System kaucyjny w Polsce może już wkrótce przejść dużą zmianę. Ministerstwo Klimatu potwierdziło, że zapadła decyzja dotycząca rozszerzenia przepisów o nowe rodzaje opakowań. Chodzi o odpady, które od lat są jednym z największych problemów w przestrzeni publicznej.
Resort klimatu zapowiada rozszerzenie systemu
Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska poinformowała, że po wakacjach ruszy analiza funkcjonowania obecnego systemu kaucyjnego oraz prace nad zmianami w przepisach.
Najważniejsza zapowiedź dotyczy objęcia systemem kaucyjnym tzw. „małpek”, czyli małych jednorazowych butelek szklanych. Jak podkreślono, decyzja o rozszerzeniu systemu została już podjęta. Dyskusja dotyczy obecnie przede wszystkim terminu wdrożenia nowych zasad.
„Małpki” mają zniknąć z ulic i parków
Ministerstwo wskazuje, że małe szklane opakowania należą dziś do odpadów najczęściej porzucanych w przestrzeni publicznej. To właśnie dlatego resort chce objąć je obowiązkową kaucją.
Zmiana ma pomóc ograniczyć zaśmiecanie ulic, poboczy i terenów zielonych, a jednocześnie zwiększyć poziom odzysku szkła do recyklingu.
Po wakacjach ruszą prace legislacyjne
Nowe przepisy nie pojawią się od razu. Resort klimatu zapowiada, że producenci napojów oraz operatorzy systemu potrzebują czasu na przygotowanie logistyki i infrastruktury.
Po zakończeniu wakacji mają rozpocząć się szczegółowe analizy oraz przygotowanie nowelizacji przepisów dotyczących systemu kaucyjnego.
System kaucyjny działa od 1 października 2025 roku
Obowiązujący dziś system kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 r.
Kaucją objęte są obecnie:
- plastikowe butelki do 3 litrów,
- metalowe puszki do 1 litra.
Za oddanie opakowania można odzyskać 50 groszy kaucji. Nie trzeba posiadać paragonu, jednak opakowanie nie może być zgniecione.
Od 2026 roku system obejmuje również szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. W ich przypadku kaucja wynosi 1 zł.
Polacy oddali już miliard opakowań
Ministerstwo klimatu przekazało, że w ciągu pierwszych czterech miesięcy działania systemu Polacy zwrócili około 1 miliarda puszek i butelek PET.
Większość zwrotów odbywa się przez recyklomaty. W całej Polsce działa już około 50 tysięcy punktów zbiórki.
Według resortu pokazuje to, że system szybko zyskał popularność i realnie wpływa na poziom segregacji odpadów.
Kartony po mleku raczej poza systemem
Choć pojawiały się propozycje objęcia systemem również kartonów po mleku i napojach, ministerstwo podchodzi do tego pomysłu ostrożnie.
Resort wskazuje na możliwe problemy sanitarne związane z magazynowaniem tego typu opakowań. Podobne trudności miały pojawić się wcześniej w innych krajach europejskich.
Na ten moment nie ma więc planów, by kartony po mleku zostały objęte obowiązkową kaucją.
Polska musi spełnić unijne normy
Rozbudowa systemu kaucyjnego ma pomóc Polsce osiągnąć wymagane przez Unię Europejską poziomy selektywnej zbiórki odpadów.
Cele są bardzo konkretne:
- 77 proc. zbiórki opakowań do 2028 roku,
- 90 proc. od 2029 roku.
Rozszerzenie systemu o kolejne opakowania ma zwiększyć skuteczność recyklingu i ograniczyć ilość odpadów trafiających do środowiska.
Pierwszy pełny raport po roku działania systemu
Kompleksowy raport podsumowujący działanie systemu kaucyjnego ma zostać opublikowany po pierwszym pełnym roku funkcjonowania programu.
W analizie mają znaleźć się dane dotyczące:
- skuteczności zbiórki,
- efektów ekologicznych,
- kosztów działania systemu,
- poziomu odzysku opakowań.
