Od 1 września 2026 roku w polskich szkołach rozpocznie się kolejny etap dużej reformy edukacji. Największe zmiany obejmą dzieci rozpoczynające naukę w klasach I i IV szkoły podstawowej. Nowości pojawią się jednak również w planach lekcji starszych uczniów.
Rodzice powinni pamiętać, że reforma będzie wprowadzana stopniowo. Nie wszyscy uczniowie zaczną od września uczyć się według nowych zasad.
Nowa podstawa programowa w klasach I i IV
Od września 2026 roku nowa podstawa programowa zacznie obowiązywać:
- wszystkie dzieci w przedszkolach,
- uczniów klas I szkoły podstawowej,
- uczniów klas IV szkoły podstawowej.
W kolejnych latach reforma będzie obejmowała następne roczniki. Oznacza to, że w roku szkolnym 2026/2027 uczniowie klas II, III oraz V–VIII nadal będą realizowali dotychczasową podstawę programową. Wyjątkiem będą zmiany dotyczące edukacji zdrowotnej. Harmonogram reformy został określony w rozporządzeniu MEN.
Mniej zapamiętywania, więcej praktycznego działania
Nowa podstawa programowa ma ograniczyć liczbę szczegółowych informacji, które dzieci muszą opanować pamięciowo. Większy nacisk zostanie położony na:
- rozwiązywanie problemów,
- współpracę w grupie,
- krytyczne myślenie,
- kreatywność,
- samodzielność,
- praktyczne wykorzystywanie wiedzy.
Uczniowie mają częściej wykonywać doświadczenia, projekty i zadania odnoszące się do codziennego życia.
W programie pojawi się również sześć modułów: bezpieczeństwo i obrona, edukacja medialna, filozofia, finanse i ekonomia, klimat oraz kultura. Nie będą to jednak osobne przedmioty. Tematy zostaną włączone do różnych lekcji.
Dzieci mają się uczyć między innymi rozpoznawania fałszywych informacji, bezpiecznego korzystania z Internetu i narzędzi AI, zarządzania pieniędzmi oraz reagowania w sytuacjach zagrożenia.
Pierwszoklasiści spędzą w szkole godzinę więcej
W klasach I–III tygodniowy wymiar obowiązkowych zajęć edukacyjnych zostanie zwiększony z 20 do 21 godzin. W pierwszym roku obowiązywania reformy zmiana obejmie uczniów klas I.
Dodatkowa godzina ma umożliwić realizację nowego programu, w którym większą rolę odgrywają kompetencje językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe.
Czwartoklasiści dostaną przyrodę w nowej formule
Duże zmiany czekają uczniów klas IV. Przyroda stanie się przedmiotem łączącym elementy biologii, geografii, fizyki i chemii. W nowym planie przewidziano na nią trzy godziny tygodniowo.
Zamiast dotychczasowej techniki pojawią się zajęcia praktyczno-techniczne w wymiarze dwóch godzin tygodniowo. Lekcje mają być organizowane w dwugodzinnych blokach, aby dzieci mogły wykonywać bardziej rozbudowane zadania.
W następnych latach nowa przyroda i zajęcia praktyczno-techniczne będą stopniowo wprowadzane również w klasach V i VI.
Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa
Od września 2026 roku rodzic nie będzie mógł wypisać dziecka z całej edukacji zdrowotnej. Przedmiot stanie się obowiązkowy:
- w klasach IV–VIII szkoły podstawowej – po jednej godzinie tygodniowo,
- w liceach, technikach i szkołach branżowych – przez dwa lata nauki.
Uczniowie będą poznawali zagadnienia dotyczące zdrowia fizycznego i psychicznego, odżywiania, aktywności, dojrzewania, relacji społecznych, profilaktyki uzależnień, bezpieczeństwa w Internecie i korzystania z pomocy medycznej. Nowa podstawa edukacji zdrowotnej została już opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Osobno mają być organizowane zajęcia „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”. Ta część pozostanie nieobowiązkowa. Szkoła będzie musiała wcześniej zorganizować spotkanie informacyjne dla rodziców, a rodzic będzie mógł złożyć pisemną rezygnację z udziału dziecka. Zajęcia te nie będą oceniane. Szczegółowe zasady zaczną obowiązywać 1 września 2026 roku.
Szkoła może zorganizować tydzień bez tradycyjnych lekcji
W roku szkolnym 2026/2027 szkoły podstawowe będą mogły, ale nie będą jeszcze musiały, przeprowadzić tydzień projektowy dla uczniów klas IV–VIII.
Przez pięć dni dzieci pracowałyby w grupach nad konkretnym problemem lub projektem, łącząc wiedzę z kilku przedmiotów. Pierwszy obowiązkowy tydzień projektowy pojawi się od roku szkolnego 2027/2028 w klasach IV i V.
Telefony mogą zostać wyłączone przez cały pobyt w szkole
Uchwalone przepisy przewidują zakaz korzystania z telefonów, smartwatchy i innych urządzeń komunikacyjnych przez uczniów szkół podstawowych podczas pobytu w szkole oraz zajęć organizowanych poza jej terenem.
Dziecko nadal będzie mogło przynieść telefon do szkoły, ale co do zasady nie będzie mogło z niego korzystać. Wyjątkiem mają być między innymi:
- nagła potrzeba kontaktu z rodzicem za zgodą nauczyciela,
- używanie telefonu podczas lekcji w celach edukacyjnych,
- monitorowanie stanu zdrowia,
- zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
W szkołach ponadpodstawowych zasady korzystania z urządzeń będzie można ustalić w statucie.
Ważne: według stanu na 26 lipca 2026 roku ustawę przyjął Sejm i Senat, ale oczekuje ona jeszcze na decyzję prezydenta. Planowany termin wejścia przepisów w życie to 1 września 2026 roku. Aktualny etap prac potwierdza komunikat MEN.
Mniej ekranów w przedszkolach
Nowa podstawa programowa przedszkoli zakłada ograniczenie korzystania z urządzeń ekranowych. Dzieci nie powinny samodzielnie używać tabletów, telefonów ani komputerów.
Nauczyciel będzie mógł korzystać z ekranu wyłącznie w celach dydaktycznych i w niezbędnym zakresie. Wyjątki przewidziano między innymi dla dzieci ze specjalnymi potrzebami, które potrzebują odpowiedniego urządzenia do komunikacji lub nauki.
Najważniejsze zmiany od września 2026 – krótkie podsumowanie
- Nowa podstawa programowa obejmie przedszkola oraz klasy I i IV.
- Pierwszoklasiści będą mieli 21 zamiast 20 godzin obowiązkowych zajęć tygodniowo.
- Czwartoklasiści dostaną przyrodę w nowej formule oraz zajęcia praktyczno-techniczne.
- Nauka ma być bardziej praktyczna i oparta na projektach.
- Edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowa w klasach IV–VIII i szkołach ponadpodstawowych.
- Zrezygnować będzie można tylko z osobnych zajęć dotyczących zdrowia seksualnego.
- Tydzień projektowy w roku szkolnym 2026/2027 będzie dobrowolny dla szkoły.
- Zakaz używania telefonów w podstawówkach jest planowany, ale na 26 lipca ustawa czeka jeszcze na decyzję prezydenta.
- W przedszkolach zostanie ograniczone korzystanie z ekranów.
