Od września 2026 roku w szkołach zaczną obowiązywać nowe przepisy, które mogą wpłynąć na codzienne funkcjonowanie uczniów, rodziców i nauczycieli. Zmiany dotyczą nie tylko praw ucznia, ale również organizacji życia szkolnego oraz zasad obowiązujących w placówkach. Sprawdź, jakie rozwiązania zostały przyjęte i co dokładnie zmieni się w najbliższych latach.
Nowe zasady w szkołach od września 2026
Od nowego roku szkolnego uczniów czekają istotne zmiany.
Sejm przyjął ustawę regulującą prawa i obowiązki uczniów, nad którą pracowało Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Część nowych przepisów zacznie obowiązywać już 1 września 2026 roku, a kolejne rozwiązania będą wdrażane w następnych latach.
Większa swoboda w kwestii ubioru
Jednym z najczęściej komentowanych elementów nowych przepisów są zasady dotyczące wyglądu uczniów. Ustawa podkreśla, że młodzi ludzie mają prawo do wyrażania siebie poprzez strój oraz własny wizerunek.
Oznacza to, że szkoły powinny respektować indywidualny styl ucznia, o ile nie narusza on obowiązujących zasad bezpieczeństwa i norm społecznych.
Według nowych regulacji uczeń ma prawo do:
- kształtowania własnego wyglądu,
- wyboru stroju zgodnego z własnymi preferencjami,
- równego traktowania niezależnie od ubioru czy wyglądu.
Nie wszystko będzie dozwolone
Choć przepisy zwiększają swobodę w zakresie ubioru, nie oznacza to całkowitej dowolności.
Nowa ustawa wskazuje, że strój ucznia powinien być zgodny z powszechnie akceptowanymi zasadami funkcjonowania w przestrzeni szkolnej.
Niedopuszczalne mają być między innymi elementy odzieży zawierające treści promujące agresję, nienawiść lub zachowania niezgodne z obowiązującym prawem.
Celem tych zapisów jest zachowanie przyjaznej atmosfery oraz wzajemnego szacunku w szkołach.
Bezpieczeństwo ważniejsze niż moda
Nowe przepisy przypominają również o zasadach bezpieczeństwa podczas zajęć praktycznych i sportowych.
Podczas lekcji wychowania fizycznego, warsztatów technicznych czy innych zajęć wymagających szczególnej ostrożności uczniowie będą musieli dostosować swój wygląd do wymogów bezpieczeństwa.
Może to oznaczać konieczność:
- zdjęcia biżuterii,
- zabezpieczenia długich włosów,
- założenia odpowiedniego stroju sportowego,
- stosowania odzieży ochronnej podczas wybranych zajęć.
Takie rozwiązania mają ograniczać ryzyko urazów i zapewnić komfort wszystkim uczestnikom zajęć.
Szkoły mają przeciwdziałać nierównemu traktowaniu
W ustawie znalazły się również przepisy podkreślające ochronę uczniów przed nierównym traktowaniem.
Nowe regulacje wskazują, że uczniowie powinni mieć zapewnione równe prawa niezależnie od swojego wyglądu, sposobu ubierania się czy innych cech osobistych. To jeden z elementów mających wzmacniać poczucie bezpieczeństwa i komfortu w środowisku szkolnym.
Powstanie nowa rada szkoły
Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje również zwiększyć udział uczniów i rodziców w podejmowaniu decyzji dotyczących funkcjonowania placówek.
W związku z tym od 2028 roku w szkołach ma działać nowa forma rady szkoły, w której znajdą się przedstawiciele:
- nauczycieli,
- rodziców,
- uczniów.
Według założeń MEN taki organ ma umożliwić większy wpływ społeczności szkolnej na najważniejsze sprawy dotyczące danej placówki.
Rzecznik praw ucznia w każdej szkole
Kolejną nowością będzie wprowadzenie stanowiska szkolnego rzecznika praw ucznia.
Zgodnie z harmonogramem rozwiązanie ma zacząć funkcjonować od 1 września 2028 roku. Szkoły otrzymają czas na przygotowanie odpowiednich procedur oraz dostosowanie statutów do nowych wymagań.
Rzecznik będzie wspierał uczniów w sprawach związanych z ich prawami oraz pomagał w rozwiązywaniu problemów pojawiających się w środowisku szkolnym.
Co zmieni się od września 2026 roku?
Najważniejsze zmiany, które mają wejść w życie już od początku roku szkolnego 2026/2027, dotyczą przede wszystkim praw ucznia związanych z wyglądem i sposobem ubierania się.
Najważniejsze założenia:
- większa swoboda w wyborze stroju,
- ochrona przed nierównym traktowaniem ze względu na wygląd,
- obowiązek zachowania zasad bezpieczeństwa podczas wybranych zajęć,
- zakaz noszenia ubrań promujących przemoc lub nienawiść.
Kolejne rozwiązania, takie jak rady szkoły w nowej formule oraz rzecznicy praw ucznia, będą wdrażane od 2028 roku.
źródło:
- Sejm RP,
- Ministerstwo Edukacji Narodowej,
- MEN.gov.pl,
- Rządowe Centrum Legislacji,
- Dziennik Ustaw,
- Komunikaty Ministerstwa Edukacji Narodowej
