Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało istotne zmiany w legitymacjach emeryta-rencisty. W 2026 roku aż 8,1 miliona Polaków otrzyma nowy dokument, który będzie nowocześniejszy, trwalszy i trudniejszy do podrobienia. Sprawdź, kogo dotyczą zmiany, od kiedy obowiązują nowe przepisy i co trzeba wiedzieć o nowej legitymacji ZUS.
Nowy wzór od lipca 2026 roku
Zgodnie z projektem rozporządzenia, do 12 lipca 2026 roku ZUS może jeszcze wydawać dotychczasowe legitymacje. Po tej dacie w życie wejdą nowe przepisy, które nakazują stosowanie ulepszonego, zabezpieczonego wzoru dokumentu. Taki obowiązek wynika bezpośrednio z ustawy o dokumentach publicznych.
Dlaczego ZUS zmienia legitymacje?
Dotychczasowy wzór legitymacji nie spełnia obowiązujących standardów bezpieczeństwa, określonych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dokument uznawany jest za publiczny trzeciej kategorii — ma wpływ na bezpieczeństwo państwa i obieg gospodarczy, dlatego jego ochrona musi zostać wzmocniona.
Nowe rozwiązania mają ograniczyć ryzyko fałszerstw, zwiększyć wiarygodność dokumentu oraz zapewnić łatwiejszy dostęp do ulg i uprawnień.
Nowa legitymacja emeryta-rencisty – co się zmieni?
Od 2026 roku emeryci i renciści otrzymają legitymację w formie plastikowej, jednostronnie laminowanej karty o wymiarach zbliżonych do karty bankowej. Wprowadzone zostaną:
-
nowoczesne elementy zabezpieczające,
-
trwały materiał PCV,
-
oznaczenie alfabetem Braille’a (skrót LER) na odwrocie – dla osób niewidomych.
Dokument ten będzie bardziej odporny na zużycie i podrabianie, a jednocześnie zachowa wszystkie dotychczasowe funkcje.
Wyższe koszty dla ZUS
Nowy projekt wiąże się ze znacznymi wydatkami. Koszt produkcji jednej legitymacji wzrośnie z 1,05 zł do 2,24 zł, czyli ponad dwukrotnie.
Szacowane koszty:
-
332 tys. zł w pierwszym roku obowiązywania zmian,
-
450 tys. zł w drugim roku,
-
ponad 487 tys. zł rocznie w 2035 roku,
-
łącznie prawie 4,6 mln zł w ciągu dekady.
Mimo wyższych kosztów, zmiany nie wpłyną na budżet państwa ani samorządów – pokryje je bezpośrednio ZUS.
Kogo obejmą zmiany i co z dotychczasowymi dokumentami?
Nowy dokument otrzymają wszyscy świadczeniobiorcy z ZUS, czyli:
-
około 8,1 mln osób ogółem,
-
w tym 270 tys. osób rocznie, którym świadczenie przyznawane jest po raz pierwszy.
Ważne: Legitymacje wydane przed 12 lipca 2026 r. zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. Nie trzeba ich wymieniać na nowe.
Do czego uprawnia legitymacja emeryta-rencisty?
Dokument ten nadal będzie:
-
potwierdzać status świadczeniobiorcy,
-
umożliwiać korzystanie z ulg i przywilejów – np. darmowe lub tańsze przejazdy komunikacją miejską i PKP,
-
ułatwiać korzystanie z refundacji leków, zniżek w sanatoriach, teatrach, kinach i muzeach,
-
zwalniać z abonamentu RTV (przy spełnieniu kryteriów),
-
potwierdzać uprawnienia w urzędach i placówkach medycznych.
Etap przejściowy i logistyka zmian
Aby uniknąć marnowania już zamówionych druków, ZUS może do lipca 2026 nadal wydawać legitymacje w dotychczasowej formie. Nowy dokument trafi do obiegu dopiero po wyczerpaniu starych blankietów, co oznacza, że przez pewien czas w użyciu będą funkcjonować oba typy dokumentów.
Co warto zapamiętać?
-
Nowe legitymacje pojawią się po 12 lipca 2026 roku.
-
Dotychczasowe dokumenty zostają ważne – nie trzeba ich wymieniać.
-
Nowy wzór to większe bezpieczeństwo, ale też wyższe koszty dla ZUS.
-
Dokument nadal daje dostęp do wszystkich przysługujących ulg i zniżek.