Planujesz zakup nieruchomości i chcesz wiedzieć, ile naprawdę sprzedają się mieszkania w twojej okolicy? Od niedawna dostęp do kluczowych danych stał się łatwiejszy. Zmiana w przepisach może realnie wpłynąć na decyzje kupujących.
Dane o cenach sprzedaży bez opłat
Od 13 lutego 2026 roku obowiązuje nowelizacja ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, która znosi opłaty za udostępnianie danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN).
W praktyce oznacza to, że osoby zainteresowane zakupem mieszkania mogą bez ponoszenia kosztów uzyskać dostęp do informacji o rzeczywistych cenach transakcyjnych nieruchomości. Z ustawy usunięto m.in. tabelę nr 12, która określała stawki za udostępnianie tych danych.
Na poziomie przepisów sprawa jest jasna – dane z RCN mają być udostępniane nieodpłatnie.
Czym jest Rejestr Cen Nieruchomości i dlaczego to ważne?
Rejestr Cen Nieruchomości to zbiór danych o faktycznych cenach sprzedaży mieszkań, domów i działek. To nie są ceny ofertowe z ogłoszeń, lecz kwoty, za które nieruchomości rzeczywiście zmieniły właściciela.
Dla kupujących oznacza to możliwość:
-
sprawdzenia realnego poziomu cen w danej lokalizacji,
-
porównania transakcji z podobnych inwestycji,
-
lepszej oceny, czy cena proponowana przez sprzedającego jest rynkowa.
Ustawodawca uznał, że pobieranie opłat za dostęp do tych informacji ograniczało przejrzystość rynku i utrudniało podejmowanie świadomych decyzji.
Większa przejrzystość rynku mieszkań
Zniesienie opłat ma zwiększyć transparentność rynku nieruchomości. Dostęp do aktualnych i rzetelnych danych o cenach transakcyjnych sprzyja bardziej racjonalnym decyzjom oraz ogranicza asymetrię informacji między stronami transakcji.
Otwarcie danych może również przyczynić się do rozwoju nowych narzędzi analitycznych i usług wykorzystujących dane o sprzedaży nieruchomości.
Zmiana wpisuje się w szersze działania mające na celu zwiększenie przejrzystości cen na rynku mieszkaniowym.
To ważne: wniosek nadal jest wymagany
Choć opłaty zostały zniesione, procedura udostępniania danych nie uległa zmianie.
Aby uzyskać informacje z RCN, nadal trzeba:
-
złożyć odpowiedni wniosek,
-
działać zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonawczymi,
-
przejść formalną ścieżkę administracyjną.
Nowelizacja usuwa barierę finansową, ale nie znosi obowiązku formalnego wystąpienia o dane.
Możliwe kolejne zmiany w 2026 roku
W uzasadnieniu nowelizacji zapowiedziano wydanie nowego rozporządzenia dostosowującego przepisy wykonawcze do zniesienia opłat.
Na obecnym etapie nic nie wskazuje na to, aby tryb wnioskowy został zastąpiony automatycznym dostępem online. Starostwa sygnalizują jednak, że ewentualne decyzje dotyczące publikacji danych w formie cyfrowej – np. gotowych baz do pobrania – mogą pojawić się w drugiej połowie 2026 roku.
RCN i portal DOM – dwa źródła danych o cenach
W perspektywie kolejnych lat rynek ma funkcjonować w modelu dwutorowym.
RCN – szczegółowe dane transakcyjne
Rejestr pozostanie źródłem jednostkowych danych wykorzystywanych do zaawansowanych analiz i budowy narzędzi predykcyjnych.
Portal DOM – dane zagregowane
Planowany portal DOM ma prezentować zagregowane statystyki cen – m.in. średnie i mediany – z zachowaniem zasad anonimizacji oraz minimalnej liczby transakcji w próbie.
W efekcie kupujący mają zyskać zarówno łatwy dostęp do ogólnego obrazu rynku, jak i możliwość sięgnięcia po bardziej szczegółowe dane.
Co to oznacza dla kupujących mieszkania?
Najważniejsza zmiana jest prosta: od 13 lutego 2026 roku nie trzeba już płacić za dostęp do informacji o rzeczywistych cenach sprzedaży nieruchomości.
Dla osób planujących zakup mieszkania to realne ułatwienie – szczególnie w sytuacji, gdy ceny w wielu miastach pozostają wysokie, a różnice między ofertą a finalną ceną transakcyjną mogą być znaczące.
Bariera finansowa została zniesiona. Teraz kluczowe staje się umiejętne wykorzystanie dostępnych danych przy podejmowaniu decyzji o zakupie.
