Od kwietnia szkoły podstawowe mogą liczyć na wyższe środki na zakup podręczników i materiałów edukacyjnych. Senat przyjął nowelizację ustaw o systemie oświaty oraz finansowaniu zadań oświatowych bez żadnych poprawek. Teraz dokument trafi na biurko prezydenta. Jeśli zostanie podpisany, nowe stawki zaczną obowiązywać niemal natychmiast.
Wyższe dotacje na podręczniki dla uczniów
Zgodnie z projektem (druk sejmowy nr 2178), celem zmian jest zapewnienie uczniom dostępu do wysokiej jakości podręczników oraz stabilne finansowanie wyposażenia szkół.
Nowelizacja przewiduje podniesienie limitów wydatków budżetowych na lata 2026–2027 o 20 proc., a także określa nowe maksymalne limity aż do 2035 roku.
Maksymalna kwota dotacji podręcznikowej ma wynieść:
-
2026 r. – 593 mln zł
-
2027 r. – 625 mln zł
-
2028 r. – 469 mln zł
-
Kolejne lata (2029–2035) – od 408 mln zł do 617 mln zł rocznie
Podwyższone stawki mają wejść w życie dzień po publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw, tak aby szkoły mogły skorzystać z dodatkowych środków jeszcze w bieżącym roku budżetowym.
Nowe stawki na ucznia – ile wyniesie dotacja?
Projekt przewiduje konkretne kwoty przypadające na jednego ucznia. Po zmianach mają one wynosić:
Podręczniki:
-
Klasy I–III – 119 zł
-
Klasa IV – 222 zł
-
Klasy V–VI – 286 zł
-
Klasy VII–VIII – 396 zł
Materiały ćwiczeniowe:
-
Klasy I–III – 66 zł
-
Klasy IV–VIII – 33 zł
To oznacza realne zwiększenie wsparcia dla szkół podstawowych oraz szkół artystycznych realizujących program szkoły podstawowej.
Wyższe opłaty dla wydawców podręczników
Nowelizacja wprowadza także istotne zmiany dla wydawnictw. Opłaty za dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego wzrosną z dotychczasowego przedziału:
- 800–6000 zł
do nowego poziomu:
- 2800–14 000 zł
Obecnie – jak informuje MEN – większość papierowych podręczników objęta jest opłatą w wysokości 4800 zł. Stawka ta nie była aktualizowana od ponad dwóch dekad.
Po zmianach:
-
większość podręczników papierowych ma kosztować około 11 000 zł,
-
podręczniki elektroniczne – maksymalnie 14 000 zł.
Przepisy dotyczące nowych opłat mają obowiązywać od 1 czerwca 2026 r.
Dlaczego podnoszone są opłaty?
Całość środków wnoszonych przez wydawców przeznaczana jest na wynagrodzenia ekspertów oceniających podręczniki. Obecnie recenzent otrzymuje 1600 zł brutto za opinię, co – według MEN – utrudnia pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych specjalistów.
Nowelizacja przewiduje także zwiększenie liczby wymaganych opinii:
-
4 recenzje dla podręczników papierowych (obecnie 3),
-
5 recenzji dla wersji elektronicznych.
Minister edukacji określi szczegółowe stawki w drodze rozporządzenia, uwzględniając m.in. rodzaj podręcznika, etap edukacyjny oraz zakres kształcenia.
Projekt wraca po wecie
Warto przypomnieć, że podobne rozwiązania znalazły się wcześniej w projekcie nowelizacji Prawa oświatowego, który został zawetowany w grudniu ubiegłego roku. Obecne zmiany wprowadzono w odrębnej ustawie dotyczącej finansowania systemu edukacji.
Co to oznacza dla szkół i uczniów?
Podniesienie limitów dotacji ma umożliwić:
-
aktualizację materiałów dydaktycznych,
-
dostosowanie podręczników do nowych podstaw programowych,
-
poprawę jakości recenzji eksperckich.
W praktyce oznacza to większą stabilność finansową dla szkół podstawowych i większe możliwości wyboru materiałów edukacyjnych.
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN), Senat RP/X,
