W samorządach i szkołach pojawiło się sporo pytań dotyczących jednego z dodatków do pensji nauczycieli. Choć przepisy istnieją od lat, w praktyce ich stosowanie może budzić wątpliwości. Wszystko przez jeden szczegół, który może zmieniać się z roku na rok.
Dodatek wiejski dla nauczycieli – kto może go otrzymać
Prawo do tzw. dodatku wiejskiego wynika z art. 54 ust. 5 Karty Nauczyciela. Przepisy przewidują, że świadczenie przysługuje nauczycielowi posiadającemu kwalifikacje do wykonywania zawodu, który pracuje:
-
na terenie wsi,
-
lub w mieście liczącym do 5 tys. mieszkańców.
Wysokość dodatku wynosi 10 proc. wynagrodzenia zasadniczego, co oznacza dodatkowe pieniądze doliczane do pensji.
Jedna liczba decyduje o prawie do dodatku
Najwięcej wątpliwości dotyczy tego, jak ustalić liczbę mieszkańców danej miejscowości. W praktyce to właśnie ten wskaźnik przesądza o tym, czy nauczyciel może otrzymać dodatek.
Jak wskazuje Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy, przy ustalaniu prawa do świadczenia samorządy powinny opierać się na aktualnych danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS).
Liczba mieszkańców może się bowiem zmieniać, a w niektórych miejscowościach spadek poniżej 5 tys. mieszkańców może oznaczać, że nauczyciele zyskują prawo do dodatku.
Aktualne dane GUS mają kluczowe znaczenie
Z wyjaśnień RIO wynika, że najbardziej właściwe jest korzystanie z najnowszych danych statystycznych GUS.
Jeżeli opublikowane informacje wskazują, że liczba mieszkańców danej miejscowości spadła poniżej wymaganej granicy, gmina powinna uwzględnić to przy ustalaniu prawa do dodatku.
W praktyce może to oznaczać zmianę sytuacji nauczycieli zatrudnionych w takich miejscowościach.
Możliwe spory i pytania o wyrównanie
Zmiana liczby mieszkańców może rodzić także pytania o wyrównanie świadczenia za okres, w którym dodatek nie był wypłacany.
Jeśli nauczyciel uzna, że spełnia warunki do otrzymania dodatku, podstawą jego roszczenia jest Karta Nauczyciela.
Regionalna Izba Obrachunkowa podkreśla również, że stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej nie musi przesądzać o ostatecznej ocenie sprawy przez sąd.
W przypadku sporu to właśnie sąd pracy może rozstrzygnąć, czy nauczycielowi należy się wypłata dodatku.
Jak rozumieć liczbę mieszkańców
Choć Karta Nauczyciela nie zawiera szczegółowej definicji liczby mieszkańców, pojęcie to zostało doprecyzowane w innych przepisach dotyczących finansowania samorządów.
Zgodnie z nimi liczba mieszkańców jest ustalana na podstawie danych GUS według stanu na 31 grudnia roku bazowego, publikowanych przez Prezesa GUS do 31 maja roku poprzedzającego rok budżetowy.
Te dane mają znaczenie nie tylko przy dodatku wiejskim. Służą również m.in. do podziału środków oświatowych między samorządy.
