Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok to ważny obowiązek dla wielu przedsiębiorców. Do 20 maja 2026 r. część płatników składek musi złożyć do ZUS roczne rozliczenie, które pozwala ustalić wysokość składki zdrowotnej należnej za dany rok na podstawie osiągniętych przychodów lub dochodów. Rozliczenie wprowadzono na podstawie zmienionych dokumentów rozliczeniowych – ZUS DRA lub ZUS RCA – za kwiecień 2026 r. i dotyczy m.in. osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, które w 2025 r. podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu i były opodatkowane według skali podatkowej, podatkiem liniowym lub w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obowiązek ten obejmuje również przedsiębiorcę, który rozpoczął działalność w styczniu 2026 r. i rozlicza się na zasadach ogólnych, a także osobę, która zawiesiła lub zakończyła działalność w 2025 r., jeśli była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym – chyba że prowadziła działalność wyłącznie przez cały rok 2025 (wówczas nie musi składać rocznego rozliczenia). Wyjątkiem jest sytuacja, gdy działalność wznowiona została w styczniu 2026 r. i przedsiębiorca rozlicza się na zasadach ogólnych; wówczas, aby ustalić składkę za styczeń 2026 r., trzeba złożyć rozliczenie za 2025 r.
Podstawę roczną wylicza się na podstawie rocznego dochodu/przychodu z prowadzonej działalności. Od 1 stycznia 2025 r. nie uwzględnia się przychodów ani kosztów uzyskania przychodu związanych ze sprzedażą składników majątku (środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) w przypadku przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej, podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jednak przedsiębiorcy opodatkowani według skali lub podatkiem liniowym, którzy sporządzają rozliczenie roczne, mogą od 2025 r. zdecydować, czy będą uwzględniać przychody i koszty uzyskania przychodu związane ze sprzedażą składników majątku przy rocznej podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wybór ten wymaga złożenia odpowiedniego oświadczenia.
Aby to zrobić, należy zaznaczyć w bloku odpowiednim w raporcie ZUS RCA (blok III.F) lub ZUS DRA (blok XII) pole: „Przy ustalaniu rocznej podstawy wymiaru składki zostały uwzględnione przychody i koszty uzyskania przychodu związane z odpłatnym zbyciem składników majątku (środki trwałe i wartości niematerialne i prawne)”. Po złożeniu rocznego rozliczenia przedsiębiorca ma możliwość korekty oświadczenia – może wycofać je lub uzupełnić rozliczenie o to oświadczenie wraz z korektą wykazanej kwoty dochodu i podstawy wymiaru składki. Czas na korekty upływa wraz z terminem złożenia wniosku o zwrot nadpłaty (RZS-R) lub, gdy takiego wniosku nie składa, do 1 lipca 2026 r.
Dla przedsiębiorców, którzy złożą oświadczenie o uwzględnieniu sprzedaży składników majątku w rocznej podstawie, przewidziano dodatkowe regulacje. Jeżeli sprzedany zostanie środek trwały, dla którego odpisy amortyzacyjne były zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przed 1 stycznia 2022 r., jego dochód nie zostanie powiększony o te odpisy. ⓘ
W kontekście dokumentów i terminów, przedsiębiorca musi złożyć roczne rozliczenie zdrowotne w zmienionych dokumentach rozliczeniowych za kwiecień 2026 r.: ZUS DRA – jeśli prowadzi działalność jednoosobową, ZUS RCA – jeśli opłaca składki za siebie oraz za inne osoby (np. pracowników, zleceniobiorców). Należy wypełnić blok „Roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne”: blok XII w ZUS DRA lub blok III.F w ZUS RCA, i wypełnić dane do wyliczenia rocznej składki odrębnie dla każdej formy opodatkowania. Dokumenty rozliczeniowe z rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej za 2025 r. trzeba przekazać do ZUS do 20 maja 2026 r. co wyznacza także ostateczny termin na opłacenie składek za kwiecień 2026 r. oraz ewentualnej dopłaty składki rocznej za 2025 r.
Jeśli z rocznego rozliczenia wynika nadpłata składki zdrowotnej, zostanie automatycznie wygenerowany wniosek o zwrot (RZS-R). Udostępnimy go na koncie płatnika na portalu eZUS dzień po złożeniu rocznego rozliczenia. Zwróci nadpłatę pod warunkiem braku zaległości w tytule składek i nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Przedsiębiorca musi zweryfikować wniosek RZS-R, wskazać numer rachunku bankowego, podpisać go i odesłać do ZUS do 1 czerwca 2026 r. Czas na zwrot nadpłaty ma do 3 sierpnia 2026 r. Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku RZS-R, nadpłatę rozliczymy do końca roku. W przypadku niedopłaty – należy dopłacić brakującą kwotę razem ze składką za kwiecień 2026 r., najpóźniej do 20 maja 2026 r..
Co do możliwości korekty rozliczenia składki zdrowotnej za poszczególne miesiące 2025 r., przedsiębiorca powinien złożyć dokumenty korygujące najpóźniej w dniu, w którym składa wniosek o zwrot nadpłaty. Jeśli nie złożono wniosku o zwrot nadpłaty, korekty można składać do 1 lipca 2026 r..
Podstawa prawna – przepisy, na podstawie których wprowadzono te zmiany, obejmują zapisy art. 81 ust. 2zd ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) oraz art. 35 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 807).
