pojawiają się nowe, bardziej precyzyjne definicje tych pojęć.
To ważne, bo teraz nie każde wyjście z domu czy odebranie telefonu służbowego musi od razu oznaczać kłopoty z ZUS.
Czym jest "praca zarobkowa" według nowych przepisów?
Praca zarobkowa to każda czynność mająca na celu osiągnięcie dochodu, niezależnie od tego, czy:
-
masz podpisaną umowę,
-
pomagasz w firmie kogoś z rodziny,
-
działasz jako freelancer, doradca, itd.
Wyjątek: Czynności incydentalne, które wykonujesz z ważnych powodów, nie będą uznawane za pracę zarobkową.
✅ Przykład dozwolony:
Jesteś właścicielem małej firmy. Na L4 jedziesz podpisać jeden dokument, którego brak oznaczałby duże straty dla kontrahenta. To uznaje się za sytuację wyjątkową.
❌ Przykład niedozwolony:
Jesteś grafikiem i wykonujesz zlecenie „na boku” podczas L4, mimo bólu pleców. To klasyczna praca zarobkowa – możesz stracić zasiłek.
Co to znaczy „aktywność niezgodna z celem zwolnienia”?
To każde działanie, które może zaszkodzić leczeniu lub opóźnić powrót do zdrowia. Ale – i tu dobra wiadomość – nie wszystko, co robisz na zwolnieniu, jest zakazane.
✅ Dozwolone czynności:
-
Zakupy w aptece czy sklepie spożywczym,
-
Wizyta u lekarza, na rehabilitacji lub badaniach,
-
Krótki spacer zalecony przez lekarza.
❌ Niewskazane czynności:
-
Malowanie mieszkania z kontuzjowaną ręką,
-
Pomoc przy przeprowadzce rodziny,
-
Praca fizyczna na działce przy zwolnieniu z powodu bólu kręgosłupa.
Co z przepisami przejściowymi?
-
Jeśli ZUS wszczął postępowanie przed 13 kwietnia 2026 r., będzie je prowadził według starych zasad.
Co się zmieni od 1 stycznia 2027 r.?
To kolejna rewolucja: Będzie można być na L4 u jednego pracodawcy, a jednocześnie legalnie pracować u innego. Warunek? Rodzaj pracy nie może kolidować z leczeniem.
Przykład:
Masz etat w pracy fizycznej (L4 z powodu urazu barku), ale pracujesz zdalnie jako konsultant u innej firmy. Od 2027 – to będzie legalne.
Podstawa prawna
-
Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 26).
Podsumowanie – co zapamiętać?
-
Na L4 nie wykonuj pracy zarobkowej, chyba że to absolutnie konieczna i jednorazowa sytuacja.
-
Unikaj działań, które mogą opóźniać leczenie – nawet jeśli wydają się niewinne.
-
Zwykłe, codzienne czynności są dozwolone.
-
Od 2027 r. można będzie legalnie pracować u innego pracodawcy, będąc na zwolnieniu u obecnego.
