„Dom po dziadkach od lat niszczeje, bo nikt nie wie, kto jest właścicielem.” - pisze Marta [LIST]

Dom po dziadkach Marty stoi pusty od lat. Dach przecieka, okna są zabite deskami, a ogród zarasta. Rodzina wielokrotnie mówiła, że „trzeba się tym zająć”, ale nikt nie zrobił pierwszego kroku. Gdy pojawiła się realna szansa na sprzedaż, wyszło na jaw, że… formalnie nikt nie jest właścicielem. Kobieta pyta, czy po tylu latach da się jeszcze uporządkować sprawy i kto w ogóle ma do tego prawo.

LIST OD CZYTELNICZKI

Droga Redakcjo,

Piszę, bo nasza rodzinna sprawa ciągnie się latami i mam wrażenie, że wszyscy utknęliśmy w martwym punkcie. Moi dziadkowie zmarli wiele lat temu. Po ich śmierci dom pozostał pusty. Nikt się do niego nie wprowadził, nikt nie przeprowadził sprawy spadkowej. Wszyscy mówili, że „kiedyś się tym zajmiemy”.

Minęło kilkanaście lat.

Dom niszczeje, wymaga remontu, a każda kolejna zima pogarsza jego stan. Ostatnio pojawił się kupiec zainteresowany zakupem, ale notariusz od razu zapytał o księgę wieczystą i dokumenty własności. I wtedy wyszło na jaw, że formalnie nikt nie jest wpisany jako właściciel po dziadkach.

Część rodziny uważa, że skoro tyle lat nikt nic nie zrobił, to „nie ma sensu teraz ruszać tematu”. Inni boją się kosztów i konfliktów. A ja mam poczucie, że każdy dzień zwłoki działa tylko na naszą niekorzyść.

Czy po tylu latach da się jeszcze uregulować spadek? Od czego w ogóle zacząć, skoro dziadkowie nie żyją od dawna? I czy fakt, że dom stał pusty, może komuś dać jakieś dodatkowe prawa?

Marta

ODPOWIEDŹ REDAKCJI

Droga Marto, Twoja historia to klasyczny przykład problemu, który w Polsce dotyka tysięcy rodzin. Najważniejsze: nigdy nie jest „za późno” na uregulowanie spadku.

1. Spadek otwiera się z chwilą śmierci - niezależnie od formalności

Z prawnego punktu widzenia:

• spadek po dziadkach został nabyty w dniu ich śmierci,

• brak sprawy sądowej lub notarialnej nie oznacza, że spadku „nie ma”.

Formalności są potrzebne po to, aby ujawnić prawa, a nie po to, by je stworzyć.

2. Brak właściciela w księdze wieczystej blokuje wszystko

Jeśli w księdze nadal widnieją dziadkowie albo księga jest nieaktualna:

• nie da się sprzedać domu,

• nie da się go podzielić,

• nie da się wziąć kredytu ani przeprowadzić legalnego remontu.

To sytuacja wymagająca pilnej interwencji.

3. Co trzeba zrobić krok po kroku?

Stwierdzenie nabycia spadku po dziadkach – w sądzie albo u notariusza (jeśli wszyscy spadkobiercy są zgodni).

Wpis spadkobierców do księgi wieczystej – na podstawie orzeczenia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia.

Dział spadku (jeśli spadkobierców jest kilku) – ustalenie, kto przejmuje nieruchomość albo jak następuje sprzedaż i podział pieniędzy.

4. Czy fakt, że dom stał pusty, ma znaczenie?

Sam fakt niszczenia domu:

• nie daje nikomu prawa własności,

• nie powoduje automatycznego przejęcia nieruchomości.

Ale długotrwałe zaniedbania mogą prowadzić do:

• sporów o nakłady,

• prób zasiedzenia (w szczególnych przypadkach).

5. Im dłużej zwlekacie, tym większe koszty

Każdy kolejny rok:

• pogarsza stan techniczny domu,

• zwiększa ryzyko konfliktu,

• komplikuje ustalenie kręgu spadkobierców (kolejne zgony, dzieci, wnuki).

PODSUMOWANIE

Marto, nawet po kilkunastu latach:

• spadek można i trzeba uregulować,

• księgę wieczystą da się zaktualizować,

• a dom uratować przed dalszą degradacją.

Najgorszym rozwiązaniem jest dalsze odkładanie sprawy „na później”.

INFORMACJA REDAKCYJNA

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i ogólny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej i nie może zastąpić indywidualnej konsultacji ze specjalistą. Każda sytuacja spadkowa czy majątkowa może różnić się szczegółami, które mają kluczowe znaczenie dla interpretacji przepisów. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji podjętych na podstawie treści artykułu. W przypadku wątpliwości zawsze warto skonsultować się z notariuszem lub prawnikiem.