Sprawa programu SAFE od tygodni budziła duże emocje w polskiej polityce. W czwartek wieczorem prezydent Karol Nawrocki wystąpił z orędziem, w którym przedstawił swoją decyzję dotyczącą ustawy związanej z europejskim mechanizmem finansowania obronności.
Decyzja ogłoszona w orędziu
Podczas wystąpienia prezydent poinformował, że nie podpisze ustawy umożliwiającej Polsce udział w unijnym programie SAFE.
Mechanizm ten przewiduje udzielanie państwom członkowskim pożyczek na rozwój armii oraz przemysłu zbrojeniowego. Ustawa umożliwiająca Polsce skorzystanie z tego rozwiązania została wcześniej przyjęta przez Sejm.
Nawet 43,7 mld euro na obronność
W ramach programu SAFE Polska mogłaby otrzymać około 43,7 miliarda euro w formie pożyczek.
Środki te miały zostać przeznaczone między innymi na:
-
rozwój sił zbrojnych,
-
modernizację sprzętu wojskowego,
-
wsparcie krajowego przemysłu zbrojeniowego.
Program jest jednym z elementów europejskich działań mających zwiększyć bezpieczeństwo państw Unii.
Kredyt nawet na 45 lat
Prezydent zwrócił uwagę, że mechanizm SAFE oznacza zaciągnięcie długoterminowego zobowiązania finansowego.
Według przedstawionych informacji pożyczka mogłaby zostać udzielona na okres nawet 45 lat, a koszty obsługi zadłużenia byłyby bardzo wysokie.
Szacunkowo odsetki mogłyby sięgnąć nawet około 180 miliardów złotych.
Argument o obciążeniu przyszłych pokoleń
W orędziu podkreślono, że tak duże zobowiązanie finansowe mogłoby obciążyć przyszłe pokolenia Polaków.
Zdaniem prezydenta decyzje dotyczące bezpieczeństwa państwa powinny być podejmowane z myślą o długofalowych skutkach dla kraju.
Spór o zasady finansowania
W wystąpieniu pojawił się także wątek dotyczący mechanizmu decyzyjnego w programie SAFE.
Według przedstawionej argumentacji system ten przewiduje możliwość uzależnienia wypłaty środków od decyzji instytucji unijnych. W takiej sytuacji finansowanie mogłoby zostać wstrzymane, mimo że zobowiązanie kredytowe nadal musiałoby być spłacane.
Alternatywa: „Polski SAFE 0 proc.”
Prezydent wskazał również rozwiązanie, które jego zdaniem mogłoby zastąpić europejski mechanizm finansowania.
Chodzi o projekt Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, określany jako „Polski SAFE 0 proc.”.
Koncepcja zakłada finansowanie rozwoju armii z krajowych środków, między innymi z kapitału wypracowanego przez Narodowy Bank Polski.
Apel o szybkie prace w Sejmie
W swoim wystąpieniu prezydent zaapelował do środowisk politycznych o pilne zajęcie się projektem krajowego funduszu inwestycji obronnych.
Według przedstawionej argumentacji takie rozwiązanie pozwoliłoby rozwijać polską armię bez konieczności zaciągania długoterminowych zobowiązań zagranicznych.
Decyzja ogłoszona w orędziu oznacza, że spór wokół programu SAFE może pozostać jednym z kluczowych tematów politycznych w najbliższym czasie.
