Coraz wyższe ceny mieszkań i trudności z uzyskaniem kredytu sprawiają, że wielu młodych Polaków rezygnuje z samodzielnego wynajmu lub zakupu lokalu. Rząd zapowiada jednak nowe rozwiązania, które mają ułatwić dostęp do mieszkań społecznych i ograniczyć konieczność posiadania dużych oszczędności na start.
Wkład własny ma spaść z 30 do 10 proc.
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy tzw. partycypacji, czyli wkładu własnego wymaganego przy wynajmie mieszkań społecznych.
Obecnie najemca może zostać zobowiązany do wpłaty nawet 30 proc. kosztów budowy mieszkania. Nowy projekt zakłada obniżenie tego limitu do maksymalnie 10 proc.
To oznacza znacznie niższy próg wejścia dla osób, które nie mają wysokich oszczędności.
Osoby do 35 lat mogą uniknąć wpłaty
Projekt przewiduje także specjalne rozwiązanie dla młodych.
Część mieszkań społecznych ma zostać przeznaczona dla osób, które nie ukończyły 35. roku życia. W ich przypadku wkład własny może nie być wymagany w ogóle.
Rząd chce w ten sposób ułatwić młodym ludziom start i zwiększyć dostępność mieszkań na wynajem.
Rząd chce uprościć cały system
Nowe przepisy mają objąć mieszkania budowane przez:
- TBS-y,
- SIM-y,
- spółdzielnie mieszkaniowe.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje uproszczenie zasad finansowania inwestycji mieszkaniowych. Środki publiczne mają trafiać bezpośrednio do inwestorów, bez pośrednictwa gmin.
Według resortu ma to przyspieszyć budowę mieszkań i ograniczyć formalności.
Kredyty nawet na 50 lat i niskie oprocentowanie
Projekt przewiduje również nowe zasady finansowania inwestycji przez BGK.
Najważniejsze założenia:
- oprocentowanie kredytów na poziomie 1 lub 2 proc.,
- możliwość spłaty nawet przez 50 lat,
- jeden wspólny wniosek o grant i kredyt.
Dziś inwestorzy muszą składać dwa osobne wnioski, a maksymalny okres kredytowania wynosi 30 lat.
Ponad 200 mld zł na nowe inwestycje
Ministerstwo szacuje, że dzięki reformie wartość inwestycji mieszkaniowych może przekroczyć 200 mld zł w ciągu dekady.
Nowe przepisy mają poprawić dostępność mieszkań dla osób o niskich i umiarkowanych dochodach oraz zwiększyć liczbę lokali społecznych w Polsce.
Zmiany obejmą także czynsze
Projekt zakłada również wprowadzenie systemu weryfikacji dochodów najemców.
Osoby osiągające wyższe dochody mają płacić proporcjonalnie wyższe czynsze niż osoby spełniające kryteria dochodowe.
Jednocześnie seniorzy, których dochody spadną po przejściu na emeryturę, będą mogli liczyć na obniżki opłat za mieszkanie.
Powstaną rady najemców
W planach jest także utworzenie rad najemców w mieszkaniach społecznych.
Ich zadaniem będzie m.in.:
- opiniowanie zmian czynszów,
- udział w konsultacjach remontów,
- reprezentowanie mieszkańców.
Przedstawiciele rad będą mogli uczestniczyć w posiedzeniach rad nadzorczych, choć bez prawa głosu.
Gminy dostaną większe uprawnienia
Rząd chce również zwiększyć rolę samorządów w kontrolowaniu podmiotów zarządzających mieszkaniami społecznymi.
Gminy będą mogły:
- kontrolować inwestorów społecznych,
- nadzorować realizację obowiązków wobec najemców,
- reagować na nieprawidłowości.