System kaucyjny w Polsce może wkrótce przejść kolejne ważne zmiany. Rząd analizuje rozszerzenie przepisów o nowe rodzaje opakowań, co może wpłynąć zarówno na konsumentów, jak i handel detaliczny. Temat wywołuje coraz większe emocje, a dyskusja obejmuje kwestie ekologii, kosztów oraz nowych obowiązków dla sklepów i producentów. Jakie rozwiązania są obecnie brane pod uwagę i co mogą oznaczać dla codziennych zakupów? Szczegóły mogą zaskoczyć wielu Polaków.
Kolejne opakowania mogą zostać objęte opłatą kaucyjną
System kaucyjny w Polsce wciąż się rozwija, a rząd zapowiada kolejne zmiany obejmujące nowe rodzaje opakowań.
Tym razem chodzi o niewielkie szklane butelki, potocznie nazywane „małpkami”, które bardzo często trafiają do odpadów komunalnych lub przestrzeni publicznej.
Temat wywołał szeroką dyskusję wśród polityków, samorządów oraz branży handlowej. Wszystko wskazuje na to, że już w najbliższych miesiącach mogą rozpocząć się prace nad rozszerzeniem obecnych przepisów.
„Małpki” mogą zostać objęte kaucją
Najwięcej emocji budzi obecnie pomysł rozszerzenia systemu o małe szklane butelki po napojach alkoholowych o pojemności 100 i 200 ml.
Samorządy od dawna zwracają uwagę, że tego typu odpady bardzo często pojawiają się:
- na chodnikach,
- w parkach,
- przy przystankach,
- w przestrzeni miejskiej.
Według szacunków rynek takich opakowań może liczyć nawet ponad miliard sztuk rocznie.
Politycy zapowiadają zmiany, ale emocji nie brakuje
Minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz poinformowała w mediach społecznościowych, że projekt rozszerzenia systemu o „małpki” ma trafić do prac rządu.
Wpis wywołał szeroką dyskusję, ponieważ do sprawy szybko odniosła się także ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska. Szefowa resortu podkreśliła, że temat pojawiał się publicznie już wcześniej i nie jest nową inicjatywą wynikającą z ostatnich rozmów politycznych.
To pokazuje, że choć kierunek zmian wydaje się przesądzony, szczegóły nowych przepisów wciąż są przedmiotem negocjacji.
Europa od lat stawia na system kaucyjny
Mechanizm pobierania zwrotnej opłaty za opakowania funkcjonuje w wielu krajach europejskich od dawna. Szczególnie często jako przykład skuteczności wskazywane są:
- Niemcy,
- Litwa,
- kraje skandynawskie.
Według danych operatorów systemów recyklingowych Litwa osiągnęła poziom zwrotu butelek przekraczający 90% już kilka lat po wdrożeniu systemu.
Eksperci podkreślają, że takie rozwiązania:
- ograniczają ilość odpadów,
- zwiększają poziom recyklingu,
- zmniejszają koszty związane z gospodarką odpadami,
- wspierają gospodarkę obiegu zamkniętego.
Polska musi spełnić wymagania Unii Europejskiej
Wprowadzenie systemu kaucyjnego nie wynika wyłącznie z krajowych decyzji. Kluczowe znaczenie mają przepisy unijne, w tym dyrektywa SUP (Single-Use Plastics).
Zgodnie z jej założeniami państwa członkowskie powinny osiągnąć bardzo wysokie poziomy zbiórki opakowań po napojach:
- 77% do 2025 roku,
- nawet 90% do końca dekady.
Bez ogólnopolskiego systemu zwrotu opakowań realizacja tych wymogów byłaby bardzo trudna. Niewypełnienie unijnych celów mogłoby oznaczać dodatkowe koszty dla państwa.
Dlaczego rozszerzenie systemu może być ważne?
Eksperci rynku odpadów wskazują kilka potencjalnych korzyści:
- większy poziom recyklingu szkła,
- mniej odpadów w przestrzeni publicznej,
- wyższa skuteczność odzysku surowców,
- ograniczenie kosztów sprzątania miast.
Dodatkowo recykling szkła pozwala ograniczyć zużycie energii potrzebnej do produkcji nowych opakowań.
Najważniejsze informacje w skrócie
✔️ Polska rozwija system kaucyjny zgodnie z wymogami UE
✔️ od października 2025 roku obejmie on butelki PET, puszki i część szkła
✔️ rozważane jest dodanie małych szklanych butelek do systemu
✔️ samorządy od dawna apelują o takie rozwiązanie
✔️ handel inwestuje miliardy złotych w przygotowanie infrastruktury
✔️ szczegóły nowych przepisów są nadal konsultowane
źródło:
