Od 1 stycznia 2026 roku system kaucyjny wchodzi w nowy etap. To już nie testy ani przejściowe rozwiązania – teraz zmiany będą widoczne na półkach każdego sklepu. Co to oznacza w praktyce? Klienci muszą przygotować się na więcej opakowań z kaucją i nowe zasady zwrotu.
Więcej opakowań z kaucją w sklepach
Od stycznia 2026 r. sklepy będą oferować znacznie więcej napojów w butelkach i puszkach objętych kaucją. To efekt zakończenia trzymiesięcznego okresu przejściowego, który obowiązywał od października 2025 r. Do tej pory producenci mogli jeszcze wprowadzać do sprzedaży napoje w „starych”, nieoznakowanych opakowaniach. Od teraz – zgodnie z przepisami – każdy nowy produkt ma obowiązkowo trafić na rynek w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym.
Ile wynosi kaucja?
Klienci zapłacą:
-
50 groszy – za plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów i puszki metalowe do 1 litra,
-
1 złoty – za szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra.
Kaucję można odzyskać, oddając opakowanie – nie trzeba mieć przy sobie paragonu.
Jak rozpoznać opakowanie z kaucją?
Opakowania objęte systemem oznaczone są specjalnym znakiem – dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem "kaucja" i kwotą. Tylko takie opakowania można oddać i odzyskać pieniądze.
W sklepach nadal mogą się pojawiać butelki i puszki bez tego oznaczenia – są to produkty wyprodukowane wcześniej, które mogą być sprzedawane do wyczerpania zapasów.
Jak oddać opakowanie i odzyskać pieniądze?
Aby zwrot był możliwy, opakowanie musi być:
-
niezgniecione,
-
puste,
-
z czytelnym kodem kreskowym i oznaczeniem kaucji,
-
najlepiej z nakrętką.
Zwrot kaucji odbywa się bez konieczności okazania paragonu. W zależności od sklepu, klient może otrzymać:
-
gotówkę,
-
zwrot na kartę,
-
bon, który można zrealizować przy kasie.
Koniec taryfy ulgowej dla producentów
Od 2026 r. firmy wprowadzające napoje na rynek mają obowiązek osiągnąć poziom zbiórki opakowań na poziomie 77%. Jeśli nie uda się tego zrobić, zapłacą tzw. opłatę produktową:
-
1 zł za każdy brakujący kilogram opakowań – jeśli są w systemie,
-
aż 3 zł/kg – jeśli nie przystąpiły do systemu kaucyjnego.
Według Ministerstwa Klimatu, coraz więcej producentów decyduje się na udział w systemie, ponieważ jest to bardziej opłacalne niż płacenie kar.
Jaki jest cel systemu kaucyjnego?
Nowy system ma pomóc Polsce osiągnąć unijne cele recyklingowe. Do 2028 roku poziom zbiórki opakowań po napojach ma sięgnąć 77%, a od 2029 roku – nawet 90%. Dla porównania: dotychczasowe metody (np. wyrzucanie do żółtych pojemników) pozwalały zebrać zaledwie ok. 45% plastikowych butelek.
System obejmuje m.in.:
-
butelki PET (do 3 litrów),
-
puszki (do 1 litra),
-
szklane butelki wielokrotnego użytku (do 1,5 litra).
Co to oznacza dla klientów?
Od teraz konsumenci częściej będą płacić kaucję i częściej będą mieć okazję ją odzyskać. Warto nauczyć się rozpoznawać oznaczenia na opakowaniach i wiedzieć, jak poprawnie je zwracać.
To także szansa na bardziej ekologiczne nawyki – nowy system może sprawić, że zwrot butelek i puszek stanie się codziennością, a nie wyjątkiem.