Krótka rozmowa, szybsza decyzja i lepsze wykorzystanie karetek – tak w skrócie można opisać planowane zmiany, które mają wejść w życie w 2026 roku. Projekt rozporządzenia przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia ma usprawnić działanie całego systemu ratownictwa medycznego. Zobacz, co się zmieni i jak wpłynie to na Ciebie jako pacjenta.
Mniej formalności, szybsze pytania o zdrowie
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy tego, jak będzie wyglądała rozmowa z dyspozytorem medycznym po połączeniu z numerem 112 lub 999.
Nie będzie już obowiązkowego pytania o adres na początku rozmowy. Zamiast tego dyspozytor od razu przejdzie do oceny stanu zdrowia pacjenta, pytając m.in. o to, czy osoba jest przytomna, czy oddycha i co się wydarzyło. Dane adresowe będą trafiały do dyspozytora automatycznie – dzięki tzw. formatce elektronicznej przygotowywanej przez operatora numeru alarmowego.
Potwierdzenie adresu i danych osobowych nastąpi dopiero na końcu rozmowy, już po podjęciu decyzji o wysłaniu karetki. Taki model ma skrócić czas reakcji i zmniejszyć ryzyko błędów.
Nowe zasady przydzielania karetek – KOD 1 i KOD 2
Zmienia się również sposób wysyłania karetek do pacjentów.
-
Zespoły specjalistyczne (z lekarzem) będą kierowane tylko do najcięższych przypadków, czyli oznaczonych jako KOD 1.
-
Zespoły podstawowe obsłużą pozostałe wezwania – przypisane do KOD 2.
To koniec zasady „najbliższa wolna karetka”, która powodowała, że specjalistyczne zespoły traciły czas na interwencje, które mogły obsłużyć zwykłe karetki. Teraz lekarze mają być angażowani tam, gdzie naprawdę są potrzebni.
Szybsza reakcja na zagrożenia chemiczne i biologiczne
Projekt rozporządzenia wprowadza też obowiązek natychmiastowego powiadamiania wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego w przypadku zdarzeń o szczególnym zagrożeniu.
Chodzi o sytuacje zakwalifikowane jako:
-
CBRNE – chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne i wybuchowe,
-
HAZMAT – inne niebezpieczne materiały mogące zagrażać zdrowiu lub życiu.
Dzięki temu koordynacja działań ratunkowych będzie szybsza i skuteczniejsza, szczególnie w przypadku masowych zdarzeń.
Szybsze decyzje – mniej prób oddzwaniania
Jeśli rozmowa z osobą zgłaszającą zostanie przerwana, dyspozytor spróbuje się z nią połączyć tylko dwa razy (wcześniej były trzy próby). To oznacza:
- mniej straconego czasu,
- szybsze podjęcie decyzji o wysłaniu karetki.
Większe możliwości dyspozytora i mniej biurokracji
Projekt zakłada również rozszerzenie uprawnień dyspozytora. Będzie on mógł:
-
uruchomić inne służby współpracujące z systemem PRM, np. straż pożarną – szczególnie przy ewakuacjach i wypadkach masowych,
-
skierować karetkę spoza rejonu operacyjnego bez konieczności zgłaszania tego wojewódzkiemu koordynatorowi – dane są widoczne w systemie.
To kolejna zmiana mająca odciążyć dyspozytorów i przyspieszyć działania.
Bez dodatkowych kosztów dla państwa
Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że rozporządzenie nie wiąże się z dodatkowymi wydatkami ani dla budżetu państwa, ani dla NFZ. W praktyce sankcjonuje ono rozwiązania, które są już stosowane w wielu dyspozytorniach.
Od kiedy zmiany?
Projekt rozporządzenia jest obecnie w konsultacjach publicznych. Jeśli proces legislacyjny przebiegnie bez przeszkód, nowe przepisy wejdą w życie w 2026 roku, dokładnie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Co zyskują pacjenci?
-
Szybsze przejście do konkretów w rozmowie na 112
-
Lepsze dopasowanie zespołu ratowniczego do sytuacji zdrowotnej
-
Mniej opóźnień i formalności
-
Większa skuteczność systemu w sytuacjach kryzysowych