Zasada 5S to w Australii hit na upały! W Polsce często zapominamy o punkcie trzecim

Martyna P.
Styl życia
02.07.2026
Zasada 5S to w Australii hit na upały! W Polsce często zapominamy o punkcie trzecim

Wysokie temperatury potrafią dać się we znaki, dlatego warto znać proste sposoby, które pomagają lepiej radzić sobie z letnim skwarem. Jedna z metod od lat cieszy się ogromną popularnością w Australii, gdzie upały są codziennością. Sprawdź, na czym polega zasada 5S i dlaczego jeden z jej elementów wciąż jest w Polsce często pomijany.

Zasada 5S to w Australii hit na upały!

Australijczycy od lat stosują prostą metodę, która pomaga ograniczyć skutki wysokich temperatur i silnego promieniowania słonecznego.

Nie jest to chwilowa moda, lecz element codziennych nawyków promowany przez instytucje zajmujące się zdrowiem publicznym.

W kraju, gdzie latem temperatury potrafią przekraczać 40°C, a promieniowanie UV należy do najwyższych na świecie, odpowiednia ochrona przed słońcem jest niezwykle ważna.

Coraz częściej również w Polsce pojawiają się wielodniowe fale upałów, dlatego australijskie wskazówki mogą okazać się bardzo przydatne także w naszym klimacie.

Zasada 5S opiera się na pięciu prostych działaniach, które pomagają lepiej chronić organizm przed słońcem i zwiększyć komfort podczas gorących dni.

Co ciekawe, wielu Polaków pamięta o kremie z filtrem, ale nadal zapomina o jednym z kluczowych elementów

Slip, Slop, Slap, Seek, Slide

Australijczycy od lat żyją w klimacie, gdzie letnie temperatury potrafią przekraczać 40°C, a w niektórych regionach dochodzą nawet do 48°C.

Właśnie dlatego powstała zasada 5S (ang. Slip, Slop, Slap, Seek, Slide), która przypomina o najważniejszych zasadach ochrony przed słońcem.

Obejmuje ona pięć prostych kroków:

  • Slip – załóż lekką, przewiewną odzież zakrywającą skórę,

  • Slop – zastosuj krem z wysokim filtrem przeciwsłonecznym,

  • Slapzałóż kapelusz lub czapkę chroniącą głowę i kark,

  • Seek – wybieraj cień i ogranicz przebywanie w pełnym słońcu,

  • Slide – noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV.

To właśnie o tym punkcie Polacy najczęściej zapominają

Wiele osób przed wyjściem z domu pamięta o kremie z filtrem, ale nakrycie głowy nadal nie jest powszechnym elementem letniego stroju.

Tymczasem to właśnie głowa jest jedną z części ciała najbardziej narażonych na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.

Kapelusz lub czapka pomagają chronić:

  • głowę,
  • twarz,
  • uszy,
  • kark.

Brak odpowiedniego nakrycia głowy podczas długiego przebywania na słońcu może prowadzić do nadmiernego nagrzania organizmu, pogorszenia samopoczucia oraz zwiększać ryzyko wystąpienia przegrzania lub udaru cieplnego.

Często pojawiają się również takie objawy jak silny ból głowy, zawroty głowy, osłabienie, nudności czy problemy z koncentracją.

Szczególnie narażone są dzieci, seniorzy oraz osoby z chorobami przewlekłymi, u których organizm gorzej radzi sobie z wysoką temperaturą.

Zwykła czapka z daszkiem lub kapelusz z szerokim rondem mogą skutecznie ograniczyć nagrzewanie głowy i karku, poprawiając komfort podczas przebywania na zewnątrz w upalne dni.

W tych godzinach lepiej unikać słońca

Australijczycy starają się unikać aktywności na zewnątrz wtedy, gdy promieniowanie słoneczne jest najsilniejsze.

Podobną zasadę warto stosować również w Polsce. Między 11:00 a 16:00 najlepiej:

  • ograniczyć spacery w pełnym słońcu,

  • wybierać zacienione miejsca,

  • planować większą aktywność rano lub wieczorem.

To prosty sposób na zwiększenie komfortu podczas wyjątkowo gorących dni.

Nie zapominaj o nawodnieniu i elektrolitach

Podczas wysokich temperatur organizm traci wodę znacznie szybciej niż zwykle. Wraz z potem usuwane są także elektrolity, takie jak sód i potas, które odgrywają ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu.

Dlatego podczas upałów warto:

  • regularnie pić wodę,

  • w razie potrzeby uzupełniać elektrolity,

  • unikać długiego przebywania bez napojów na słońcu.

Jak schłodzić się bez klimatyzacji? Sprawdzone sposoby

Choć klimatyzacja w polskich domach nadal nie jest standardem, istnieje kilka prostych metod, które pomagają obniżyć odczuwalną temperaturę.

Warto pamiętać o:

  • zasłanianiu okien w ciągu dnia,

  • wietrzeniu mieszkania rano i późnym wieczorem,

  • korzystaniu z wentylatora,

  • letnim prysznicu,

  • przykładaniu chłodnego, wilgotnego ręcznika do karku lub czoła.

Takie rozwiązania mogą znacząco poprawić komfort podczas najcieplejszych dni.

Więcej informacji - TUTAJ.

źródło:

  • Cancer Council Australia – SunSmart

  • Australian Government – Department of Health

  • World Health Organization (WHO)

  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ)

  • Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW)

Kluczowe Punkty
  • Zasada 5S (Slip, Slop, Slap, Seek, Slide) – pięć prostych kroków chroniących przed słońcem: ubranie, krem, kapelusz, cień i okulary UV.
  • Nakrycie głowy często pomijane — kapelusz lub czapka chronią głowę, twarz, uszy i kark przed nagrzewaniem i udarem.
  • Unikaj słońca 11:00–16:00 — planuj aktywność rano lub wieczorem i szukaj cienia w godzinach największego promieniowania.
  • Nawodnienie i elektrolity — pij regularnie wodę i uzupełniaj sód i potas, by zapobiec odwodnieniu i osłabieniu organizmu.
  • Schładzanie bez klimatyzacji — zasłanianie okien, wietrzenie nocą, chłodny prysznic, wentylator i wilgotny ręcznik poprawią komfort.