Wiele osób odkłada tę decyzję na później, uznając, że nie jest pilna. Problem w tym, że brak działania może mieć bardzo konkretne i kosztowne skutki dla najbliższych.
Aż 90% Polaków bez testamentu
Szacuje się, że nawet około 90% Polaków nie sporządziło testamentu. Najczęściej wynika to z przekonania, że:
- jest jeszcze czas na taką decyzję,
- majątek jest zbyt mały, by go formalnie dzielić,
- nie ma realnej potrzeby spisywania ostatniej woli.
W praktyce jednak brak testamentu oznacza, że o podziale majątku decydują przepisy prawa, a nie wola zmarłego.
Co się dzieje z majątkiem bez testamentu?
Jeśli nie zostanie sporządzony testament, zastosowanie mają zasady dziedziczenia ustawowego. Oznacza to, że majątek trafia do określonych osób według ustalonej kolejności:
- w pierwszej kolejności do małżonka i dzieci,
- następnie do wnuków,
- dalej do rodziców, rodzeństwa i dalszych krewnych.
Jeśli zmarły nie ma rodziny, spadek może przejść na gminę, a nawet Skarb Państwa.
Co istotne, w tym systemie nie uwzględnia się osób niespokrewnionych. Oznacza to, że partner w nieformalnym związku nie otrzyma żadnej części majątku, jeśli nie został wskazany w testamencie.
Dziedziczenie to także długi
Wiele osób nie bierze pod uwagę, że spadek obejmuje nie tylko aktywa, ale również zobowiązania finansowe.
Spadkobiercy mogą:
- przyjąć spadek w całości,
- odrzucić go,
- albo przyjąć z tzw. dobrodziejstwem inwentarza.
Na podjęcie decyzji jest 6 miesięcy od momentu uzyskania informacji o śmierci spadkodawcy. Po tym czasie spadek zostaje przyjęty automatycznie z ograniczoną odpowiedzialnością za długi.
Brak wiedzy o sytuacji finansowej zmarłego może oznaczać poważne problemy dla rodziny.
Dlaczego brak testamentu generuje koszty?
Brak jasno określonej woli zmarłego często prowadzi do komplikacji, które mają wymiar finansowy. Najczęstsze problemy to:
- konflikty między spadkobiercami,
- konieczność przeprowadzenia postępowań sądowych,
- trudności z podziałem majątku, szczególnie nieruchomości,
- dodatkowe koszty formalne i prawne.
W efekcie rodzina może ponieść wydatki sięgające nawet kilku lub kilkunastu tysięcy złotych.
Brak zabezpieczenia finansowego rodziny
Dodatkowym problemem jest fakt, że wiele osób nie zabezpiecza bliskich na wypadek swojej śmierci. Szacuje się, że około 60% osób nie posiada żadnej formy finansowego zabezpieczenia.
Ci, którzy podejmują takie działania, najczęściej korzystają z:
- ubezpieczenia na życie,
- oszczędności,
- inwestycji,
- dyspozycji środków na koncie bankowym.
Brak takich rozwiązań może dodatkowo pogłębić problemy finansowe rodziny.
Jak uniknąć problemów? To prostsze, niż się wydaje
Najprostszym sposobem na uporządkowanie spraw majątkowych jest sporządzenie testamentu.
Można to zrobić na dwa sposoby:
Testament własnoręczny Musi być napisany odręcznie, zawierać datę i podpis. Dokument przygotowany na komputerze i tylko podpisany jest nieważny.
Testament notarialny Sporządzany u notariusza, daje większą pewność prawną i minimalizuje ryzyko podważenia dokumentu.
Dlaczego warto zrobić to wcześniej?
Sporządzenie testamentu pozwala:
- samodzielnie zdecydować o podziale majątku,
- zabezpieczyć osoby spoza rodziny,
- ograniczyć ryzyko konfliktów,
- zmniejszyć koszty i formalności dla bliskich.
To rozwiązanie, które nie wymaga dużego wysiłku, a może znacząco ułatwić sytuację najbliższych w przyszłości.
