Rząd zapowiada istotne ułatwienia w programie Czyste Powietrze. Od 2026 roku korzystanie z dotacji ma być znacznie prostsze, a ryzyko trafienia na nieuczciwego wykonawcę — mniejsze. Nowe rozwiązania mają pomóc zwłaszcza osobom, które do tej pory rezygnowały z udziału w programie z powodów finansowych lub organizacyjnych.
Nowy bon na audyt energetyczny — co to oznacza?
Audyt energetyczny to pierwszy krok w procesie termomodernizacji — pozwala ocenić, jakie prace są potrzebne i jaką efektywność energetyczną można osiągnąć. Od marca 2025 r. wykonanie takiego audytu jest obowiązkowe, jeśli chcemy otrzymać dofinansowanie.
Dotychczas jednak to właściciel domu musiał sam zapłacić za audyt z własnej kieszeni, a dopiero później otrzymywał zwrot kosztów. Dla wielu rodzin był to spory problem — szczególnie w sytuacji, gdy nie miały środków na start inwestycji.
W 2026 roku zostanie to zmienione. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomi nową formę wsparcia – bon na audyt energetyczny wypłacany z góry.
- Bon będzie przyznawany przed rozpoczęciem inwestycji,
- Środki trafią do beneficjenta bez konieczności wcześniejszego opłacenia audytu,
- Obsługą zajmą się bezpośrednio gminy, co ma uprościć procedurę.
To duża zmiana, która ma ułatwić dostęp do programu szczególnie osobom z mniejszymi dochodami. Dzięki niej bariera finansowa, która wcześniej powstrzymywała wielu właścicieli domów, zostanie zniesiona.
Rekomendowana lista wykonawców — dla większego bezpieczeństwa
Drugą nowością w programie będzie oficjalna lista sprawdzonych wykonawców. Ma ona ułatwić wybór rzetelnych firm realizujących prace w ramach termomodernizacji.
Lista ma być gotowa do końca I kwartału 2026 roku, a udostępniona publicznie w II kwartale 2026 r.
Przy jej tworzeniu NFOŚiGW współpracuje z:
-
Instytutem Ochrony Środowiska,
-
Ministerstwem Klimatu i Środowiska,
-
oraz Bankiem Światowym.
Na liście znajdą się firmy, które spełnią jasno określone kryteria, takie jak:
-
liczba przeprowadzonych i zakończonych inwestycji,
-
poprawność rozliczeń,
-
doświadczenie na rynku.
Warto podkreślić, że korzystanie z tej listy nie będzie obowiązkowe. Każdy wciąż będzie mógł wybrać wykonawcę spoza rejestru — bez obaw o utratę dotacji. Lista ma jedynie pomóc tym, którzy nie czują się pewnie przy wyborze ekipy remontowej i chcą uniknąć nieuczciwych firm.
Co już się zmieniło w 2025 roku? Przypomnienie zasad
Nowe propozycje to kontynuacja większej reformy programu, która rozpoczęła się w marcu 2025 r. Wtedy wprowadzono kilka ważnych zasad, które nadal obowiązują:
-
Audyt energetyczny przed inwestycją jest wymagany dla wszystkich, którzy chcą dostać dotację.
-
Po zakończeniu remontu należy przedstawić świadectwo energetyczne, które potwierdza zmniejszenie zapotrzebowania domu na energię.
-
Dotację można uzyskać tylko na jedną nieruchomość.
-
Wnioskodawca musi być właścicielem budynku przez co najmniej 3 lata (z wyjątkiem spadków).
-
Wprowadzone zostały maksymalne ceny dla poszczególnych elementów inwestycji, np. ocieplenia ścian czy montażu stolarki okiennej.
-
W niektórych przypadkach korzystanie z usług operatora stało się obowiązkowe, np. przy prefinansowaniu.
Te zmiany miały na celu uszczelnienie systemu, wyeliminowanie nadużyć i zwiększenie efektywności wydatkowania środków publicznych. W praktyce — chodzi o to, aby rzeczywiście zmniejszyć emisję zanieczyszczeń i obniżyć rachunki za ogrzewanie, a nie tylko „papierowo” spełnić wymagania.
Co to oznacza dla właścicieli domów?
Dzięki zapowiedzianym zmianom program Czyste Powietrze w 2026 roku stanie się jeszcze bardziej dostępny — zwłaszcza dla osób, które do tej pory obawiały się wysokich kosztów początkowych lub nie miały pewności, jak znaleźć rzetelnych wykonawców.
- Bon na audyt energetyczny wypłacany z góry ma ułatwić wejście do programu.
- Lista firm rekomendowanych przez instytucje państwowe zmniejszy ryzyko błędnych decyzji inwestycyjnych.
- Całość ma przyspieszyć proces termomodernizacji i zwiększyć liczbę skutecznie zakończonych projektów.