Od stycznia 2026 roku w Polsce wchodzą w życie znaczące zmiany dotyczące gospodarowania odpadami. Nowe przepisy mają wpływ na każdego z nas – niezależnie od tego, czy mieszkasz w domu jednorodzinnym, czy w bloku. Pojawia się nowy kolor worka, inne zasady oddawania niektórych odpadów i nowoczesne rozwiązania w miejskich punktach zbiórki. Co dokładnie się zmienia? Sprawdź, zanim wrzucisz coś do niewłaściwego pojemnika.
Koniec brązowych worków BIO – zmiana od 2026 roku
Ważna zmiana czeka również mieszkańców produkujących duże ilości bioodpadów. Do końca 2025 roku możliwe było jeszcze korzystanie z brązowych worków na bioodpady, ale od stycznia 2026:
-
należy zaopatrzyć się w pojemniki o pojemności 120 lub 240 litrów,
-
worki przestaną być odbierane przez miejskie służby.
Celem jest uporządkowanie systemu BIO i ograniczenie problemów z przepełnieniem i nielegalnym składowaniem odpadów organicznych.
Takie zasady obowiązują m.in. w Poznaniu, Gdyni (od września 2025 r.) i Gliwicach (od stycznia 2026 r., choć w domach jednorodzinnych worki będą odbierane jeszcze do końca 2025 r.).
Wyjątkiem są jedynie worki kompostowalne, ale ich stosowanie nie jest wymagane.
Niektóre miasta, jak Wałbrzych czy Miastko, poszły jeszcze dalej – ograniczając lub całkowicie rezygnując z worków również w przypadku innych frakcji odpadów.
W Miastku od lipca 2025 r. większość odpadów musi trafiać do pojemników, a tylko papier i tworzywa sztuczne mogą być zbierane w workach z posesji jednorodzinnych.
Dlaczego rezygnuje się z worków?
Zmiana ta nie wynika wyłącznie z chęci ograniczenia kosztów czy porządków lokalnych. Kluczowe powody to:
-
zwiększenie jakości zbieranych bioodpadów,
-
zmniejszenie ilości zanieczyszczeń w odpadach biodegradowalnych,
-
ułatwienie kompostowania i przetwarzania odpadów organicznych,
-
dostosowanie się do unijnych wymogów dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym.
Z punktu widzenia zakładów przetwarzających odpady, każdy plastikowy worek w pojemniku na BIO oznacza konieczność dodatkowego sortowania, co zwiększa koszty i spowalnia cały proces.
Tekstylia nie do kosza zmieszanego
Od początku 2026 roku wyrzucanie odzieży i tekstyliów do odpadów zmieszanych stało się nielegalne. Wszystko za sprawą nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która nakłada na samorządy obowiązek zorganizowania systemu selektywnej zbiórki tej grupy odpadów.
W praktyce oznacza to, że stare ubrania, zasłony, ręczniki, pościel czy firany muszą trafiać do osobnych pojemników lub worków, a nie do zwykłych koszy.
Brak przestrzegania tych zasad może skutkować podwyższeniem opłat śmieciowych dla całych wspólnot mieszkaniowych lub nawet sankcjami administracyjnymi.
PSZOK to za mało – potrzebne rozwiązania "pod domem"
Choć wiele gmin wskazuje Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) jako miejsce odbioru tekstyliów, eksperci alarmują: to niewystarczające rozwiązanie. Transport odpadów tekstylnych na własną rękę jest niepraktyczny i zniechęca mieszkańców, co może utrudnić osiągnięcie wymaganych wskaźników recyklingu.
Dlatego samorządy sięgają po bardziej dostępne opcje. Worki i pojemniki przy posesjach, ustawione w wygodnych lokalizacjach, mają być kluczowym elementem nowego systemu.
Gliwice stawiają na fiolet
Miasto Gliwice od 1 stycznia 2026 roku wprowadza fioletowe worki i pojemniki na odpady tekstylne, które będą odbierane regularnie, bez potrzeby odwiedzania PSZOK-u. System dopasowano do warunków zabudowy:
-
W domach jednorodzinnych mieszkańcy otrzymają fioletowe worki, które będą odbierane raz w miesiącu w formule "worek za worek".
-
W budynkach wielorodzinnych, po konsultacjach z zarządcami, zostaną ustawione fioletowe pojemniki, opróżniane co dwa tygodnie.
Rozwiązanie ma być odpowiedzią na problem przepełnionych kontenerów prywatnych firm i nielegalnych wysypisk, które zagrażały estetyce i środowisku miejskich osiedli.
Nowe zasady dla PSZOK – wchodzą karty QR
Wraz z początkiem 2026 roku zmieniają się także zasady korzystania z gliwickiego PSZOK-u przy ul. Rybnickiej 199b. Zamiast papierowych oświadczeń, mieszkańcy będą musieli okazać karty z kodem QR, które przyspieszą obsługę i zminimalizują formalności.
Wydawanie kart rozpoczęto już jesienią 2025 roku – otrzymali je zarówno mieszkańcy indywidualni, jak i wspólnoty mieszkaniowe. Digitalizacja systemu PSZOK wpisuje się w szerszy trend usprawnień w gospodarce odpadami.
Co zaliczamy do tekstyliów?
Warto wiedzieć, że do frakcji tekstylnej nie należą wyłącznie ubrania. W fioletowych workach powinny znaleźć się także:
-
zużyte ręczniki i pościele,
-
zasłony, firany i obrusy,
-
odzież zniszczona, bez możliwości dalszego użytkowania.
To istotna informacja, ponieważ tekstylia domowe często trafiają do frakcji zmieszanej, co znacząco obniża efektywność recyklingu.
Odzież w dobrym stanie? Przekaż ją dalej!
Miasto przypomina, by ubrania nadające się jeszcze do noszenia nie trafiały do odpadów, nawet do worków tekstylnych. Zamiast tego warto je przekazać:
-
organizacjom charytatywnym,
-
lokalnym punktom zbiórek,
-
inicjatywom typu "Drugie Życie Rzeczy", które wspierają gospodarkę obiegu zamkniętego.
Dzięki temu zmniejszamy ilość odpadów i dajemy ubraniom szansę na drugie życie.