Pani Anna kupiła w maju 2025 roku stary dom z lat 80. Budynek ma nieocieplone ściany, stare okna i piec, który trzeba wymienić. Chciała skorzystać z programu „Czyste Powietrze”, ale usłyszała, że jest właścicielką zbyt krótko. Po zasadach wprowadzonych w 2025 roku musiałaby czekać aż 3 lata.
Od lipca 2026 roku taka sytuacja może się zmienić. W wybranych przypadkach właściciel domu nie będzie musiał mieć nieruchomości przez 3 pełne lata. Wystarczyć ma 1 rok własności.
To ważna wiadomość dla osób, które niedawno kupiły stary dom do remontu. Jest jednak haczyk: samo to, że dom jest stary, nie wystarczy. Trzeba będzie spełnić konkretne warunki programu.
Stary dom to za mało. Liczy się data zakupu
W programie „Czyste Powietrze” nie chodzi tylko o to, czy dom wymaga remontu. Bardzo ważne jest także to, od kiedy jesteś właścicielem lub współwłaścicielem budynku.
Po reformie z 31 marca 2025 roku obowiązywała zasada, że wnioskodawca musi być właścicielem albo współwłaścicielem domu przez co najmniej 3 lata. Wyjątkiem było nabycie domu w spadku.
W praktyce oznaczało to, że osoba, która kupiła stary dom rok temu, nie mogła od razu złożyć wniosku. Nawet jeśli chciała ocieplić ściany, wymienić kopciucha i poprawić efektywność energetyczną budynku.
Przykład: kupiłeś dom w 2025 roku
Załóżmy, że kupiłeś dom w maju 2025 roku. Dom jest stary, wymaga ocieplenia i ma źródło ciepła do wymiany.
Według dotychczasowych zasad wyglądało to tak:
-
dom kupiony w maju 2025 roku,
-
wymagane 3 lata własności,
-
możliwość złożenia wniosku dopiero po maju 2028 roku.
Po zapowiadanej zmianie sytuacja może wyglądać inaczej:
-
dom kupiony w maju 2025 roku,
-
od maja 2026 roku mija 1 rok własności,
-
od lipca 2026 roku może pojawić się szansa na wniosek,
-
ale tylko wtedy, gdy dana sytuacja znajdzie się w nowych zasadach.
Czyli najprościej: dom może być stary, ale musisz mieć go co najmniej rok i spełnić dodatkowe warunki.
Od lipca w wybranych przypadkach wystarczy 1 rok
Najważniejsza zapowiadana zmiana dotyczy skrócenia wymogu własności. Zamiast 3 lat, w części przypadków ma wystarczyć 1 rok.
To może pomóc osobom, które kupiły starszy budynek z myślą o remoncie i do tej pory były blokowane na starcie.
Zmiana może mieć znaczenie, jeśli planujesz:
-
ocieplenie ścian,
-
montaż nowego źródła ciepła,
-
wymianę okien lub drzwi,
-
modernizację instalacji grzewczej,
-
kompleksową termomodernizację domu.
Dla wielu właścicieli to różnica między czekaniem kilka lat a możliwością wcześniejszego rozpoczęcia inwestycji z dofinansowaniem.
Haczyk: nie każdy właściciel z rocznym stażem skorzysta
To najważniejszy punkt całej sprawy. Zapowiadana zmiana ma dotyczyć wybranych przypadków. To oznacza, że nie można jeszcze powiedzieć, że każdy właściciel domu po roku automatycznie dostanie prawo do złożenia wniosku.
Na razie trzeba poczekać na dokładne zasady. W konsultacjach wskazywano, że zmiana może objąć między innymi osoby, które nabyły co najmniej 50 proc. udziałów w nieruchomości przez zakup lub darowiznę.
To ważne, bo ktoś może mieć dom od roku, ale nadal nie spełnić wszystkich warunków. Dlatego przed podjęciem decyzji trzeba sprawdzić szczegóły po ich oficjalnym ogłoszeniu.
Kto powinien szczególnie sprawdzić nowe zasady?
Nowe przepisy mogą być istotne przede wszystkim dla osób, które kupiły dom niedawno i chciały go szybko wyremontować.
Swoją sytuację powinieneś sprawdzić, jeśli:
-
masz dom krócej niż 3 lata,
-
jesteś właścicielem lub współwłaścicielem co najmniej rok,
-
kupiłeś stary dom z rynku wtórnego,
-
dostałeś dom lub udział w domu w darowiźnie,
-
masz co najmniej 50 proc. udziałów w nieruchomości,
-
planujesz wymianę starego źródła ciepła,
-
chcesz ocieplić budynek,
-
wcześniej odpadałeś z programu przez wymóg 3 lat.
To właśnie ta grupa może najbardziej skorzystać na zapowiadanej zmianie.
Ile można dostać z programu „Czyste Powietrze”?
Program może zapewnić bardzo wysokie wsparcie. Maksymalna bezzwrotna dotacja może sięgać nawet 170 100 zł.
Trzeba jednak pamiętać, że najwyższa kwota nie przysługuje każdemu. Dotyczy najbardziej rozbudowanych inwestycji, zwykle obejmujących kompleksową termomodernizację i kosztowne źródło ciepła, na przykład gruntową pompę ciepła.
W wielu przypadkach realne wsparcie będzie niższe. Nadal jednak może wynosić dziesiątki tysięcy złotych, co przy remoncie starego domu ma ogromne znaczenie.
Co jeszcze ma się zmienić od lipca?
Skrócenie wymogu własności to najgłośniejsza zmiana, ale nie jedyna. Zapowiadany pakiet ma objąć także inne ułatwienia.
Wśród zmian są:
-
podwyższenie kwot dotacji dla wybranych prac,
-
rozszerzenie katalogu osób mogących potwierdzić trwałe odłączenie starego źródła ciepła,
-
wydłużenie terminu realizacji inwestycji po wypłacie zaliczki ze 120 do 180 dni.
To szczególnie ważne dla osób, które planują większy remont. Ocieplenie budynku, wymiana źródła ciepła i formalności często zajmują więcej czasu niż kilka tygodni.
Co zrobić już teraz?
Jeśli masz dom krócej niż 3 lata, nie musisz jeszcze składać wniosku w pośpiechu. Lepiej najpierw przygotować dokumenty i sprawdzić swoją sytuację.
Warto już teraz ustalić:
-
kiedy dokładnie kupiłeś dom,
-
jaka data widnieje w akcie notarialnym,
-
czy wpis w księdze wieczystej jest aktualny,
-
jaki masz udział w nieruchomości,
-
czy nabyłeś dom przez zakup, darowiznę czy spadek,
-
jakie prace chcesz wykonać,
-
czy urządzenia i materiały są zgodne z wymaganiami programu.
Przydatny będzie też audyt energetyczny. To on pomaga określić, jakie prace są potrzebne i jaki zakres inwestycji może zostać objęty dotacją.
Lista ZUM nadal jest ważna
Przy planowaniu remontu trzeba pamiętać o liście ZUM, czyli wykazie urządzeń i materiałów kwalifikowanych w programie.
Nie każde urządzenie będzie mogło zostać rozliczone. Jeśli wybierzesz sprzęt spoza listy, możesz mieć problem z wypłatą pieniędzy.
Dlatego przed podpisaniem umowy z wykonawcą warto sprawdzić:
-
czy pompa ciepła jest na liście ZUM,
-
czy wybrane urządzenie spełnia wymagania programu,
-
czy materiały mogą być objęte dofinansowaniem,
-
czy kosztorys jest zgodny z zasadami naboru.
To pozwoli uniknąć sytuacji, w której remont ruszy, a część wydatków nie zostanie uznana.
Najważniejsze: rok własności może dać szansę, ale nie gwarancję
Zapowiadana zmiana może być bardzo korzystna dla nowych właścicieli starych domów. Jeśli masz dom krócej niż 3 lata, ale co najmniej rok, możesz zyskać szansę na wcześniejsze złożenie wniosku.
Nie oznacza to jednak automatycznej dotacji. Nadal trzeba będzie spełnić warunki programu, przejść ocenę dochodową, przygotować dokumenty i wybrać rozwiązania zgodne z wymaganiami.
Najprościej można to ująć tak: stary dom to powód do remontu, ale nie wystarczy do dotacji. Kluczowe są data nabycia, status właściciela, udział w nieruchomości i szczegółowe zasady programu.
