Sezon na grzyby przyciąga do lasów tysiące osób, ale nawet doświadczeni grzybiarze mogą mieć wątpliwości przy rozpoznawaniu niektórych okazów. W takiej sytuacji lepiej nie ryzykować. Sanepid oferuje bezpłatną pomoc specjalistów, którzy mogą ocenić, czy zebrane grzyby nadają się do jedzenia.
Sanepid pomaga grzybiarzom bez opłat
W wielu wojewódzkich i powiatowych stacjach sanitarno-epidemiologicznych działają punkty poradnictwa grzybowego. Można tam przynieść zebrane okazy i poprosić o ich ocenę.
Dyżurujący specjaliści sprawdzają grzyby pod kątem bezpieczeństwa i przynależności gatunkowej. Usługa jest bezpłatna dla osób prywatnych, które zbierają grzyby na własne potrzeby, na przykład do obiadu lub przetworów.
To szczególnie ważne, bo pomyłka przy grzybobraniu może skończyć się poważnym zatruciem. Niektóre trujące gatunki są bardzo podobne do jadalnych, a domowe sposoby rozpoznawania grzybów mogą być zawodne.
Jak przygotować grzyby do sprawdzenia?
Aby ekspert mógł prawidłowo ocenić zbiory, grzyby trzeba przynieść w odpowiednim stanie. Najlepiej dostarczyć całe owocniki, czyli kapelusz razem z trzonem.
Nie należy odcinać samych kapeluszy. W przypadku niektórych groźnych gatunków kluczowe cechy rozpoznawcze znajdują się właśnie u nasady trzonu. Dotyczy to między innymi muchomorów.
Do sanepidu najlepiej udać się możliwie szybko po powrocie z lasu. Stare, nadpsute, pokrojone, zapleśniałe, umyte, ugotowane lub zamrożone grzyby mogą nie zostać ocenione, bo tracą cechy potrzebne do identyfikacji.
Nie zbieraj grzybów do reklamówki
Sanepid przypomina też o podstawowej zasadzie grzybobrania: grzyby powinno się zbierać do przewiewnego koszyka, a nie do foliowej torby.
W reklamówce grzyby szybko się gniotą i zaparzają. Takie okazy trudniej rozpoznać, a dodatkowo mogą szybciej się psuć. Z tego powodu ekspert może odmówić ich oceny.
Warto też unikać zbierania bardzo młodych grzybów, które nie mają jeszcze wykształconych cech gatunkowych. To właśnie one bywają przyczyną groźnych pomyłek.
Sprzedaż grzybów wymaga atestu
Bezpłatne poradnictwo dotyczy wyłącznie osób, które zbierają grzyby na własny użytek. Inne zasady obowiązują tych, którzy chcą je sprzedawać.
Osoby handlujące grzybami przy drodze, na targowisku lub w skupie muszą posiadać atest na grzyby świeże. Taki dokument wystawia klasyfikator grzybów lub grzyboznawca.
Atest jest ważny maksymalnie 48 godzin od chwili oceny. Po tym czasie świeże grzyby mogą tracić właściwości i nie powinny być sprzedawane bez ponownej kontroli.
Handel grzybami bez wymaganego dokumentu może zakończyć się karą finansową.
Najważniejsza zasada: masz wątpliwości, nie jedz
Nawet jeśli grzyb wygląda znajomo, nie warto ryzykować. Jeżeli masz choć cień wątpliwości, nie wkładaj go do garnka.
Najbezpieczniej zebrać tylko te gatunki, które dobrze znasz. Jeśli nie masz pewności, skorzystaj z pomocy sanepidu. To nic nie kosztuje, a może uchronić przed zatruciem.
Grzyby są też ciężkostrawne, dlatego szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze oraz rodzice małych dzieci. Nawet jadalne gatunki mogą nie służyć każdemu.
Gdzie sprawdzić grzyby?
Informacji o dyżurach grzyboznawców najlepiej szukać na stronach lokalnych stacji sanitarno-epidemiologicznych. W niektórych miejscach porady dostępne są w określonych godzinach, a czasem wymagane jest wcześniejsze umówienie wizyty telefonicznie.
Przed wizytą warto sprawdzić godziny pracy konkretnej stacji sanepidu, żeby nie jechać na darmo.
