W szkołach mogą pojawić się nowe zasady oceniania uczniów, a proponowane zmiany już teraz wywołują sporo dyskusji. Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad przepisami, które mają rozszerzyć kryteria oceny zachowania o dodatkowe elementy związane z postawą społeczną i zaangażowaniem uczniów. Część osób uważa to za potrzebny krok, inni zwracają uwagę na możliwe problemy z interpretacją nowych zasad. Szczegóły projektu mogą zaskoczyć zarówno rodziców, jak i nauczycieli.
Czerwony pasek dla patriotycznych uczniów?
Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad nowymi zasadami oceniania zachowania w szkołach.
Projekt wzbudza duże zainteresowanie, ponieważ pojawiły się w nim dodatkowe elementy związane m.in.:
- z postawą patriotyczną,
- relacjami społecznymi
- i szacunkiem wobec innych osób.
Choć przepisy są jeszcze na etapie konsultacji, już teraz wywołują szeroką dyskusję wśród nauczycieli, rodziców oraz ekspertów od edukacji.
Powód? Ocena z zachowania nadal ma wpływ na możliwość uzyskania świadectwa z czerwonym paskiem.
Nowe zasady ocen z zachowania
Obowiązujące dziś przepisy zakładają, że szkoły oceniają uczniów m.in. za:
- kulturę osobistą,
- stosunek do obowiązków szkolnych,
- zachowanie wobec nauczycieli i rówieśników,
- dbałość o język ojczysty,
- przestrzeganie regulaminu szkoły.
MEN chce jednak rozszerzyć listę kryteriów. W projekcie pojawiły się dodatkowe elementy, takie jak:
- szacunek wobec innych osób,
- przestrzeganie norm społecznych,
- aktywność na rzecz społeczności szkolnej,
- oraz właśnie postawa patriotyczna.
Resort podkreśla, że zmiany mają wspierać wychowawczą rolę szkoły i promować odpowiedzialne postawy społeczne.
Co oznacza „postawa patriotyczna” według MEN?
Najwięcej komentarzy wywołuje właśnie nowe pojęcie związane z patriotyzmem. Ministerstwo tłumaczy, że nie chodzi wyłącznie o udział w oficjalnych uroczystościach czy znajomość symboli narodowych.
W uzasadnieniu projektu wskazano, że „postawa patriotyczna” obejmuje m.in.:
- szacunek do historii Polski,
- poszanowanie tradycji narodowych,
- troskę o lokalną społeczność,
- odpowiednie zachowanie podczas wydarzeń szkolnych,
- otwartość wobec innych kultur.
W praktyce szkoły mogłyby brać pod uwagę np. udział ucznia w akademiach, obchodach świąt państwowych czy działaniach związanych z historią regionu lub szkoły.
Czy nowe przepisy wpłyną na czerwony pasek?
Choć ocena z zachowania nie decyduje o promocji do kolejnej klasy, nadal odgrywa ważną rolę w systemie edukacji.
Uczeń, który chce otrzymać świadectwo z wyróżnieniem, musi spełnić dwa warunki:
- osiągnąć odpowiednio wysoką średnią ocen,
- uzyskać co najmniej bardzo dobrą ocenę z zachowania.
To właśnie dlatego każda zmiana dotycząca zasad oceniania budzi tak duże emocje.
Rodzice obawiają się przede wszystkim tego, jak nowe kryteria będą interpretowane przez szkoły.
Nauczyciele pytają o jasne wytyczne
Eksperci zwracają uwagę, że pojęcia takie jak patriotyzm czy postawa społeczna mogą być oceniane bardzo różnie w zależności od szkoły.
W środowisku edukacyjnym pojawiają się pytania:
- jakie zachowania będą uznawane za właściwe,
- czy szkoły otrzymają szczegółowe instrukcje,
- oraz jak uniknąć zbyt dużej uznaniowości przy wystawianiu ocen.
Pedagodzy podkreślają, że kryteria powinny być maksymalnie precyzyjne i oparte na konkretnych działaniach ucznia, a nie na jego osobowości czy prywatnych przekonaniach.
Zwolennicy zmian: szkoła ma również wychowywać
Część ekspertów pozytywnie ocenia propozycje MEN. Ich zdaniem szkoła od lat pełni nie tylko funkcję edukacyjną, ale również wychowawczą.
Według zwolenników projektu:
- budowanie więzi społecznych,
- szacunek do wspólnoty,
- odpowiedzialność obywatelska,
- oraz znajomość tradycji
to elementy ważne dla funkcjonowania młodych ludzi w społeczeństwie.
Podkreślają oni również, że podobne wartości już wcześniej pojawiały się w podstawach programowych i szkolnych regulaminach.
Krytycy ostrzegają przed niejasnymi interpretacjami
Nie brakuje jednak głosów sceptycznych. Część rodziców i nauczycieli obawia się, że nowe przepisy mogą prowadzić do różnego interpretowania tych samych zachowań.
Pojawiają się pytania:
- czy udział w uroczystościach powinien być obowiązkowy,
- jak oceniać uczniów bardziej nieśmiałych,
- oraz czy szkoła będzie w stanie oddzielić zachowanie od indywidualnych poglądów.
Eksperci od prawa oświatowego przypominają, że ocena zachowania powinna opierać się wyłącznie na jasno określonych zasadach dostępnych dla wszystkich uczniów i rodziców.
Projekt nadal jest konsultowany
Na ten moment nowe przepisy nie weszły jeszcze w życie. Projekt znajduje się na etapie konsultacji społecznych, co oznacza, że jego treść może zostać zmieniona przed ostatecznym przyjęciem.
MEN analizuje obecnie opinie:
- nauczycieli,
- dyrektorów szkół,
- organizacji edukacyjnych,
- rodziców,
- oraz ekspertów zajmujących się prawem oświatowym.
Dopiero po zakończeniu konsultacji resort zdecyduje, jaki będzie finalny kształt nowych zasad oceniania.
Dlaczego temat budzi tyle emocji?
Ocena z zachowania od lat wywołuje dyskusje w polskich szkołach. Wielu specjalistów wskazuje, że jest ona bardziej subiektywna niż oceny z przedmiotów takich jak matematyka czy język polski.
Nowe propozycje MEN ponownie otwierają debatę o tym:
- jak mierzyć postawy społeczne,
- czy szkoła powinna oceniać zaangażowanie obywatelskie,
- oraz gdzie przebiega granica między wychowaniem a ocenianiem.
Jedno jest pewne — jeśli przepisy zostaną przyjęte, szkoły będą musiały bardzo dokładnie wyjaśnić rodzicom i uczniom sposób interpretacji nowych kryteriów.
Podsumowanie
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt zmian dotyczących ocen zachowania uczniów. Najwięcej uwagi przyciąga zapis dotyczący „postawy patriotycznej”, która miałaby być jednym z elementów branych pod uwagę przy wystawianiu ocen.
Zmiany mogą pośrednio wpłynąć również na możliwość uzyskania świadectwa z wyróżnieniem, ponieważ do czerwonego paska nadal potrzebna będzie co najmniej bardzo dobra ocena z zachowania.
Projekt pozostaje jednak na etapie konsultacji i jego ostateczna wersja może jeszcze ulec zmianie.
Źródła: Ministerstwo Edukacji Narodowej, projekt nowelizacji przepisów dotyczących oceniania uczniów, informacje z konsultacji publicznych MEN.
źródło:
- Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN),
- projekt nowelizacji przepisów dotyczących oceniania uczniów,
- konsultacje publiczne MEN,
- Prawo oświatowe, statuty szkół i regulaminy oceniania zachowania uczniów
