Od lat temat poselskich kilometrówek budził kontrowersje i pytania o realną kontrolę wydatków. Teraz w tej sprawie zapadła konkretna decyzja. Marszałek Sejmu podpisał nowe zasady, które mają uporządkować sposób rozliczania przejazdów i wprowadzić większą przejrzystość. Zmiany wejdą w życie już wkrótce.
Od kiedy obowiązują nowe zasady?
Nowe regulacje dotyczące rozliczania kosztów używania prywatnych samochodów przez posłów zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku. Zostały one wprowadzone nowelizacją zarządzenia dotyczącego funkcjonowania i finansowania biur poselskich.
Celem zmian jest uporządkowanie systemu oraz zwiększenie kontroli nad wydatkami finansowanymi z publicznych środków.
Dwa rodzaje przejazdów – różne zasady
Jedną z najważniejszych zmian jest jasne rozróżnienie przejazdów:
-
w granicach okręgu wyborczego
-
poza okręgiem wyborczym
Od tego podziału zależą sposób rozliczenia, limity oraz obowiązki dokumentacyjne.
Przejazdy poza okręgiem: obowiązkowy rejestr i kontrola
Każdy wyjazd posła poza okręg wyborczy będzie musiał zostać wpisany do specjalnego rejestru. Znajdą się w nim:
-
data przejazdu,
-
dokładna trasa,
-
liczba przejechanych kilometrów.
Rozliczanie takich podróży ma odbywać się na zasadach zbliżonych do delegacji pracowniczych, a dokumentacja będzie kontrolowana przez pracowników Kancelarii Sejmu, podobnie jak inne wydatki biur poselskich.
Przejazdy w okręgu: ryczałt zamiast „wolnej ręki”
W przypadku podróży realizowanych w granicach okręgu wyborczego posłowie:
-
nie otrzymają dodatkowych pieniędzy poza ryczałtem biura,
-
będą mogli rozliczyć maksymalnie 1500 km miesięcznie,
-
zastosowane zostaną stawki jak w delegacjach krajowych:
-
0,89 zł lub 1,15 zł za kilometr (w zależności od pojemności silnika).
-
Oznacza to, że miesięczny zwrot nie przekroczy około 1725 zł.
Najem długoterminowy pod lupą – nowe ograniczenia
Zmiany obejmują także najem długoterminowy samochodów, który został uznany za szczególną formę przejazdów służbowych.
-
W granicach okręgu: rozliczenie do 1725 zł miesięcznie.
-
Poza okręgiem: znacznie ostrzejsze zasady.
Od 1 stycznia 2026 roku poseł będzie mógł rozliczyć jedynie 40% stawki kilometrowej, odpowiadającej kosztom paliwa. Pozostałe 60%, związane z eksploatacją pojazdu, nie będzie uwzględniane, ponieważ te koszty są już zawarte w opłacie za najem.
Kontrola, monitoring i możliwe korekty
Wszystkie dane dotyczące kilometrówek będą sprawdzane na takich samych zasadach jak inne wydatki biur poselskich. Dodatkowo:
-
nie wprowadzono rozróżnienia ze względu na rodzaj napędu pojazdu,
-
kilometrówki stanowią ok. 14% wydatków z ryczałtu biura poselskiego,
-
miesięczne środki na prowadzenie biura wynoszą obecnie 23 310 zł.
Zgodnie z zapowiedzią Kancelarii Sejmu, nowe regulacje będą analizowane pod kątem skuteczności i – jeśli zajdzie taka potrzeba – mogą zostać zmienione w kolejnych miesiącach.
Co oznaczają zmiany w praktyce?
-
koniec dowolnych rozliczeń przejazdów,
-
obowiązek dokumentowania tras i kilometrów,
-
wyraźne limity finansowe,
-
większa kontrola wydatków publicznych.
Nowe przepisy mają uporządkować system, który przez lata był jednym z bardziej kontrowersyjnych elementów finansowania pracy posłów.