Własna studnia wielu osobom kojarzy się z niezależnością i brakiem dodatkowych opłat. Okazuje się jednak, że korzystanie z prywatnych ujęć wody podlega konkretnym przepisom, a przekroczenie określonych limitów może wiązać się z poważnymi konsekwencjami finansowymi. Warto wiedzieć, kiedy potrzebne są dodatkowe formalności i jakie zasady obowiązują właścicieli studni.
Uwaga na pobieranie z własnej studni
Wielu właścicieli domów i gospodarstw zakłada, że korzystanie z wody z prywatnej studni nie podlega większym ograniczeniom.
Tymczasem przepisy jasno określają, ile wody można pobierać bez dodatkowych formalności. Po przekroczeniu ustalonych limitów konieczne może być uzyskanie specjalnego pozwolenia.
Brak odpowiednich dokumentów może prowadzić do bardzo wysokich opłat administracyjnych, które w skrajnych przypadkach liczone są nawet w setkach tysięcy złotych.
Kiedy można korzystać z własnej studni BEZ pozwolenia?
Polskie przepisy rozróżniają kilka rodzajów korzystania z wód. Dla większości właścicieli domów najważniejsze jest tzw. zwykłe korzystanie z wód.
Oznacza ono możliwość używania wody między innymi do:
- potrzeb gospodarstwa domowego,
- podlewania przydomowego ogrodu,
- podstawowych prac gospodarczych,
- codziennego użytkowania w domu.
Jednak obowiązuje tutaj ważny limit.
Maksymalny pobór bez pozwolenia to średnio 5 m³ wody na dobę. Po przekroczeniu tej ilości sytuacja zmienia się pod względem formalnym.
Większe zużycie wody wymaga dodatkowych formalności
Jeżeli woda ze studni wykorzystywana jest na większą skalę — np. w działalności rolniczej, do intensywnego nawadniania lub w większym gospodarstwie — może być wymagane pozwolenie wodnoprawne.
Dotyczy to m.in.:
- dużego podlewania upraw,
- pojenia zwierząt w większych gospodarstwach,
- systemów nawadniających,
- działalności przekraczającej zwykłe potrzeby domowe.
Przepisy kwalifikują takie działania jako szczególne korzystanie z wód.
Głośny przypadek rolnika. Opłata przekroczyła 100 tys. zł
O konsekwencjach przekroczenia limitów przekonał się rolnik z województwa podlaskiego, którego gospodarstwo zostało skontrolowane przez inspektorów środowiskowych.
Podczas kontroli ustalono, że dzienne zużycie wody ze studni wynosiło około 45 m³, czyli znacznie więcej niż dopuszczają przepisy bez odpowiedniego zezwolenia.
Woda była wykorzystywana do potrzeb gospodarstwa rolnego, głównie do pojenia zwierząt. Po analizie dokumentacji stwierdzono brak wymaganych zgód administracyjnych.
Efektem była bardzo wysoka kara obejmująca także wcześniejsze lata użytkowania wraz z dodatkowymi należnościami.
Jakie są rodzaje korzystania z wód?
Prawo wodne wyróżnia trzy podstawowe formy korzystania z zasobów wodnych.
Powszechne korzystanie z wód
Dotyczy m.in.:
- rekreacji,
- wypoczynku,
- amatorskiego połowu ryb,
- podstawowego użytkowania publicznych wód.
Zwykłe korzystanie z wód
Obejmuje potrzeby:
- gospodarstwa domowego,
- niewielkiego gospodarstwa rolnego.
Limit poboru wynosi tutaj:
- do 5 m³ na dobę
Szczególne korzystanie z wód
Dotyczy działań wykraczających poza standardowe użytkowanie, np.:
- dużego nawadniania,
- działalności rolniczej,
- odwodnień,
- intensywnego poboru wody.
W takich przypadkach konieczne jest uzyskanie odpowiedniej zgody administracyjnej.
Jak uzyskać pozwolenie wodnoprawne?
Osoby planujące większe wykorzystanie wody ze studni powinny złożyć odpowiedni wniosek do właściwego nadzoru wodnego.
Do dokumentów zwykle należy dołączyć m.in.:
- operat wodnoprawny,
- opis planowanej działalności,
- dokumentację hydrogeologiczną,
- wypisy z rejestru gruntów,
- decyzję środowiskową (jeśli jest wymagana).
Wniosek można złożyć:
- w nadzorze wodnym,
- zarządzie zlewni,
- regionalnym zarządzie gospodarki wodnej.
Ile kosztuje pozwolenie?
Aktualna opłata za wydanie pozwolenia wodnoprawnego wynosi:
- 330,07 zł
Dodatkowo:
- pełnomocnictwo to koszt 17 zł,
- przy większej liczbie pozwoleń opłaty mogą być wyższe.
Maksymalna łączna opłata administracyjna może przekroczyć kilka tysięcy złotych.
Za brak zgody mogą pojawić się bardzo wysokie sankcje
Przepisy przewidują wysokie kary za działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego wykonywane bez odpowiednich formalności.
Dotyczy to m.in.:
- poboru wody,
- wykonywania urządzeń wodnych,
- robót prowadzonych w obrębie wód,
- działalności przekraczającej ustawowe limity.
Kary administracyjne mogą wynosić:
- od 5 tys. zł nawet do 1 mln zł
W praktyce wysokość zależy od skali naruszenia i okresu użytkowania bez wymaganych zgód.
Kontrola może obejmować także wcześniejsze lata
Warto pamiętać, że postępowania administracyjne mogą obejmować również wcześniejszy okres użytkowania.
Zgodnie z przepisami, działania kontrolne mogą zostać wszczęte nawet do:
- 5 lat od momentu naruszenia przepisów
Oznacza to, że naliczone należności mogą obejmować także lata ubiegłe.
Czy można odwołać się od decyzji?
Tak. Osoba, która otrzyma decyzję administracyjną dotyczącą opłaty lub kary, ma prawo złożyć odwołanie.
Termin na wniesienie odwołania wynosi:
14 dni od doręczenia decyzji
Odwołanie składa się do organu, który wydał decyzję administracyjną.
W wielu przypadkach wniesienie odwołania powoduje czasowe wstrzymanie wykonania decyzji — chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Dlaczego przepisy są coraz bardziej restrykcyjne?
Eksperci podkreślają, że ograniczenia dotyczące poboru wód wynikają przede wszystkim z ochrony zasobów naturalnych.
W ostatnich latach coraz częściej mówi się o:
- suszach hydrologicznych,
- spadającym poziomie wód gruntowych,
- rosnącym zużyciu wody,
- konieczności lepszej kontroli poboru.
Dlatego właściciele studni powinni regularnie sprawdzać aktualne przepisy i kontrolować skalę zużycia wody.
źródło:
- gov.pl,
- Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie,
- isap.sejm.gov.pl,
- Kodeks postępowania administracyjnego (KPA),
- Prawo wodne, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska,
- Ministerstwo Infrastruktury,
- biznes.interia.pl
- bialystok.se.pl
