Myślisz, że po bracie należy Ci się zachowek? Wielu Polaków jest w błędzie

Ewelina
Prawo
04.06.2026
Myślisz, że po bracie należy Ci się zachowek? Wielu Polaków jest w błędzie

Wiele osób uważa, że po śmierci brata lub siostry automatycznie przysługuje im część majątku. W praktyce bardzo często okazuje się, że nie mają do niego żadnych praw. Dotyczy to przede wszystkim zachowku, który jest jedną z najczęściej błędnie rozumianych instytucji prawa spadkowego.

Rodzeństwo nie ma prawa do zachowku

Najważniejsza informacja jest prosta: brat ani siostra nie mają prawa do zachowku po zmarłym rodzeństwie.

Zachowek przysługuje wyłącznie:

  • dzieciom i wnukom,
  • małżonkowi,
  • rodzicom zmarłego (w określonych sytuacjach).

Rodzeństwo nie zostało uwzględnione w katalogu osób uprawnionych.

Oznacza to, że jeśli brat lub siostra sporządzili testament i cały majątek zapisali innej osobie, rodzeństwo nie może żądać zachowku.

Dziedziczenie ustawowe to nie to samo co zachowek

To najczęstszy błąd popełniany przez spadkobierców.

Fakt, że brat lub siostra mogliby dziedziczyć majątek przy braku testamentu, nie oznacza jeszcze prawa do zachowku.

Są to dwie różne instytucje prawne.

Jeżeli testament jest ważny, rodzeństwo może zostać całkowicie pominięte i nie otrzymać żadnej części majątku.

Kiedy brat lub siostra mogą odziedziczyć spadek?

Rodzeństwo może zostać spadkobiercą, jeśli zmarły nie pozostawił testamentu, a przepisy o dziedziczeniu ustawowym wskazują właśnie ich jako osoby uprawnione do spadku.

W takiej sytuacji brat lub siostra otrzymują część majątku bez konieczności dochodzenia zachowku.

Czy trzeba wydziedziczać rodzeństwo?

Nie.

Jeżeli chcesz przekazać swój majątek komuś innemu, wystarczy sporządzić testament.

Brat lub siostra nie mają prawa do zachowku, dlatego ich pominięcie w testamencie zazwyczaj jest wystarczające.

Przykład z życia

Pan Marek nie miał żony ani dzieci. W testamencie cały swój majątek, w tym mieszkanie warte 700 tys. zł, przekazał wieloletniej partnerce.

Po jego śmierci siostra była przekonana, że jako najbliższa rodzina otrzyma przynajmniej zachowek. Okazało się jednak, że przepisy nie dają jej takiego prawa. Testament był ważny, dlatego cały majątek przypadł partnerce, a siostra nie mogła domagać się żadnej wypłaty.

Wniosek: Samo pokrewieństwo z bratem lub siostrą nie daje prawa do zachowku.

Najważniejsza zasada

Jeżeli zmarły brat lub siostra sporządzili ważny testament i pominęli Cię w nim, w większości przypadków nie możesz żądać zachowku.

Dzieci, małżonek i czasami rodzice są chronieni przez przepisy o zachowku. Rodzeństwo nie należy do tej grupy.

Kluczowe Punkty
  • Rodzeństwo nie ma prawa do zachowku po zmarłym bracie lub siostrze.
  • Zachowek przysługuje wyłącznie dzieciom, wnukom, małżonkowi oraz rodzicom w określonych sytuacjach.
  • Dziedziczenie ustawowe to inna instytucja niż zachowek; dziedziczenie ustawowe nie daje automatycznie prawa do zachowku.
  • Testament może całkowicie pominąć rodzeństwo, jeśli jest ważny i prawidłowo sporządzony.
  • Wniosek praktyczny: aby przekazać majątek innej osobie, wystarczy ważny testament — wydziedziczenie rodzeństwa zwykle nie jest konieczne.
  • Zostań z nami