Wielu rodziców nie zdaje sobie sprawy, że przepisy w Polsce już teraz pozwalają znacząco wydłużyć czas opieki nad dzieckiem po narodzinach. W grę wchodzą dodatkowe tygodnie wolnego, pełne świadczenie i konkretne warunki, które mogą pozytywnie zaskoczyć. Sprawdź, kto może skorzystać i co trzeba zrobić, aby nie stracić tej możliwości.
Nawet 15 tygodni urlopu więcej
Od marca 2025 roku rodzice w Polsce mogą skorzystać z rozwiązania, które realnie wydłuża czas opieki nad noworodkiem. Mowa o uzupełniającym urlopie macierzyńskim, który w praktyce może oznaczać nawet do 15 dodatkowych tygodni wolnego.
Choć przepisy obowiązują już od roku, wielu uprawnionych nadal nie zdaje sobie sprawy z tej możliwości. Tymczasem dane pokazują, że zainteresowanie świadczeniem systematycznie rośnie.
Uzupełniający urlop macierzyński
Nowe uprawnienie zostało wprowadzone 19 marca 2025 roku i stanowi rozszerzenie standardowego urlopu macierzyńskiego. Jego głównym celem jest wsparcie rodziców dzieci wymagających dłuższej opieki po narodzinach.
W praktyce oznacza to, że:
- urlop przysługuje dodatkowo, po zakończeniu podstawowego macierzyńskiego,
- może z niego skorzystać zarówno matka, jak i ojciec dziecka,
- za cały okres wypłacany jest zasiłek w wysokości 100% podstawy wynagrodzenia.
Ile osób już skorzystało? Dane ZUS
Z danych wynika, że zainteresowanie świadczeniem jest znaczące:
- 3,9 tys. osób skorzystało z urlopu do końca 2025 roku
- 1,7 tys. osób otrzymywało świadczenie w pierwszych miesiącach 2026 roku
Warto podkreślić, że wypłaty realizowane są zarówno przez ZUS, jak i przez pracodawców – w zależności od formy zatrudnienia.
Ile trwa dodatkowy urlop? Zasady naliczania
Długość urlopu zależy od kilku czynników, w tym czasu pobytu dziecka pod opieką medyczną.
Najważniejsza zasada:
➡️ 1 tydzień urlopu za każdy rozpoczęty tydzień pobytu dziecka w placówce
Jednak obowiązują też limity:
- do 15 tygodni – w przypadku bardzo wczesnych narodzin (przed 28. tygodniem ciąży lub niska masa urodzeniowa do 1000 g)
- do 8 tygodni – dla dzieci urodzonych później, ale przed 37. tygodniem lub wymagających krótszej opieki
Dzięki temu rozwiązaniu rodzice mogą realnie wydłużyć czas obecności z dzieckiem w kluczowym okresie jego rozwoju.
Nie tylko wcześniaki – kto może skorzystać?
Choć początkowo świadczenie kojarzono głównie z wcześniejszymi porodami, przepisy obejmują znacznie szerszą grupę.
Do uzupełniającego urlopu mają prawo:
- rodzice dzieci urodzonych przed terminem
- opiekunowie dzieci urodzonych o czasie, które wymagały pobytu w placówce medycznej
- rodzice adopcyjni oraz rodziny zastępcze (z wyłączeniem zawodowych)
W przypadku dzieci urodzonych w terminie kluczowe jest, aby pobyt dziecka w placówce trwał co najmniej 2 dni i rozpoczął się między 5. a 28. dniem życia.
Jak i kiedy złożyć wniosek? Kluczowe terminy
Aby skorzystać z dodatkowego urlopu, należy pamiętać o kilku zasadach formalnych.
📌 Najważniejsze informacje:
- wniosek składa się najpóźniej 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego (pracownicy etatowi)
- osoby prowadzące działalność lub pracujące na innych zasadach mogą złożyć wniosek później – ważne, aby nastąpiło to jeszcze w trakcie trwania urlopu macierzyńskiego
- urlop należy wykorzystać jednorazowo (bez dzielenia na części)
Wymagane dokumenty – co trzeba przygotować?
Podstawą do wypłaty świadczenia jest odpowiednia dokumentacja medyczna.
Niezbędne jest:
✔️ zaświadczenie ze szpitala, które zawiera:
- okres pobytu dziecka,
- tydzień ciąży w chwili narodzin,
- masę urodzeniową
Dokumenty należy przekazać:
- pracodawcy – w przypadku umowy o pracę,
- zleceniodawcy – przy umowach cywilnych,
- bezpośrednio do ZUS – w przypadku przedsiębiorców
Podsumowanie – kto zyska najwięcej?
Największym beneficjentem nowych przepisów są rodzice dzieci wymagających dłuższej opieki po narodzinach. Jednak warto podkreślić, że prawo do dodatkowego urlopu nie dotyczy wyłącznie jednej grupy.
Najważniejsze fakty:
- nawet 15 tygodni dodatkowego urlopu
- 100% płatnego świadczenia
- obejmuje także dzieci urodzone w terminie (w określonych przypadkach)
Jeśli planujesz powiększenie rodziny lub jesteś już rodzicem – warto sprawdzić, czy przysługuje Ci to uprawnienie.
źródło: www.zus.pl
