Krótki czas oczekiwania na badania kontrolne może mieć kluczowe znaczenie dla osób walczących z nowotworem lub pozostających pod opieką po zakończonym leczeniu. Dlatego Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia przygotowały zmiany, które mają poprawić dostęp do najważniejszych badań diagnostycznych.
Zmiany obejmą rezonans, tomografię, gastroskopię i kolonoskopię
Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił projekt nowych zasad rozliczania świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Najważniejsza zmiana dotyczy badań wykonywanych u pacjentów onkologicznych.
Chodzi o:
- rezonans magnetyczny (MRI),
- tomografię komputerową (TK),
- gastroskopię,
- kolonoskopię.
Nowe przepisy mają objąć zarówno osoby będące w trakcie leczenia nowotworowego, jak i pacjentów pozostających pod obserwacją po zakończeniu terapii.
Koniec ze stawką degresywną dla pacjentów onkologicznych
Od początku drugiego kwartału 2026 roku obowiązuje mechanizm tzw. stawki degresywnej. Oznacza on, że gdy placówka wykonuje badania ponad liczbę określoną w kontrakcie z NFZ, otrzymuje za nie niższe finansowanie.
Obecnie Fundusz pokrywa:
- 50 proc. stawki za rezonans magnetyczny i tomografię komputerową,
- 60 proc. stawki za gastroskopię i kolonoskopię.
Projekt zakłada jednak wyłączenie pacjentów onkologicznych z tych ograniczeń.
Pełne finansowanie także po zakończeniu leczenia
Szczególnie istotna zmiana dotyczy osób, które zakończyły już terapię nowotworową i pozostają pod kontrolą lekarzy.
Według projektu badania wykonywane w ramach tzw. follow-upu onkologicznego, czyli monitorowania stanu zdrowia po leczeniu, również będą rozliczane bez zastosowania stawki degresywnej.
W praktyce oznacza to, że placówki wykonujące takie badania mają otrzymywać 100 proc. należnego finansowania, nawet jeśli liczba świadczeń przekroczy zakontraktowany limit.
Zmiany mają obowiązywać od 1 kwietnia 2026 roku
Choć projekt dopiero trafił do konsultacji publicznych, przewidziano, że nowe przepisy będą stosowane do świadczeń udzielanych już od 1 kwietnia 2026 r.
To właśnie wtedy zaczęły obowiązywać regulacje wprowadzające stawkę degresywną dla części badań diagnostycznych.
Ministerstwo Zdrowia tłumaczy powody decyzji
Resort zdrowia poinformował, że decyzja o odejściu od stawki degresywnej dla pacjentów z nowotworami jest efektem analiz dotyczących dostępności badań oraz czasu oczekiwania na świadczenia.
Przy opracowywaniu zmian wykorzystano także rekomendacje przygotowywane przez specjalny zespół zajmujący się poprawą jakości i dostępności diagnostyki obrazowej.
Celem nowych rozwiązań jest zwiększenie dostępności badań dla osób, które wymagają regularnej kontroli stanu zdrowia po leczeniu onkologicznym lub są w trakcie terapii.
Do kiedy potrwają konsultacje?
Projekt został skierowany do konsultacji publicznych.
Termin zgłaszania uwag upływa 16 czerwca 2026 roku w południe. Po zakończeniu tego etapu możliwe będzie dalsze procedowanie zmian.
Jeżeli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie, placówki medyczne wykonujące badania dla pacjentów onkologicznych będą mogły liczyć na pełne finansowanie tych świadczeń także w przypadku przekroczenia limitów kontraktowych.
