W 2026 roku weszły w życie zmiany, które mogą mieć wpływ na staż pracy wielu osób. Aby skorzystać z nowych przepisów i uwzględnić wcześniej pomijane okresy aktywności zawodowej, konieczne jest dopełnienie określonych formalności. Sprawdź, kto powinien złożyć wniosek do ZUS i jakie korzyści mogą z tego wynikać.
Nowe zasady liczenia stażu pracy
Od 2026 roku obowiązują zmiany, które mogą mieć znaczenie dla wielu osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Dzięki nowym przepisom część wcześniej nieuwzględnianych okresów aktywności zawodowej może zostać zaliczona do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Aby jednak skorzystać z nowych zasad, konieczne jest dopełnienie formalności i uzyskanie odpowiedniego dokumentu z ZUS.
Nowe przepisy obowiązują już w całej Polsce
Zmiany zostały wprowadzone etapami.
Dla pracowników sektora publicznego zaczęły obowiązywać 1 stycznia 2026 r., natomiast od 1 maja 2026 r. obejmują również osoby zatrudnione w firmach prywatnych.
Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie katalogu okresów, które mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy.
Jakie okresy mogą zostać doliczone?
Nowe przepisy pozwalają uwzględnić wiele form aktywności zawodowej, które wcześniej nie zwiększały stażu pracy.
Do okresów, które mogą zostać zaliczone, należą między innymi:
-
praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia,
-
prowadzenie działalności gospodarczej,
-
współpraca przy prowadzeniu działalności,
-
korzystanie z ulgi na start,
-
okresy pracy wykonywane za granicą,
-
zawieszenie działalności związane z opieką nad dzieckiem,
-
członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych,
-
okresy służby w wybranych formacjach mundurowych.
Co istotne, przepisy pozwalają uwzględnić również okresy przypadające przed wejściem nowych regulacji w życie.
Nie chodzi o emeryturę
Wiele osób błędnie zakłada, że zmiany wpłyną na wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego. Tak jednak nie jest.
Nowe regulacje dotyczą wyłącznie stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, czyli okresu wpływającego na prawa pracownicze.
Nie zmieniają natomiast:
-
zasad ustalania prawa do emerytury,
-
wysokości przyszłego świadczenia emerytalnego,
-
stażu emerytalnego prowadzonego przez ZUS.
Dla wielu osób oznacza to nawet 6 dni urlopu więcej
Jednym z najczęściej wskazywanych efektów nowych przepisów jest możliwość uzyskania wyższego wymiaru urlopu wypoczynkowego.
Po osiągnięciu 10 lat stażu pracy pracownik nabywa prawo do:
- 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20 dni.
Osoby, którym dzięki doliczeniu wcześniejszych okresów zatrudnienia uda się przekroczyć ten próg, mogą korzystać z dodatkowych 6 dni urlopu każdego roku.
Nowe zasady mogą mieć również wpływ na inne uprawnienia pracownicze.
To też wyższe doatku, odprawy i nagrody
Staż pracy ma znaczenie przy ustalaniu wielu uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów obowiązujących u pracodawców.
Może wpływać między innymi na:
-
długość okresu wypowiedzenia,
-
wysokość odpraw,
-
nagrody jubileuszowe,
-
dodatki stażowe,
-
możliwość ubiegania się o niektóre stanowiska wymagające określonego doświadczenia.
Bez dokumentu z ZUS pracodawca nie uwzględni dodatkowych okresów
Aby pracodawca mógł zaliczyć nowe okresy do stażu pracy, konieczne jest przedstawienie zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W tym celu należy złożyć elektroniczny:
„Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy (USP)”.
Dokument można złożyć wyłącznie poprzez konto eZUS.
Po przygotowaniu zaświadczenia informacja pojawi się na koncie użytkownika, a osoby korzystające z powiadomień mogą otrzymać wiadomość SMS, e-mail lub komunikat w aplikacji mZUS.
Jak złożyć wniosek?
Procedura jest stosunkowo prosta.
Wystarczy:
-
zalogować się do serwisu eZUS,
-
otworzyć kreator wniosków dotyczących stażu pracy,
-
utworzyć nowy formularz,
-
zweryfikować dane i wysłać wniosek.
Po wydaniu dokumentu należy przekazać go swojemu pracodawcy.
Są określone terminy
Przepisy przewidują 24 miesiące na przedstawienie dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy zatrudnienia.
Termin liczony jest od:
-
1 stycznia 2026 r. – dla pracowników sektora publicznego,
-
1 maja 2026 r. – dla osób zatrudnionych u prywatnych pracodawców.
Jeżeli ZUS nie będzie dysponował odpowiednimi danymi, możliwe jest przedstawienie innych dokumentów potwierdzających przebieg zatrudnienia.
Czy wszystkie umowy będą uwzględniane?
Nie wszystkie formy współpracy zostały objęte nowymi przepisami.
Umowa o dzieło nadal nie będzie wliczana do stażu pracy, ponieważ jej charakter różni się od zatrudnienia czy wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia.
Pojawiają się również pytania dotyczące stosowania nowych regulacji wobec niektórych grup zawodowych, w tym części osób pełniących służbę na podstawie odrębnych ustaw. W takich przypadkach zastosowanie mają szczególne przepisy regulujące dany rodzaj służby.
Najważniejsze informacje
Nowe przepisy dotyczące stażu pracy mogą okazać się korzystne dla osób, które wcześniej wykonywały pracę na zleceniu, prowadziły działalność gospodarczą lub korzystały z innych form aktywności zawodowej wskazanych w ustawie.
Aby jednak dodatkowe okresy zostały uwzględnione przez pracodawcę, konieczne jest uzyskanie zaświadczenia z ZUS i przekazanie go w odpowiednim terminie.
Warto również pamiętać, że zmiany dotyczą wyłącznie uprawnień pracowniczych, a nie zasad ustalania prawa do emerytury.
Źródła:
- zus.pl
- gov.pl
- isap.sejm.gov.pl
