Zmiany w systemie ochrony zdrowia często pozostają niezauważone, dopóki nie dotkną bezpośrednio pacjentów. Tym razem modyfikacje wprowadzone przez NFZ mogą znacząco wpłynąć na dostęp do rehabilitacji dla osób, które najbardziej jej potrzebują.
Nowe zasady od 1 stycznia 2026 roku
Od początku 2026 roku zaczynają obowiązywać zmienione reguły finansowania rehabilitacji domowej ze środków publicznych. Narodowy Fundusz Zdrowia zdecydował się na wprowadzenie sztywnych limitów, które kończą dotychczasową elastyczność w realizowaniu wizyt domowych przez fizjoterapeutów.
Najważniejsza zmiana dotyczy czasu pracy personelu. Rehabilitacja domowa będzie mogła stanowić maksymalnie 20% czasu pracy fizjoterapeutów zatrudnionych w placówkach posiadających umowy ambulatoryjne z NFZ. Dla porównania – jeszcze do końca 2025 roku obowiązuje limit 50%, a wcześniej takich ograniczeń w ogóle nie było.
Mniej wizyt w domach pacjentów
W praktyce nowe przepisy oznaczają znaczne ograniczenie liczby wizyt domowych. Placówki nie będą już mogły w tak szerokim zakresie docierać do pacjentów, którzy z powodów zdrowotnych nie są w stanie samodzielnie dojechać do przychodni.
Zmiany najmocniej odczują osoby:
-
po udarach mózgu,
-
z chorobami neurologicznymi,
-
trwale niesamodzielne i leżące,
-
z głęboką niepełnosprawnością.
Dla wielu z nich rehabilitacja w domu nie jest wygodą, lecz jedyną realną formą terapii.
Zakaz „obejścia” limitów przez zatrudnianie nowych specjalistów
Nowym zasadom towarzyszy również blokada zwiększania kadry. Ośrodki rehabilitacyjne nie będą mogły zatrudniać dodatkowych fizjoterapeutów tylko po to, by zwiększyć liczbę wizyt domowych. Dopuszczalne będzie jedynie zastąpienie pracownika, który odszedł.
Według przedstawicieli branży takie rozwiązanie automatycznie zmniejszy dostępność rehabilitacji domowej, niezależnie od rzeczywistych potrzeb pacjentów.
NFZ: chodzi o nadużycia i rosnące koszty
Narodowy Fundusz Zdrowia broni wprowadzanych zmian. Wskazuje na wyniki kontroli, które ujawniły liczne nieprawidłowości. Zdarzało się, że placówki posiadające kontrakty ambulatoryjne realizowały niemal wszystkie świadczenia w domach pacjentów, generując bardzo wysokie koszty.
Skala wydatków rosła dynamicznie:
-
2023 r. – 1,4 mld zł,
-
2024 r. – 1,8 mld zł.
Zdaniem NFZ nowe limity mają uporządkować system i poprawić dostęp do rehabilitacji stacjonarnej.
Nowe ograniczenia terytorialne od kwietnia 2026
To nie koniec zmian. Od 1 kwietnia 2026 roku NFZ nie będzie finansował rehabilitacji domowej wykonywanej poza województwem, którego dotyczy dana umowa. Ma to zapobiec sytuacjom, w których firmy realizowały świadczenia setki kilometrów od miejsca kontraktu, ograniczając dostęp lokalnym pacjentom.
Eksperci ostrzegają przed skutkami
Środowiska związane z rehabilitacją alarmują, że oszczędności mogą okazać się pozorne. Ograniczony dostęp do terapii domowej może prowadzić do:
-
pogorszenia stanu zdrowia pacjentów,
-
częstszych hospitalizacji,
-
większych kosztów leczenia w dłuższej perspektywie.
Ich zdaniem rehabilitacja domowa powinna być traktowana jako element ciągłości leczenia, a nie koszt do redukcji.