Dodatek, który potocznie nazywany jest „500 plus dla seniora”, wzbudza wiele pytań i nieporozumień. Choć jego nazwa może sugerować, że przysługuje każdemu emerytowi, rzeczywistość wygląda inaczej. Świadczenie to ma jasno określone warunki – zarówno zdrowotne, jak i finansowe – które trzeba spełnić, by otrzymać nawet 500 zł miesięcznie. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, kto może się ubiegać o to wsparcie, jak złożyć wniosek i na jakich zasadach naliczane jest świadczenie.
Nie każdy ma prawo do 500 plus
Choć często nazywane potocznie „500 plus dla seniora”, to świadczenie ma zupełnie inną podstawę prawną i cel niż popularne programy rodzinne.
Nie przysługuje ono wszystkim emerytom, lecz wyłącznie tym osobom, które są trwale niezdolne do samodzielnego życia i spełniają określone kryteria dochodowe.
Mówimy tu o świadczeniu uzupełniającym, które od kilku lat funkcjonuje w polskim systemie zabezpieczenia społecznego.
"500 plus dla seniora" - są pewne warunki
Świadczenie kierowane jest do osób pełnoletnich, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Kluczowe jest tutaj nie tyle posiadanie emerytury, co:
-
ukończenie 18. roku życia,
-
orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, wydane przez ZUS, KRUS lub inny uprawniony organ,
-
dochody ze świadczeń publicznych nieprzekraczające określonego limitu.
Na dzień 1 marca 2025 roku limit ten wynosi 2552,39 zł brutto miesięcznie. Przekroczenie tego progu nie oznacza automatycznej dyskwalifikacji, ale wpływa na wysokość przysługującego dodatku.
500 zł nie dla wszystkich
Maksymalna kwota, jaką można otrzymać w ramach tego wsparcia, wynosi 500 zł miesięcznie. Jednak jej wysokość zależy od łącznych dochodów z innych świadczeń (np. emerytury, renty, zasiłku stałego).
Oto jak to działa:
-
Pełne 500 zł otrzymują osoby, których łączny dochód brutto ze świadczeń publicznych nie przekracza 2052,39 zł.
-
W przypadku dochodów mieszczących się w przedziale 2052,40 zł–2552,39 zł, obowiązuje mechanizm „złotówka za złotówkę”. To znaczy, że dodatek jest pomniejszany o różnicę między dochodem a progiem.
-
Osobom z dochodem przekraczającym 2552,39 zł brutto, świadczenie nie przysługuje.
Przykład: jeśli ktoś otrzymuje emeryturę w wysokości 2300 zł brutto, jego dodatek wyniesie 252,39 zł (2552,39 zł – 2300 zł).
Ważne: Świadczenie jest nieopodatkowane
Dużym plusem tej formy wsparcia jest to, że nie podlega opodatkowaniu. Co więcej, nie wpływa negatywnie na prawo do innych świadczeń społecznych – nie jest uwzględniane jako dochód przy ubieganiu się np. o pomoc socjalną, dodatki mieszkaniowe czy zasiłki celowe.
Gdzie i jak złożyć wniosek?
Aby ubiegać się o dodatek, należy wypełnić formularz ESUN i złożyć go do odpowiedniej instytucji – ZUS lub KRUS – w zależności od tego, która wypłaca inne świadczenia.
Wniosek można złożyć na trzy sposoby:
-
Osobiście w najbliższym oddziale ZUS/KRUS,
-
Listownie – wysyłając wniosek pocztą,
-
Elektronicznie – poprzez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS).
Do wniosku trzeba dołączyć:
-
orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
-
dokumenty potwierdzające stan zdrowia (np. zaświadczenia lekarskie),
-
ewentualne decyzje o przyznaniu innych świadczeń.
Czy trzeba być obywatelem Polski?
Nie tylko obywatele Polski mogą ubiegać się o świadczenie uzupełniające. Prawo do dodatku mają także osoby z legalnym pobytem w Polsce, jeśli spełniają pozostałe warunki (wiek, stan zdrowia, kryterium dochodowe).
Jaką trzeba mieć emeryturę, żeby otrzymać świadczenie?
To częste pytanie. Otóż sama wysokość emerytury nie decyduje – liczy się łączna suma wszystkich świadczeń finansowanych z budżetu państwa. Aby otrzymać pełne 500 zł:
-
Dochód nie może przekroczyć 2052,39 zł brutto miesięcznie.
Jeśli dochód mieści się w przedziale 2052,40–2552,39 zł, kwota dodatku jest odpowiednio niższa. Przy dochodzie powyżej 2552,39 zł dodatek nie przysługuje wcale.
Czy małżonkowie mogą otrzymać 500 plus razem?
Każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie – nawet jeśli małżeństwo mieszka wspólnie, świadczenie nie jest przyznawane jako jedno wspólne wsparcie. Oboje małżonkowie mogą otrzymać dodatek, jeśli każde z nich osobno spełnia warunki: posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz dochód poniżej limitu.
Czy można utracić prawo do świadczenia?
Tak – świadczenie nie jest przyznawane na zawsze. Może zostać cofnięte, jeśli:
-
orzeczenie o niezdolności straci ważność,
-
dochody świadczeniobiorcy wzrosną powyżej progu 2552,39 zł brutto,
-
wystąpią inne zmiany w sytuacji życiowej, które wpłyną na spełnienie warunków.
Z tego względu ZUS ma prawo do okresowej weryfikacji uprawnień i może poprosić o dostarczenie dodatkowych dokumentów.
Podsumowanie
„500 plus dla seniora” to ważne wsparcie dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Warto pamiętać, że wiek nie jest tu kryterium decydującym – najważniejsze jest orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz niski poziom dochodów.
Aby uzyskać świadczenie:
-
złóż wniosek (formularz ESUN),
-
dołącz niezbędne dokumenty,
-
śledź zmiany w przepisach (np. aktualny próg dochodowy od 1 marca każdego roku).