Wiele osób myślało, że sprawa sprzedaży mieszkania sprzed kilkunastu lat jest już dawno zamknięta. Tymczasem do skrzynek trafiają oficjalne pisma z urzędu skarbowego. Kwoty? W niektórych przypadkach sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych.
Wezwania dotyczą sprzedaży nieruchomości sprzed lat
Urzędy skarbowe w całym kraju kierują wezwania do osób, które sprzedały mieszkania lub domy przed upływem 5 lat od ich nabycia. Zgodnie z przepisami obowiązuje w takim przypadku 19-procentowy podatek dochodowy liczony od zysku ze sprzedaży.
Pięcioletni okres liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość została kupiona lub wybudowana. Jeśli sprzedaż nastąpiła wcześniej – powstaje obowiązek podatkowy.
Podatek obejmuje m.in.:
-
sprzedaż mieszkań i domów,
-
udziałów w nieruchomościach,
-
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
-
prawa wieczystego użytkowania gruntów.
Problem dotyczy tzw. ulgi meldunkowej (2007–2008)
Największe kontrowersje dotyczą osób, które korzystały z tzw. ulgi meldunkowej, obowiązującej wyłącznie w latach 2007–2008.
Zwolnienie z podatku przysługiwało osobom, które:
-
były zameldowane w sprzedawanym lokalu przez co najmniej 12 miesięcy,
-
złożyły odpowiednie oświadczenie o spełnieniu warunków ulgi.
I właśnie ten drugi warunek stał się źródłem problemu.
Obowiązek złożenia oświadczenia został zawarty w przepisach przejściowych, ale nie udostępniono oficjalnego wzoru dokumentu. W efekcie tysiące podatników nie złożyło wymaganego oświadczenia – mimo że spełniali warunek meldunkowy.
Dziś otrzymują wezwania do zapłaty. Według szacunków sprawa dotyczy niemal 19 tysięcy osób. Żądane kwoty wahają się od kilkudziesięciu tysięcy złotych do nawet 250 tys. zł.
9 lipca 2025 r. – wyrok Trybunału Konstytucyjnego
Trybunał Konstytucyjny uznał 9 lipca 2025 r., że obowiązek składania oświadczenia był niezgodny z Konstytucją. W ocenie TK sam fakt zameldowania powinien wystarczyć do skorzystania z ulgi.
Problem polega na tym, że wyrok nie został opublikowany. Oznacza to, że formalnie nie wywołał skutków prawnych w systemie.
W praktyce urzędy skarbowe nadal mogą egzekwować należności.
Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje
Sprawą zajął się Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując, że podatnicy nie mieli realnej możliwości skutecznego skorzystania z ulgi meldunkowej. RPO zwrócił się do ministra finansów o systemowe rozwiązanie problemu.
Na razie jednak osoby, które otrzymały wezwania, pozostają w niepewnej sytuacji prawnej.
Jak uniknąć podatku od sprzedaży mieszkania?
Przepisy przewidują możliwość zwolnienia z podatku także w innych sytuacjach. Kluczowy warunek to przeznaczenie pieniędzy ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od transakcji.
Za takie wydatki uznaje się m.in.:
-
zakup nowego mieszkania lub domu,
-
spłatę kredytu hipotecznego,
-
refinansowanie kredytu,
-
zakup wyposażenia do lokalu.
Pełne zwolnienie przysługuje, jeśli cały przychód został wydany na cele mieszkaniowe i odpowiednio udokumentowany. Częściowe wydatkowanie oznacza proporcjonalne zwolnienie.
Przedawnienie nie zawsze chroni
Nawet jeśli w przyszłości przepisy zostaną zmienione, wielu podatników może mieć trudności z uchyleniem decyzji skarbowych. Problematyczne są kwestie przedawnienia zobowiązań oraz obowiązujące decyzje administracyjne.
Spór wokół ulgi meldunkowej stał się jednym z poważniejszych systemowych problemów w polskim prawie podatkowym. A tysiące osób wciąż muszą mierzyć się z konsekwencjami przepisów sprzed niemal dwóch dekad.
