Publiczną ochronę zdrowia może czekać jedna z największych zmian ostatnich lat. Rząd chce jednocześnie ograniczyć najwyższe wynagrodzenia medyków, dokładniej kontrolować ich czas pracy i przyspieszyć dostęp pacjentów do elektronicznych zapisów na wizyty.
Lekarz ma być przypisany do głównej placówki
Jedną z najważniejszych zmian będzie obowiązek związania lekarza z konkretnym szpitalem lub przychodnią na co najmniej pół etatu. Placówka ta ma zostać jego głównym pracodawcą.
Podjęcie pracy w kolejnym szpitalu może wymagać zgody pierwszego pracodawcy. Rząd chce w ten sposób ograniczyć sytuacje, w których jedna osoba jest wykazywana w kilku miejscach w tym samym czasie.
Łączne zatrudnienie w placówkach finansowanych przez NFZ nie będzie mogło przekroczyć równowartości dwóch pełnych etatów, czyli około 320 godzin miesięcznie. Przewidziane mają być wyjątki, między innymi w przypadku braków kadrowych, nagłych dyżurów lub konieczności zabezpieczenia świadczeń.
Koniec umów przez spółki lekarskie
Nowe przepisy mają również ograniczyć korzystanie z pośredników przy zatrudnianiu personelu. Lekarz realizujący świadczenia finansowane przez NFZ będzie musiał podpisać umowę bezpośrednio ze szpitalem albo przychodnią.
Placówki nie będą mogły zawierać kontraktów ze spółkami lekarskimi, które następnie delegują medyków do pracy. Zniknąć ma także mechanizm, w którym wynagrodzenie specjalisty stanowi określony procent wartości kontraktu szpitala z NFZ.
Obecnie wzrost wyceny świadczeń może automatycznie podnosić pensję lekarza. Po zmianach takie powiązanie ma zostać zakazane.
Limit wynagrodzenia: około 76,8 tys. zł brutto
Najwięcej emocji budzą planowane ograniczenia zarobków. Zgodnie z jednym z przedstawionych wariantów maksymalna stawka ma wynosić 240 zł brutto za godzinę.
W innym projekcie zapisano mechanizm oparty na 1/20 minimalnego wynagrodzenia. Przy przyjętych założeniach oznaczałoby to około 250 zł brutto za godzinę.
Miesięczna kwota wypłacana za świadczenia finansowane przez NFZ nie powinna przekraczać 16-krotności płacy minimalnej, czyli około 76,8 tys. zł brutto.
Ograniczenie nie musi obejmować dodatkowych obowiązków organizacyjnych. Wyższe wynagrodzenie może nadal przysługiwać między innymi ordynatorom, kierownikom oddziałów oraz osobom wykonującym zadania niezwiązane bezpośrednio z leczeniem pacjentów.
NFZ sprawdzi dokładne grafiki lekarzy
Szpitale mają przekazywać Funduszowi rzeczywiste, godzinowe grafiki pracy medyków. Obecnie dane z lecznictwa ambulatoryjnego są raportowane godzinowo, natomiast placówki szpitalne przedstawiają je w układzie tygodniowym.
Po zmianach NFZ będzie mógł sprawdzić, w której placówce i o jakiej godzinie został zgłoszony dany lekarz. Ma to pomóc w wykrywaniu podwójnych grafików oraz nieprawidłowości w rozliczaniu świadczeń.
Planowane jest również zwiększenie zatrudnienia w Funduszu o około 480 osób. Większość nowych pracowników ma trafić do struktur odpowiedzialnych za kontrole.
Szpitale wydają na pensje średnio 81,3 proc. środków
Ministerstwo Zdrowia chce dokładniej analizować strukturę kosztów kadrowych. Obecnie wynagrodzenia pochłaniają średnio 81,3 proc. pieniędzy otrzymywanych przez szpitale z NFZ.
Resort wskazuje poziom 60 proc. jako rekomendowany, jednak konkretne limity dla poszczególnych rodzajów placówek nie zostały jeszcze ustalone. Szczegółowe rekomendacje ma przygotować Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Nowe wskaźniki mają pokazywać między innymi udział wynagrodzeń w przychodach z NFZ oraz proporcje między umowami o pracę a innymi formami zatrudnienia.
Od 1 sierpnia 2026 roku szersza e-rejestracja
Zmiany mają dotyczyć również pacjentów. Od 1 sierpnia 2026 roku centralna e-rejestracja obejmie kolejnych osiem dziedzin, w tym endokrynologię, nefrologię, choroby płuc, choroby zakaźne i neonatologię.
Do końca 2027 roku system ma objąć łącznie 39 specjalizacji, czyli dwa lata wcześniej, niż pierwotnie planowano. Wizyty będzie można rezerwować przez Internetowe Konto Pacjenta i aplikację mojeIKP.
Rozszerzona zostanie także aplikacja AP KOLCE. Ma ona ułatwiać monitorowanie terminów oraz wykrywanie przypadków, w których jedna osoba jest zapisana kilka razy na to samo świadczenie.
Ostateczne przepisy mogą się jeszcze zmienić
Pakiet obejmuje projekty ustaw i rozporządzeń, które przechodzą konsultacje oraz dalsze prace legislacyjne. Oznacza to, że stawki, limity i terminy mogą zostać zmodyfikowane przed uchwaleniem przepisów.
Kierunek reformy jest jednak wyraźny: większa kontrola wydatków, dokładniejsze dane o zatrudnieniu medyków, jawniejsze umowy i szybszy rozwój elektronicznych zapisów dla pacjentów.
