Niedokrwistość - powszechnie znana jako anemia - to jedno z najczęstszych zaburzeń hematologicznych, szczególnie dotykające kobiet w wieku rozrodczym. Objawy anemii narastają stopniowo, dlatego przez długi czas bywają ignorowane lub mylone z przemęczeniem. Tymczasem nieleczona anemia ma poważne konsekwencje nie tylko dla codziennego funkcjonowania, ale też dla zdrowia serca i odporności. Sprawdź, jakie są typowe objawy niedokrwistości u kobiet, skąd się bierze i kiedy należy wykonać badania krwi.
Z tego artykułu dowiesz się, że:
- czym przede wszystkim objawia się anemia u kobiet.
- co jest najczęstszą przyczyną niedokrwistości u kobiet i z czego to wynika.
- czy nieleczona anemia może prowadzić do powikłań sercowych, zaburzeń koncentracji i obniżenia odporności.
- jakie badanie jest podstawą diagnostyki anemii u kobiet oraz jakie inne badania należy wykonać.
Jak rozpoznać objawy anemii u kobiet?
Najczęstszym i najwcześniejszym objawem anemii jest zmęczenie oraz osłabienie nieproporcjonalne do wykonanego wysiłku. Towarzyszy im bladość skóry, spojówek i błon śluzowych, widoczna gołym okiem przy badaniu lekarskim. W miarę pogłębiania się niedokrwistości pojawiają się kołatanie serca, duszność wysiłkowa, zawroty głowy, bóle głowy i trudności z koncentracją.
Objawy anemii u kobiet z niedoborem żelaza mają często dodatkowy, charakterystyczny przebieg, na co składają się: łamliwość paznokci, nasilone wypadanie włosów, zajady w kątach ust oraz zespół niespokojnych nóg.
Warto wiedzieć: Organizm stara się adaptować do stopniowo narastającej anemii, przez co część pacjentek może nie odczuwać wyraźnych dolegliwości nawet przy znacznie obniżonym stężeniu hemoglobiny.
Panel badań pod kątem anemii dostępny jest między innymi w ALAB laboratoria: https://www.alab.pl/pakiet/pakiet-anemii.
Jakie są przyczyny niedokrwistości i dlaczego częściej dotyczy to kobiet
Najczęstszą przyczyną anemii u kobiet jest niedobór żelaza. Na jego utratę szczególnie narażone są kobiety z obfitymi miesiączkami, w ciąży, stosujące dietę roślinną lub cierpiące na zaburzenia wchłaniania (np. celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna). Niedokrwistość z niedoboru żelaza może rozwijać się stopniowo, przez wiele miesięcy, zanim pojawią się wyraźne objawy.
Drugą grupę stanowią niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i folianów, prowadzące do zaburzeń dojrzewania czerwonych krwinek (niedokrwistość megaloblastyczna). Niedobór witaminy B12 dotyka szczególnie wegan i osób z zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka. Natomiast niedobór folianów może być spowodowany przez niedostatek świeżych lub krótko gotowanych warzyw, chorobę Leśniowskiego-Crohna, celiakię, stan po operacjach bariatrycznych.
Odrębną kategorią jest niedokrwistość chorób przewlekłych towarzysząca stanom zapalnym, chorobom autoimmunologicznym, nowotworom i przewlekłej chorobie nerek. Przyczyny niedokrwistości mogą być więc bardzo różne, a samo stwierdzenie jej obecności nie wystarczy, lecz stanowi podstawę do dalszej diagnostyki laboratoryjna w celu określenia jej rodzaju.
Dowiedz się więcej o rodzajach niedokrwistości i ich diagnostyce: https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/anemia przyczyny-objawy-i-rodzaje-niedokrwistosci.
Konsekwencje nieleczonej anemii
Nieleczona anemia nie jest niedoborem, który minie sam z siebie. Przy długotrwałej lub głębokiej niedokrwistości pojawiają się powikłania sercowo-naczyniowe: tachykardia, utrwalone kołatania serca, a w skrajnych przypadkach ryzyko niewydolności serca. Obniżeniu ulega odporność na infekcje, pogarsza się jakość snu i zdolność do pracy umysłowej.
W ciąży nieleczona anemia zwiększa ryzyko porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej dziecka.
Podstawą diagnostyki w przypadku anemii jest morfologia krwi. Zawarte w niej wskaźniki czerwonokrwinkowe, takie jak średnia objętość erytrocytów (MCV) czy średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (MCH), pozwalają wstępnie zakwalifikować niedokrwistość i ukierunkować dalsze badania. Wskaźniki te pozwalają wstępnie zakwalifikować niedokrwistość i ukierunkować dalsze badania. Przy podejrzeniu niedoboru żelaza konieczne jest oznaczenie ferrytyny, żelaza w surowicy i całkowita zdolność wiązania żelaza (TIBC). Poziom ferrytyny spada znacznie wcześniej niż hemoglobiny i jest czułym markerem wyczerpywania zapasów żelaza. Przy podejrzeniu niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego należy oznaczyć stężenie obu tych witamin.
Wyniki morfologii i parametrów gospodarki żelazem należy omówić z lekarzem, który uwzględni występujące objawy i choroby towarzyszące. Właściwa interpretacja zawsze wymaga kontekstu klinicznego.
Bibliografia
www.alab.pl/centrum-wiedzy/anemia-przyczyny-objawy-i-rodzaje-niedokrwistosci/ (dostęp: 06.05.2026)
www.alab.pl/pakiet/pakiet-anemii (dostęp: 06.05.2026)
Niedokrwistość z niedoboru żelaza, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/choroby/170510,niedokrwistosc-z-niedoboru-zelaza (dostęp: 06.05.2026) Dziatkiewicz-Warkocz P., Gil L., Kozłowska-Skrzypczak M., Laboratoryjna diagnostyka stanów przeładowania żelazem, Diagnostyka Laboratoryjna, 2020, t. 56, nr 1, s. 35-42
Szczeklik A., Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych, Medycyna Praktyczna, Kraków (aktualne wydanie), rozdz. Niedokrwistości.
