Dla wielu nauczycieli rozliczenie podatku okazuje się nieprzyjemnym zaskoczeniem. Zamiast zwrotu – konieczność dopłaty dużych kwot.
Nawet 20 tys. zł do zwrotu. Skala robi wrażenie
Coraz więcej nauczycieli dowiaduje się przy rocznym rozliczeniu PIT, że musi oddać fiskusowi znaczące pieniądze. W niektórych przypadkach dopłaty sięgają nawet 20 tysięcy złotych.
Nie są to pojedyncze sytuacje. Problem dotyczy rosnącej grupy pracowników oświaty i powtarza się kolejny rok.
Dlaczego nauczyciele dopłacają podatek
Główną przyczyną jest wejście w drugi próg podatkowy, który oznacza wyższe opodatkowanie dochodów.
Co ważne, nie wynika to z wyjątkowo wysokich zarobków. W większości przypadków decydują:
- praca w więcej niż jednej szkole
- duża liczba godzin ponadwymiarowych
To właśnie zwiększony wymiar pracy powoduje przekroczenie limitu dochodów.
Ponad 2 mln nadgodzin tygodniowo
Sytuacja w szkołach sprawia, że nauczyciele często nie mają wyboru i biorą dodatkowe godziny.
Szacuje się, że w całym kraju realizowanych jest ponad 2 miliony godzin ponadwymiarowych tygodniowo. To efekt braków kadrowych, które zmuszają nauczycieli do pracy ponad etat.
Pracują więcej, a zarabiają mniej
Wejście w wyższy próg podatkowy oznacza, że część dodatkowych dochodów objęta jest 32-procentowym podatkiem.
W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której:
- większy wysiłek nie przekłada się na wyraźnie wyższe wynagrodzenie
- dodatkowe godziny stają się mniej opłacalne
Coraz częściej pojawia się więc problem ograniczania nadgodzin przez nauczycieli.
Kogo dotyczy problem?
Najbardziej narażeni są doświadczeni nauczyciele, którzy:
- mają wyższe stawki
- częściej biorą dodatkowe godziny
- pracują w kilku placówkach
To właśnie oni najczęściej przekraczają próg podatkowy.
Jest propozycja zmian w podatkach
W odpowiedzi na narastający problem pojawiły się propozycje zmian w systemie podatkowym.
Wśród rozważanych rozwiązań są:
- podniesienie progu podatkowego (np. do ok. 160 tys. zł)
- wprowadzenie dodatkowego, trzeciego progu
- lepsze dopasowanie systemu do realiów pracy nauczycieli
Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega problem i zapowiada działania, które mają poprawić sytuację.
Czy można uniknąć wysokiej dopłaty?
Część ekspertów wskazuje, że zaskoczenie przy rozliczeniu PIT można ograniczyć poprzez odpowiednie naliczanie zaliczek w ciągu roku.
Dzięki temu nauczyciele nie byliby obciążeni jednorazową, wysoką dopłatą po zakończeniu roku podatkowego.
Problem systemowy, który nie znika
Obecna sytuacja pokazuje, że problem ma głębsze przyczyny. Z jednej strony brakuje nauczycieli, z drugiej – system podatkowy nie uwzględnia specyfiki ich pracy.
Bez zmian w przepisach lub organizacji pracy w szkołach, problem dopłat może się utrzymywać i dotyczyć coraz większej liczby osób.
