Wynagrodzenia nauczycieli znów są w centrum uwagi. Po propozycji tegorocznej podwyżki pojawiły się ostre reakcje związków zawodowych, a resort edukacji zapowiada kolejne kroki. Czy to początek większych zmian w systemie płac?
Podwyżki w 2026 roku. Co już wiadomo?
Ministerstwo Edukacji Narodowej zaproponowało zwiększenie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli od 1 stycznia 2026 r.
Zmiana oznacza wzrost płac zasadniczych o 3 proc. względem stawek obowiązujących rok wcześniej. W praktyce przekłada się to na podwyżki od około 150 do niespełna 190 zł brutto – w zależności od stopnia awansu zawodowego i poziomu wykształcenia.
Nowe stawki obejmą m.in. nauczycieli:
-
początkujących,
-
mianowanych,
-
dyplomowanych.
Projekt rozporządzenia został skierowany do konsultacji publicznych 22 stycznia 2026 r., a nowe przepisy mają obowiązywać z wyrównaniem od początku roku.
Związki zawodowe mówią wprost: to za mało
Propozycja resortu spotkała się z krytyką ze strony środowiska oświatowego. Związek Nauczycielstwa Polskiego oraz inne organizacje podkreślają, że proponowany wzrost odpowiada jedynie prognozowanej inflacji.
ZNP domaga się zdecydowanie wyższych podwyżek – na poziomie 15 proc. Zdaniem związkowców obecna propozycja nie poprawi realnie sytuacji materialnej nauczycieli ani nie wpłynie na wzrost prestiżu zawodu.
Podczas spotkań w MEN przedstawiciele związków zapowiedzieli, że będą domagać się konkretnych deklaracji dotyczących przyszłości systemu wynagradzania.
MEN: pracujemy nad systemowym rozwiązaniem
Resort edukacji przyznaje, że temat wynagrodzeń wymaga długofalowego podejścia. Wiceministra Katarzyna Lubnauer zapowiedziała rozmowy z Ministerstwem Finansów dotyczące planu kolejnych podwyżek oraz powiązania płac nauczycieli z zewnętrznym wskaźnikiem.
Chodzi o mechanizm, który mógłby automatycznie regulować wynagrodzenia – na przykład w odniesieniu do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce.
MEN podkreśla jednak, że możliwości budżetowe państwa są ograniczone. W tle pozostają:
-
procedura nadmiernego deficytu,
-
wysokie wydatki na obronność,
-
ogólna sytuacja finansów publicznych.
Ile wynosi obecna kwota bazowa?
W ustawie budżetowej na 2026 r. kwota bazowa dla nauczycieli została ustalona na poziomie 5597,86 zł. To ona stanowi podstawę do wyliczania średnich wynagrodzeń w poszczególnych grupach awansu zawodowego.
Warto pamiętać, że wynagrodzenie zasadnicze to tylko część całkowitej pensji. Na średnie wynagrodzenie składają się również dodatki, m.in.:
-
za wysługę lat,
-
funkcyjne,
-
motywacyjne,
-
za warunki pracy,
-
wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe,
-
trzynastka,
-
nagrody jubileuszowe i odprawy.
Część z nich rośnie automatycznie wraz ze wzrostem wynagrodzenia zasadniczego, inne zależą od decyzji samorządów.
Skumulowany wzrost w ostatnich latach
Resort edukacji przypomina, że w poprzednich latach wprowadzono znaczące podwyżki. W 2024 r. wynagrodzenia nauczycieli wzrosły o 30–33 proc., a w kolejnych latach o 5 proc. i 3 proc.
Łącznie – według wyliczeń MEN – daje to wzrost na poziomie 41–44 proc. w latach 2024–2026.
Mimo to związki zawodowe wskazują, że różnica między średnim wynagrodzeniem nauczycieli a przeciętną płacą w gospodarce nadal jest odczuwalna.
Co dalej?
Rozmowy między MEN a związkami zawodowymi trwają. Resort deklaruje gotowość do dalszych negocjacji oraz wypracowania mechanizmu, który miałby zapewnić bardziej przewidywalny wzrost wynagrodzeń w przyszłości.
Na razie jednak obowiązuje propozycja podwyżki zapisana w projekcie rozporządzenia. Ostateczny kształt przepisów zależy od wyników konsultacji oraz możliwości budżetowych państwa.
Dla tysięcy nauczycieli kluczowe pytanie pozostaje otwarte: czy zapowiadany plan rzeczywiście przełoży się na wyraźną poprawę sytuacji finansowej w najbliższych latach?
