Niewiele osób wie, że wychowanie co najmniej czwórki dzieci może dawać prawo do specjalnego świadczenia wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Program Mama 4+ pozwala otrzymać wsparcie nawet osobom, które nie wypracowały minimalnej emerytury. Sprawdź, kto może skorzystać z tego rozwiązania i jakie warunki trzeba spełnić.
1978 złotych rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, potocznie nazywane Mama 4+, zostało wprowadzone z myślą o osobach, które poświęciły wiele lat na wychowanie licznej rodziny i z tego powodu nie wypracowały odpowiedniego świadczenia emerytalnego.
Obecnie maksymalna wysokość świadczenia odpowiada kwocie najniższej emerytury, która od marca 2026 roku wynosi:
Świadczenie podlega corocznej waloryzacji, podobnie jak emerytury i renty.
Nie każdy otrzyma pełną kwotę
Wysokość wypłaty zależy od sytuacji osoby składającej wniosek.
Możliwe są dwa warianty:
-
pełna kwota świadczenia, jeśli osoba nie ma prawa do emerytury lub renty,
-
wyrównanie do wysokości minimalnej emerytury, jeśli pobierane świadczenie jest niższe od ustawowego minimum.
Z danych ZUS wynika, że przeciętna wysokość dopłaty w ramach programu wynosi około 1 083 zł miesięcznie, choć każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie.
Kto może otrzymać świadczenie?
Prawo do programu przysługuje po spełnieniu ustawowych warunków.
Najważniejsze z nich to:
-
urodzenie lub wychowanie co najmniej czwórki dzieci,
-
ukończenie 60 lat przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę,
-
brak środków zapewniających niezbędne utrzymanie,
-
złożenie wniosku do ZUS.
Do liczby dzieci zaliczają się między innymi:
-
dzieci własne,
-
dzieci przysposobione,
-
dzieci współmałżonka,
-
dzieci wychowywane w rodzinie zastępczej (z wyjątkiem zawodowej).
Świadczenie mogą otrzymać również ojcowie
Choć program kojarzony jest głównie z matkami, w określonych sytuacjach mogą z niego skorzystać także ojcowie.
Dotyczy to przypadków, gdy ojciec:
-
sam wychował co najmniej czworo dzieci,
-
wychowywał dzieci po śmierci matki,
-
przejął opiekę nad rodziną po porzuceniu jej przez matkę.
Są także dodatkowe warunki
Oprócz liczby wychowanych dzieci i wieku emerytalnego trzeba spełnić również wymagania dotyczące miejsca zamieszkania.
Osoba ubiegająca się o świadczenie powinna:
-
mieć centrum interesów życiowych w Polsce,
-
mieszkać w Polsce przez co najmniej 10 lat po ukończeniu 16. roku życia,
-
posiadać odpowiedni status pobytowy lub obywatelstwo zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Czy wychowanie dzieci zastępuje staż pracy?
Program Mama 4+ nie powoduje doliczenia lat pracy do stażu emerytalnego.
Przepisy przewidują jednak możliwość otrzymania świadczenia nawet wtedy, gdy:
-
nie udało się wypracować prawa do emerytury,
-
okres zatrudnienia był zbyt krótki,
-
pobierana emerytura jest niższa od minimalnej.
W praktyce oznacza to wsparcie dla osób, które przez wiele lat zajmowały się wychowaniem dzieci kosztem aktywności zawodowej.
Jak złożyć wniosek?
Świadczenie nie jest przyznawane automatycznie.
Należy złożyć w ZUS formularz ERSU oraz dołączyć wymagane dokumenty, w tym:
-
akty urodzenia dzieci lub dokumenty potwierdzające ich wychowanie,
-
oświadczenie o sytuacji rodzinnej i materialnej (formularz ERU),
-
dokument tożsamości,
-
inne dokumenty wymagane przez ZUS w indywidualnej sprawie.
Po analizie dokumentów Zakład może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia.
Kiedy ZUS może odmówić wypłaty?
Nie każdy spełniający kryterium liczby dzieci otrzyma świadczenie.
Odmowa może nastąpić między innymi wtedy, gdy osoba:
-
pobiera emeryturę lub rentę w wysokości co najmniej minimalnej emerytury,
-
została pozbawiona władzy rodzicielskiej,
-
porzuciła dzieci,
-
odbywa karę pozbawienia wolności (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach).
Jeżeli ZUS wyda decyzję odmowną, istnieje możliwość skorzystania z przewidzianych prawem środków odwoławczych.
Program cieszy się coraz większym zainteresowaniem
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające od kilku lat trafia do coraz większej liczby uprawnionych.
Według danych ZUS z programu korzystają już dziesiątki tysięcy osób, a dla wielu rodzin stanowi on istotne uzupełnienie miesięcznego budżetu.
Najważniejsze informacje w skrócie
Najważniejsze zasady programu Mama 4+:
-
świadczenie może wynieść do 1 978,49 zł brutto miesięcznie,
-
przysługuje osobom, które wychowały co najmniej czworo dzieci,
-
mogą z niego korzystać zarówno matki, jak i – w określonych przypadkach – ojcowie,
-
świadczenie nie jest przyznawane automatycznie – konieczne jest złożenie wniosku,
-
jeżeli pobierana emerytura jest niższa od minimalnej, ZUS może wypłacić wyrównanie.
źródło:
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
- Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
- Gov.pl – informacje o programie Mama 4+
