Nie tylko inflacja może wpływać na ceny w sklepach. Rząd przygotowuje zmiany, które mogą przełożyć się na wyższe koszty wielu codziennie kupowanych produktów. W grze są dwa podatki, a premier Donald Tusk nie ukrywa, że dostrzega argumenty przemawiające za ich podniesieniem.
Dwie podwyżki coraz bliżej
W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawiły się projekty dotyczące zmian w dwóch obszarach podatkowych. Chodzi o opłatę od alkoholu sprzedawanego w małych opakowaniach oraz opłatę cukrową, która obejmuje słodzone napoje.
Rząd planuje zająć się tymi projektami jeszcze w III kwartale 2026 roku. Jeśli propozycje zostaną przyjęte, konsumenci mogą odczuć ich skutki podczas codziennych zakupów.
Premier zabrał głos
Podczas konferencji prasowej Donald Tusk został zapytany o planowane zmiany. Szef rządu przyznał, że nie miałby nic przeciwko zwiększaniu obciążeń dotyczących alkoholu i cukru.
Według premiera takie rozwiązania mogą pełnić podwójną rolę. Z jednej strony zwiększać wpływy do budżetu państwa i systemu ochrony zdrowia, a z drugiej ograniczać spożycie produktów uznawanych za szkodliwe dla zdrowia.
Jednocześnie zaznaczył, że szczegółowe stanowisko rządu zostanie przedstawione dopiero po formalnym skierowaniu projektów pod obrady.
Czterokrotny wzrost opłaty od tzw. małpek
Jedną z najgłośniejszych propozycji jest podwyższenie tzw. opłaty ALK dotyczącej alkoholu sprzedawanego w opakowaniach do 300 ml.
Projekt przewiduje wzrost stawki z 25 zł do 100 zł za każdy litr 100-procentowego alkoholu znajdującego się w takich opakowaniach. Oznacza to czterokrotne zwiększenie obecnej opłaty.
Według założeń rządu 100 proc. wpływów z tego źródła miałoby trafiać bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wraca temat opłaty cukrowej
Drugą zmianą jest nowelizacja przepisów dotyczących opłaty cukrowej. Rząd chce nie tylko uszczelnić system jej poboru, ale również podnieść obowiązujące stawki.
Propozycje zakładają zwiększenie opłaty stałej za napoje zawierające cukier lub substancje słodzące z 0,50 zł do 0,70 zł.
Wzrosnąć ma także opłata zmienna naliczana za każdy gram cukru przekraczający określony limit. Stawka miałaby zostać podniesiona z 0,05 zł do 0,10 zł.
Pieniądze mają zasilić NFZ
Rząd podkreśla, że celem zmian jest nie tylko ograniczenie dostępności ekonomicznej niektórych produktów, ale również wsparcie finansowania ochrony zdrowia.
W przypadku opłaty cukrowej aż 96,5 proc. wpływów miałoby trafiać do Narodowego Funduszu Zdrowia. Natomiast środki pochodzące z opłaty ALK mają zasilać NFZ w całości.
To właśnie argument zdrowotny jest jednym z głównych uzasadnień przygotowywanych zmian.
Podobne pomysły były już blokowane
Obecne propozycje nie są całkowitą nowością. W przeszłości rząd również próbował wprowadzić wyższe opłaty związane z cukrem oraz alkoholem.
Wówczas jednak przepisy zostały zawetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego. Dotyczyło to zarówno zmian w opłacie cukrowej, jak i planowanych podwyżek akcyzy na alkohol.
Prezydent argumentował wtedy, że proponowane rozwiązania mogłyby stanowić dodatkowe obciążenie dla konsumentów i domowych budżetów.
Co dalej z projektami?
Na razie żadne z proponowanych rozwiązań nie weszło jeszcze w życie. Najbliższe miesiące pokażą, czy projekty uzyskają ostateczną akceptację rządu i przejdą dalszą ścieżkę legislacyjną.
Jedno jest jednak pewne – temat podwyżek dwóch podatków wrócił do debaty publicznej, a jeśli zmiany zostaną przyjęte, ich skutki mogą być odczuwalne przy wielu codziennych zakupach.
