Nowy system kaucyjny miał zachęcić Polaków do częstszego oddawania opakowań po napojach i zwiększyć poziom recyklingu. Choć sama idea zyskuje poparcie, wiele osób wskazuje na rozwiązania, które utrudniają korzystanie z nowych zasad. Najnowsze badania pokazują, że jeden wymóg szczególnie irytuje konsumentów.
System kaucyjny w Polsce. Jak działa?
System kaucyjny obejmuje wybrane opakowania po napojach sprzedawanych w sklepach. Dotyczy to przede wszystkim:
-
plastikowych butelek do 3 litrów,
-
metalowych puszek do 1 litra,
-
części opakowań szklanych.
Do ceny napoju doliczana jest kaucja w wysokości 50 groszy. Po oddaniu pustego opakowania w sklepie lub automacie zwrotnym konsument może odzyskać wpłacone pieniądze.
Co ważne, do zwrotu kaucji nie jest potrzebny paragon. Wystarczy oddać opakowanie oznaczone symbolem systemu kaucyjnego.
Ten wymóg najbardziej denerwuje konsumentów
Jednak aby odzyskać pieniądze, trzeba spełnić jeden istotny warunek – opakowanie nie może być zgniecione, a kod kreskowy musi być czytelny.
Właśnie ten wymóg budzi największe kontrowersje.
Z badania przeprowadzonego przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna dla Wirtualnej Polski wynika, że 56 procent Polaków uważa brak możliwości zgniatania opakowań za poważny problem.
Wśród ankietowanych:
-
31 proc. zdecydowanie zgadza się z tym stwierdzeniem,
-
25 proc. raczej uważa to za utrudnienie.
Z kolei 31 proc. badanych nie widzi w tym większej przeszkody, a 13 proc. nie ma jednoznacznej opinii.
Badanie przeprowadzono między 28 lutego a 2 marca 2026 roku na reprezentatywnej grupie 1090 dorosłych Polaków.
Butelki zajmują dużo miejsca w domu
Powodem niezadowolenia jest przede wszystkim praktyczny problem związany z przechowywaniem opakowań.
Niezgniecione butelki PET i puszki zajmują znacznie więcej miejsca, dlatego w wielu domach ich gromadzenie przed oddaniem do sklepu bywa kłopotliwe. Dla części osób oznacza to konieczność przechowywania dużej liczby pustych opakowań przez kilka dni lub nawet tygodni.
Wielu Polaków nie odbiera kaucji
Dodatkowe dane pokazują, że nie wszyscy konsumenci wracają do sklepu po zwrot pieniędzy.
Badanie ARC Rynek i Opinia wskazuje, że 35 procent osób, które kupiły napój objęty systemem kaucyjnym, nie oddało opakowania, aby odzyskać kaucję.
Wśród najczęściej wskazywanych powodów pojawiały się:
-
brak potrzeby odzyskania niewielkiej kwoty,
-
brak wiedzy o tym, gdzie można zwrócić opakowanie.
Czy 50 groszy to wystarczająca zachęta?
Zdaniem części ekspertów 50 groszy za opakowanie może nie być wystarczającą motywacją, aby pamiętać o przechowywaniu i oddawaniu butelek lub puszek.
Dopiero oddanie większej liczby opakowań jednocześnie może oznaczać bardziej zauważalną kwotę.
Docelowo nawet 95 proc. opakowań ma wracać do systemu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla jednak, że system jest dopiero na początku swojej drogi.
Resort zakłada, że w przyszłości 90–95 procent opakowań będzie zwracanych przez konsumentów. Na początku funkcjonowania nowych przepisów poziom zwrotów może być jednak niższy, ponieważ użytkownicy dopiero przyzwyczajają się do nowych zasad.
Celem jest osiągnięcie 77 procent poziomu selektywnego zbierania opakowań, co ma pomóc Polsce spełnić zobowiązania wynikające z przepisów unijnych.
