Nadchodzące zmiany w wychowaniu przedszkolnym mogą całkowicie zmienić sposób myślenia o edukacji najmłodszych. Nowa podstawa programowa, która wchodzi w życie już w 2026 roku, budzi wiele emocji – zarówno wśród nauczycieli, jak i rodziców. Co dokładnie się zmieni? Sprawdź, czego mogą spodziewać się przedszkolaki i ich opiekunowie.
Wychowanie przedszkolne 2026 - duże zmiany
Od 2026 roku w przedszkolach mają obowiązywać nowe podstawy programowe, przygotowane w ramach projektu „Reforma26. Kompas Jutra”.
Choć ich głównym celem jest dostosowanie edukacji do współczesnych wyzwań, propozycje zmian wzbudziły wiele dyskusji – zwłaszcza w obszarach związanych z nauką pisania, wykorzystywaniem narzędzi cyfrowych oraz obecnością podręczników i kart pracy w edukacji przedszkolnej.
Nauka pisania przez zabawę, a nie przy biurku
Jedną z najczęściej podnoszonych obaw była kwestia zbyt wczesnego wprowadzania dzieci w naukę pisania. Rodzice i eksperci alarmowali, że zorganizowane ćwiczenia przy stolikach mogą ograniczać naturalny rozwój ruchowy i emocjonalny przedszkolaków.
Nowa wersja podstawy ma uwzględnić te sygnały i jasno wskazać, że dzieci powinny uczyć się pisania w sposób swobodny i intuicyjny, np. rysując patykiem po piasku czy kredą na chodniku, a nie przez uzupełnianie schematycznych kart pracy.
Mniej ekranów, więcej ruchu na świeżym powietrzu
Kolejną kwestią, która wzbudziła kontrowersje, było potencjalne wprowadzenie ekranów cyfrowych do pracy z najmłodszymi. W odpowiedzi na liczne opinie, zespół opracowujący podstawę zapowiada, że technologie cyfrowe będą miały jedynie funkcję pomocniczą, np. do dokumentowania działań nauczyciela – nie zaś do zastępowania rzeczywistych doświadczeń dziecka.
Nowa podstawa ma też zagwarantować codzienne przebywanie dzieci na świeżym powietrzu, w tym przynajmniej raz w tygodniu na dłuższy czas, np. podczas spacerów, wycieczek czy zajęć w terenie. To istotna zmiana, która ma promować aktywność fizyczną i dbałość o rozwój psychoruchowy najmłodszych.
Bez podręczników i gotowych pakietów
Wielu specjalistów i nauczycieli zwróciło uwagę na niewłaściwe stosowanie gotowych materiałów edukacyjnych – takich jak podręczniki, zeszyty ćwiczeń czy karty pracy – które coraz częściej trafiają do przedszkoli.
W praktyce oznacza to ograniczenie swobody twórczej dzieci oraz porównywanie efektów pracy między rówieśnikami, co może negatywnie wpłynąć na motywację i samopoczucie dziecka.
Zgodnie z nowymi założeniami, przedszkola nie będą zobowiązane do korzystania z takich materiałów, a nauczyciele mają otrzymać większą swobodę w tworzeniu własnych scenariuszy zajęć, bazujących na zabawie, ruchu i relacjach społecznych.
Społeczny głos został wysłuchany
Projekt podstawy programowej dla przedszkoli przeszedł etap ogólnopolskich konsultacji, które zakończyły się w grudniu 2025 roku. Zgłoszono ponad 100 formalnych uwag od nauczycieli, rodziców i ekspertów.
Instytut Badań Edukacyjnych, odpowiedzialny za opracowanie dokumentu, poinformował, że każda opinia została przeanalizowana i część z nich znajdzie odzwierciedlenie w finalnym dokumencie.
W przygotowaniu finalnej wersji eksperci mają za zadanie zadbać nie tylko o stronę merytoryczną, ale również o praktyczną wykonalność zapisów w codziennej pracy przedszkola.
Co się zmieni w codziennym funkcjonowaniu przedszkola?
W oparciu o zapowiedzi zmian, w przedszkolach od 2026 roku można spodziewać się:
-
Większej ilości czasu spędzanego na świeżym powietrzu,
-
Braku obowiązku stosowania ekranów – tylko funkcja dokumentacyjna,
-
Odejścia od podręczników, zeszytów ćwiczeń i gotowych pakietów edukacyjnych,
-
Naturalnego, niewymuszonego podejścia do nauki pisania,
-
Większego nacisku na zabawę, ruch i interakcje społeczne.
Edukacja przedszkolna - elastyczna i dziecio-centryczna
Nowe podejście do wychowania przedszkolnego ma odzwierciedlać współczesne podejście do rozwoju dziecka, które promuje uczenie się przez zabawę, relacje i eksplorację świata, a nie przez gotowe schematy i bierne przyswajanie informacji.
Choć reforma budzi emocje, wiele wskazuje na to, że ostateczna wersja podstawy programowej będzie kompromisem między postulatami środowiska edukacyjnego a rzeczywistością organizacyjną przedszkoli.
źródło: www.gov.pl