„Po śmierci mamy nikt nie powiedział mi, co dalej z mieszkaniem” - pisze Ewa [LIST]

Śmierć bliskiej osoby to nie tylko żałoba, ale też nagłe zderzenie z formalnościami. Gdy nikt nie tłumaczy, co zrobić krok po kroku, łatwo utknąć w miejscu — nawet z kluczami do mieszkania w ręku.

List od czytelniczki

Nie wiem, czy to wstyd, czy zwykły strach, ale po śmierci mamy kompletnie nie wiedziałam, co zrobić z jej mieszkaniem. Wszyscy mówili: „daj sobie czas”, tylko nikt nie powiedział, co to znaczy w praktyce.

U notariusza byłam, akt poświadczenia dziedziczenia mam w szufladzie. I właściwie na tym wszystko się zatrzymało. Mieszkanie stoi puste, ja tam zaglądam raz na jakiś czas, wietrzę, zapalam światło, sprawdzam skrzynkę.

Czynsz przychodzi nadal na nazwisko mamy. W spółdzielni mówią coś o zmianie danych, w urzędzie skarbowym straszą formularzami, a ja boję się, że coś przegapiłam i teraz będą konsekwencje. Nie wiem nawet, czy formalnie jestem już właścicielką.

Znajomi pytają, czemu nie wynajmę albo nie sprzedam mieszkania, ale ja nie wiem, czy w ogóle mogę. Czy bez wpisu w księdze wieczystej wolno cokolwiek robić? Czy powinnam coś zgłaszać sama, czy urząd „wie”, że odziedziczyłam lokal?

Im dłużej to trwa, tym bardziej mam wrażenie, że zrobiłam coś nie tak. A przecież chciałam tylko spokojnie przeżyć żałobę po mamie.

Odpowiedź redakcji

Pani Ewo, Pani list bardzo dobrze oddaje to, z czym mierzy się wiele osób po odziedziczeniu mieszkania: formalnie coś już się wydarzyło, ale w praktyce wciąż panuje chaos. Warto uporządkować ten proces krok po kroku.

🔹 Co oznacza akt poświadczenia dziedziczenia

Skoro posiada Pani akt poświadczenia dziedziczenia, to formalnie potwierdziła Pani nabycie spadku. Dokument ten ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu. To punkt wyjścia do wszystkich dalszych czynności — bez niego nie da się iść dalej.

🔹 Obowiązki wobec urzędu skarbowego

Po nabyciu spadku konieczne jest zgłoszenie tego faktu do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2. Ma to szczególne znaczenie dla osób z najbliższej rodziny, ponieważ niedochowanie terminu może oznaczać utratę zwolnienia podatkowego. Sam akt notarialny nie zastępuje tego zgłoszenia.

🔹 Księga wieczysta – dlaczego warto ją uaktualnić

Kolejnym krokiem jest złożenie wniosku o wpis Pani jako właścicielki do księgi wieczystej. Brak wpisu nie powoduje kary, ale rodzi problemy praktyczne: trudności przy sprzedaży, wynajmie, rozmowach z bankiem czy ubezpieczycielem. Wpis porządkuje sytuację prawną mieszkania.

🔹 Sprawy „codzienne”, o których łatwo zapomnieć

Po stronie spadkobiercy leży także uregulowanie spraw organizacyjnych: aktualizacja danych w spółdzielni lub wspólnocie, rozliczenie czynszu i opłat, przepisanie umów na media oraz zgłoszenie nieruchomości w gminie do podatku od nieruchomości. Dopiero wtedy korespondencja i rozliczenia przestają „ciążyć” na zmarłym właścicielu.

🔹 Czy można wynająć lub sprzedać mieszkanie

Po potwierdzeniu nabycia spadku może Pani rozporządzać mieszkaniem, także poprzez najem lub sprzedaż. Wpis w księdze wieczystej nie zawsze jest bezwzględnym warunkiem, ale w praktyce znacznie ułatwia i przyspiesza każdą transakcję.

🔹 Dlaczego poczucie zagubienia jest tak częste

Prawo zakłada, że spadkobierca sam wykona określone czynności — urzędy rzadko robią to „za niego”. Dlatego brak jasnych informacji i odkładanie spraw „na później” jest zjawiskiem bardzo powszechnym, zwłaszcza gdy formalności nakładają się na żałobę.

Informacja redakcyjna

Powyższy materiał ma charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani konsultacji z prawnikiem. Każda sytuacja prawna może mieć wiele niuansów, które wymagają indywidualnej analizy. Zalecamy skonsultowanie się z radcą prawnym lub adwokatem w celu uzyskania profesjonalnej pomocy. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie treści artykułu.