ZUS wprowadza nowe zasady L4! Szczegółowe kontrole i lista zakazów może zaskoczyć pracowników

Martyna P.
Prawo
18.03.2026
ZUS wprowadza nowe zasady L4! Szczegółowe kontrole i lista zakazów może zaskoczyć pracowników

Zmiany w zwolnieniach lekarskich właśnie wchodzą w życie i mogą wpłynąć na każdego pracownika. Nowe zasady są bardziej precyzyjne, ale też wprowadzają kilka istotnych różnic, o których wiele osób jeszcze nie wie. Sprawdź, co się zmienia i na co warto zwrócić uwagę, zanim skorzystasz z L4.

ZUS zmienia zasady L4 - nowe przepisy już działają 

Zwolnienia lekarskie w Polsce przechodzą właśnie jedną z największych zmian od lat. ZUS doprecyzowuje zasady korzystania z L4, a nowe regulacje wpływają zarówno na pracowników, jak i pracodawców.

Część zmian już obowiązuje, kolejne wejdą w życie w najbliższym czasie.

Pierwszy dzień L4 liczy się inaczej niż wcześniej

Jedna z najważniejszych modyfikacji dotyczy początku zwolnienia lekarskiego.

Do tej pory zdarzało się, że pierwszy dzień L4 NIE był uwzględniany w okresie zasiłkowym, jeśli pracownik przepracował choćby kilka godzin.

Teraz zasady są jasne:

  • pierwszy dzień zwolnienia zawsze wlicza się do okresu zasiłkowego

  • nie ma znaczenia, czy pracownik pracował część dnia czy cały dzień

To oznacza bardziej przejrzyste rozliczenia i mniej niejasności interpretacyjnych.

Nowe podejście do pracy na L4

Kolejna zmiana dotyczy tego, co można robić podczas zwolnienia. Wcześniej interpretacje były bardzo rygorystyczne, a nawet drobne działania mogły budzić wątpliwości.

Nowe przepisy wprowadzają rozróżnienie:

  • czynności incydentalne (np. odebranie telefonu, szybka odpowiedź na maila)

  • regularna praca zarobkowa

Dzięki temu:

  • drobne aktywności nie będą automatycznie traktowane jako naruszenie zasad

  • system staje się bardziej dostosowany do realiów pracy zdalnej

To jest zakazane na L4

Zmiany precyzują również, jakie zachowania mogą być uznane za niezgodne z celem zwolnienia.

Do takich sytuacji mogą należeć:

  • wyjazdy o charakterze rekreacyjnym

  • aktywność fizyczna niezgodna z zaleceniami lekarza

  • działania mogące wydłużyć proces powrotu do zdrowia

Z drugiej strony, przepisy jasno wskazują, że:

  • wyjście do sklepu

  • wizyta w aptece

  • krótkie wyjścia z domu

 są traktowane jako normalne czynności życia codziennego

Kontrole ZUS z większymi uprawnieniami

Nowelizacja wzmacnia również możliwości kontrolne instytucji. ZUS może teraz dokładniej sprawdzać osoby przebywające na L4.

Nowe uprawnienia obejmują m.in.:

  • możliwość potwierdzenia tożsamości osoby kontrolowanej

  • dostęp do informacji od pracodawcy lub lekarza

  • przeprowadzanie kontroli w miejscu pobytu

To oznacza, że kontrole mogą być bardziej szczegółowe niż wcześniej.

Więcej specjalistów wyda orzeczenia

Zmiany obejmują także system orzecznictwa. Rozszerzono katalog osób, które mogą wydawać opinie dla ZUS.

Oprócz lekarzy będą to m.in.:

  • pielęgniarki

  • fizjoterapeuci

  • lekarze w trakcie specjalizacji

  • specjaliści z odpowiednim doświadczeniem zawodowym

👉 Celem jest przyspieszenie procedur i odciążenie systemu

2027 rok przyniesie przełom – ważne dla osób z kilkoma pracami

Największa zmiana dopiero przed nami. Od 1 stycznia 2027 roku zasady korzystania ze zwolnień mają wyglądać zupełnie inaczej dla osób pracujących w kilku miejscach.

Nowe podejście zakłada:

  • L4 przypisane do jednego źródła zatrudnienia

  • brak automatycznego obejmowania wszystkich umów

W praktyce oznacza to, że:

  • można być na zwolnieniu w jednej pracy

  • a jednocześnie wykonywać obowiązki w innej (jeśli stan zdrowia na to pozwala)

👉 To całkowicie zmienia dotychczasowy model korzystania z L4.

Podsumowanie – najważniejsze zmiany w skrócie

  • pierwszy dzień L4 zawsze się liczy

  • doprecyzowano, co jest pracą podczas zwolnienia

  • rozszerzono uprawnienia kontrolne ZUS

  • więcej specjalistów może wydawać orzeczenia

  • od 2027 roku zmienią się zasady dla osób z wieloma etatami

Warto znać nowe przepisy, aby uniknąć nieporozumień i świadomie korzystać ze zwolnienia.

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), www.gov.pl

Kluczowe Punkty
  • Pierwszy dzień L4 liczy się w okresie zasiłkowym – niezależnie od tego, czy przepracowałeś część dnia.
  • Incydentalne czynności vs regularna praca zarobkowa podczas L4; system dostosowany do pracy zdalnej.
  • Zakazane na L4: wyjazdy rekreacyjne, aktywność fizyczna niezgodna z zaleceniami; wyjścia do sklepu i apteka oraz krótkie wyjścia to normalne czynności życia codziennego.
  • Kontrole ZUS z nowymi uprawnieniami: potwierdzenie tożsamości, dostęp do informacji od pracodawcy lub lekarza, możliwość przeprowadzania kontroli w miejscu pobytu.
  • Więcej specjalistów może wydawać orzeczenia: pielęgniarki, fizjoterapeuci, lekarze w trakcie specjalizacji, doświadczeni profesjonaliści.
  • Od 2027 zasady dla osób pracujących w kilku miejscach: L4 przypisane do jednego źródła zatrudnienia, brak automatycznego objęcia wszystkich umów, możliwość łączenia zwolnienia z pracą w innej firmie, jeśli zdrowie pozwala.
Zostań z nami