uż w połowie marca w wielu miejscowościach zaczynają obowiązywać nowe zasady dotyczące funkcjonowania sklepów w ostatni dzień tygodnia. Zmiany mogą zainteresować nie tylko mieszkańców tych regionów, ale również turystów — w tym wielu Polaków odwiedzających popularne nadmorskie kurorty. Nowe regulacje wzbudzają sporo emocji i wywołują dyskusję także w Polsce, gdzie temat handlu w niedziele od lat budzi duże zainteresowanie. Co dokładnie się zmienia, gdzie sklepy będą otwarte i jakie mogą być tego konsekwencje? Sprawdź szczegóły poniżej
Znika zakaz handlu w niedziele od 15 marca
Od 15 marca w ponad 150 niemieckich miastach i gminach zaczynają obowiązywać przepisy, które umożliwiają otwieranie sklepów w niedziele w wybranych lokalizacjach turystycznych.
Decyzja dotyczy głównie regionów nad Morzem Północnym oraz Bałtykiem, gdzie władze lokalne liczą na zwiększenie ruchu turystycznego i dodatkowe wpływy do budżetów samorządów.
Zmiana szczególnie interesuje mieszkańców i turystów odwiedzających północne landy Niemiec, a także osoby z Polski podróżujące do przygranicznych kurortów.
Jednym z przykładów jest wyspa Uznam, położona tuż przy polskiej granicy, gdzie w sezonie letnim pojawia się wielu turystów z naszego kraju.
Według informacji publikowanych przez niemieckie media, w tym „Bild”, nowe regulacje mają przede wszystkim wspierać lokalną gospodarkę opartą na turystyce.
Gdzie sklepy będą otwarte w niedziele?
Nowe regulacje obejmują liczne popularne miejscowości turystyczne w północnych Niemczech. W landzie Szlezwik-Holsztyn możliwość niedzielnych zakupów pojawi się między innymi na takich wyspach jak:
-
Sylt
-
Amrum
-
Föhr
a także w znanych nadbałtyckich kurortach:
-
Scharbeutz
-
Damp
-
Eckernförde
Podobne rozwiązania wprowadzono także w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, gdzie handel w niedzielę będzie możliwy m.in. na:
-
wyspie Uznam
-
wyspie Rugia
-
w regionie Rostocku
Decyzja władz ma charakter praktyczny – wiele z tych miejsc odwiedzają tysiące turystów tygodniowo, a dostęp do sklepów w weekendy ułatwia funkcjonowanie zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym.
Godziny otwarcia sklepów w niedziele
Nowe przepisy nie oznaczają całodziennego handlu. Regulacje jasno określają maksymalny czas funkcjonowania sklepów.
Placówki handlowe będą mogły być otwarte maksymalnie przez 6 godzin w niedziele i dni świąteczne, najczęściej w przedziale:
11:00 – 19:00
Przepisy będą obowiązywać głównie w okresach zwiększonego ruchu turystycznego:
-
od 15 marca do 31 października
-
od 17 grudnia do 8 stycznia
Wyjątek stanowi wyspa Helgoland, gdzie ze względu na specyfikę turystyczną sklepy mogą działać nawet w godzinach 8:00 – 20:00.
Warto również zaznaczyć, że nie wszystkie placówki będą mogły korzystać z nowych zasad. Najczęściej dotyczy to sklepów z artykułami codziennego użytku oraz punktów obsługujących turystów.
Sprzeciw części organizacji pracowniczych
Choć nowe regulacje są dobrze przyjmowane przez branżę turystyczną, pojawiają się również głosy krytyczne. Związki zawodowe w Niemczech, w tym organizacja Verdi, wskazują na potencjalne trudności dla pracowników sektora handlu.
Według przedstawicieli związku:
-
dodatkowe godziny pracy mogą zwiększyć obciążenie personelu,
-
niedziela powinna pozostać dniem przeznaczonym na odpoczynek i życie rodzinne,
-
wydłużenie czasu otwarcia sklepów nie zawsze przekłada się na większe przychody branży.
Jak podkreślają przedstawiciele organizacji cytowani przez „Bild”, zmiany mogą mieć negatywny wpływ na równowagę między pracą a życiem prywatnym pracowników.
Dyskusja o niedzielnym handlu trwa również w Polsce
Temat dostępności sklepów w niedziele od lat wzbudza emocje także w Polsce. Ograniczenia w handlu wprowadzono w 2018 roku, a obecnie obowiązuje system wybranych niedziel handlowych w ciągu roku.
Jednak badania opinii publicznej wskazują, że społeczne podejście do tego tematu jest podzielone.
Według danych cytowanych przez TVN24:
-
około 50% Polaków popiera powrót niedzielnych zakupów,
-
36% jest przeciwnych,
-
14% nie ma wyrobionej opinii.
Co ciekawe, preferencje dotyczące liczby handlowych niedziel są różne:
-
25% respondentów chce zakupów w każdą niedzielę,
-
25% uważa, że wystarczą dwie niedziele w miesiącu,
-
16% wskazuje jedną niedzielę handlową,
-
20% preferuje pozostawienie obecnych ograniczeń.
Propozycja zmian w polskich przepisach
W 2024 roku pojawiła się propozycja modyfikacji obowiązujących zasad. Projekt nowelizacji ustawy dotyczącej handlu w niedziele został zgłoszony przez grupę posłów z klubu Polska 2050 – Trzecia Droga.
Najważniejsza propozycja zakłada:
dwie niedziele handlowe w każdym miesiącu
Według projektu sklepy mogłyby być otwarte:
-
w pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca,
-
w pierwszą niedzielę grudnia,
-
w dwie kolejne niedziele przed Bożym Narodzeniem,
-
w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.
Zmiana miałaby zastąpić obecny system, w którym handel jest dozwolony jedynie w wybrane niedziele w roku.
Ochrona pracowników w nowym projekcie
Autorzy projektu podkreślają, że nowe rozwiązania mają być kompromisem między potrzebami konsumentów a ochroną pracowników handlu.
Proponowane przepisy przewidują m.in.:
-
co najmniej dwie wolne niedziele w miesiącu dla każdego pracownika,
-
podwójne wynagrodzenie za pracę w niedzielę,
-
dodatkowy dzień wolny w zamian za pracę w weekend.
Zdaniem autorów projektu, obecne przepisy nie przyniosły oczekiwanego wsparcia dla małych sklepów, a bardziej elastyczne rozwiązania mogą lepiej dopasować rynek do potrzeb klientów.
Co dalej z przepisami w Polsce?
Projekt zmian został po raz pierwszy rozpatrzony w Sejmie 28 czerwca 2024 roku. Wniosek o jego odrzucenie nie uzyskał większości głosów, dlatego skierowano go do dalszych prac w komisjach:
-
Gospodarki i Rozwoju
-
Polityki Społecznej i Rodziny
W lipcu 2025 roku zdecydowano o przedłużeniu prac nad projektem do 31 października 2025 roku, jednak od tego czasu proces legislacyjny znacząco spowolnił.
Oznacza to, że ewentualne zmiany w zasadach niedzielnego handlu w Polsce wciąż pozostają kwestią otwartą, a ostateczne decyzje mogą zapaść dopiero w kolejnych etapach prac parlamentarnych.
źródło: Sejm RP, TVN24, Verdi, Bild, NDR
