Osoby planujące rozwód powinny śledzić zmiany w przepisach. Trwają prace nad nowelizacją prawa, która może znacząco zmienić przebieg postępowań rozwodowych. Jedna z najważniejszych propozycji dotyczy małżeństw wychowujących wspólne małoletnie dzieci. W ich przypadku przed złożeniem pozwu może pojawić się nowy obowiązek, którego dziś nie ma.
Warto jednak podkreślić, że są to projektowane przepisy, a nie obowiązujące prawo. Ostateczny kształt ustawy oraz termin wejścia zmian w życie mogą jeszcze ulec zmianie.
Rodzice mogą zostać objęci obowiązkowym postępowaniem informacyjnym
Największą zmianą przewidzianą w projekcie jest wprowadzenie rodzinnego postępowania informacyjnego.
Obowiązek miałby dotyczyć małżonków, którzy:
-
mają wspólne małoletnie dzieci,
-
planują rozwód lub separację.
Dopiero po zakończeniu tego etapu możliwe byłoby rozpoczęcie właściwego postępowania rozwodowego.
Na czym ma polegać nowe postępowanie?
Projekt zakłada, że celem postępowania nie będzie rozstrzyganie sporu między małżonkami.
Spotkanie ma przede wszystkim:
-
dać szansę na pojednanie,
-
uświadomić skutki rozpadu małżeństwa dla rodziny,
-
przekazać informacje o możliwościach mediacji,
-
zachęcić do wypracowania porozumienia, zwłaszcza w sprawach dotyczących dzieci.
Takie postępowanie mogliby prowadzić m.in. sędziowie, mediatorzy, referendarze sądowi lub inni wyznaczeni pracownicy sądu.
Bez tego pozew może nie zostać przyjęty
Projekt przewiduje również ważną konsekwencję.
Do pozwu rozwodowego trzeba byłoby dołączyć dokument potwierdzający zakończenie postępowania informacyjnego albo wyjaśnić, dlaczego nie zostało ono przeprowadzone.
Brak takiego dokumentu mógłby oznaczać, że pozew zostanie zwrócony z powodu braków formalnych.
Kiedy sąd nadal może odmówić rozwodu?
Projektowane zmiany nie oznaczają, że każdy rozwód będzie orzekany automatycznie.
Tak jak obecnie, sąd może odmówić rozwiązania małżeństwa w określonych sytuacjach, między innymi gdy:
-
nie nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia,
-
rozwód narusza dobro wspólnych małoletnich dzieci,
-
byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
-
zachodzą inne przesłanki przewidziane w przepisach.
Trwają także prace nad rozwodem poza sądem
Projekt obejmuje również możliwość uzyskania rozwodu przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego.
Nie będzie to jednak rozwiązanie dostępne dla wszystkich.
Z takiej procedury mogłyby skorzystać wyłącznie małżonkowie, którzy:
-
pozostają w związku małżeńskim od co najmniej roku,
-
nie mają wspólnych małoletnich dzieci,
-
nie oczekują narodzin wspólnego dziecka,
-
są zgodni co do rozwodu,
-
nie chcą orzekania o winie.
Według obecnych założeń rozwiązanie to nie zacznie obowiązywać jeszcze w 2026 roku, ponieważ projekt przewiduje długi okres między uchwaleniem ustawy a jej wejściem w życie.
Zmienić mogą się również zasady orzekania o winie
W pracach legislacyjnych pojawiła się także propozycja odejścia od ustalania, który z małżonków ponosi winę za rozpad małżeństwa.
Celem tej zmiany ma być:
-
ograniczenie konfliktów,
-
skrócenie postępowań sądowych,
-
zmniejszenie liczby sporów dotyczących życia prywatnego małżonków.
Jeżeli nowe przepisy zostaną przyjęte, zmienią się również zasady przyznawania alimentów między byłymi małżonkami.
Czy rozwód będzie można załatwić przez internet?
Choć coraz więcej spraw urzędowych można załatwić online, rozwód nadal ma pozostać postępowaniem prowadzonym przede wszystkim przez sąd.
Nie oznacza to jednak, że internet nie będzie pomocny.
Elektronicznie można przygotować dokumenty, kontaktować się z pełnomocnikiem czy przesyłać część pism procesowych.
Natomiast sama rozprawa rozwodowa co do zasady nadal nie będzie odbywała się całkowicie zdalnie.
Co warto zapamiętać?
Najważniejsze jest to, że opisane rozwiązania nie obowiązują jeszcze.
Na obecnym etapie są to propozycje zmian, które muszą zakończyć cały proces legislacyjny.
Jeżeli jednak projekt zostanie przyjęty, osoby posiadające wspólne małoletnie dzieci mogą zostać objęte nowym obowiązkiem jeszcze przed rozpoczęciem sprawy rozwodowej.
Najważniejsze dla osób planujących rozwód
Projektowane przepisy mogą w najbliższych latach zmienić sposób prowadzenia spraw rozwodowych. Największą nowością jest obowiązkowe postępowanie informacyjne dla części rodziców planujących rozwód. Pojawiają się również propozycje rozwodu przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego oraz odejścia od orzekania o winie.
Na razie są to jednak wyłącznie planowane zmiany, dlatego osoby przygotowujące się do rozwodu powinny śledzić dalszy przebieg prac nad ustawą i pamiętać, że obecnie obowiązują dotychczasowe przepisy.
