Udar mózgu może pozostawić trwały niedowład, problemy z mówieniem, zaburzenia pamięci oraz konieczność korzystania z pomocy innych osób. Jeżeli jego skutki prowadzą do niepełnosprawności, chory może ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł miesięcznie.
Świadczenie nie jest przeznaczone wyłącznie dla seniorów. Może otrzymać je również znacznie młodsza osoba. Sama karta informacyjna ze szpitala ani rozpoznanie udaru nie wystarczą jednak do wypłaty pieniędzy. Potrzebne jest odpowiednie orzeczenie.
Zasiłek po udarze wynosi 215,84 zł miesięcznie
W 2026 roku zasiłek pielęgnacyjny wynosi 215,84 zł miesięcznie. Jest wypłacany przez gminę albo wyznaczoną przez nią jednostkę, np. MOPS, GOPS lub centrum świadczeń.
Świadczenie ma częściowo pokrywać wydatki związane z koniecznością zapewnienia opieki i pomocy osobie, która nie jest w pełni samodzielna.
Co ważne:
-
urząd nie sprawdza wysokości zarobków,
-
dochody małżonka nie wpływają na prawo do pieniędzy,
-
nie trzeba przedstawiać rachunków za rehabilitację lub leki,
-
świadczenie może otrzymać również osoba przed ukończeniem 75 lat.
Aktualną wysokość oraz zasady wypłaty potwierdza rządowy serwis Gov.pl.
Udar nie daje pieniędzy automatycznie
Prawo do zasiłku nie wynika z samego faktu przebycia udaru. Decydujące znaczenie ma to, jakie ograniczenia pozostały po leczeniu i rehabilitacji.
Komisja ocenia m.in.:
-
zdolność do samodzielnego poruszania się,
-
możliwość przygotowywania i spożywania posiłków,
-
samodzielne ubieranie się i dbanie o higienę,
-
korzystanie z toalety,
-
zdolność do komunikowania się,
-
orientację w miejscu i czasie,
-
pamięć i koncentrację,
-
potrzebę nadzoru nad przyjmowaniem leków,
-
ryzyko upadków,
-
konieczność korzystania z pomocy rodziny lub opiekuna.
Dwie osoby po podobnym udarze mogą więc otrzymać różne orzeczenia. Jedna odzyska sprawność i samodzielność, a druga będzie wymagała codziennej pomocy.
Kto może otrzymać zasiłek pielęgnacyjny?
Zasiłek przysługuje:
-
dziecku do ukończenia 16. roku życia posiadającemu orzeczenie o niepełnosprawności,
-
osobie powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
-
osobie powyżej 16. roku życia z umiarkowanym stopniem, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat,
-
osobie, która ukończyła 75 lat.
Oznacza to, że osoba po udarze nie musi być emerytem ani seniorem. Przykładowo 50-latek z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności może otrzymywać 215,84 zł miesięcznie niezależnie od dochodów.
Udar po 21. roku życia – umiarkowany stopień nie wystarczy
To jedna z najważniejszych zasad.
Jeżeli osoba przeszła udar już w dorosłym życiu, po ukończeniu 21 lat, do otrzymania zasiłku zasadniczo potrzebuje orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Umiarkowany stopień daje prawo do świadczenia tylko wtedy, gdy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia. Data ta powinna wynikać z orzeczenia.
W praktyce:
-
lekki stopień nie daje prawa do zasiłku,
-
umiarkowany stopień po udarze przebytym po ukończeniu 21 lat zwykle nie wystarczy,
-
znaczny stopień może uprawniać do świadczenia niezależnie od wieku, w którym wystąpił udar.
Nie należy mylić momentu postawienia diagnozy z datą powstania niepełnosprawności. W razie wątpliwości urząd sprawdzi informacje wpisane w orzeczeniu.
Jakie skutki udaru mogą mieć znaczenie?
Udar może powodować problemy z mówieniem i pisaniem, zaburzenia pamięci, niedowład albo porażenie części ciała. Zakres następstw zależy od obszaru oraz rozległości uszkodzenia mózgu, co opisują Pacjent.gov.pl i Akademia NFZ.
Podczas orzekania szczególne znaczenie mogą mieć:
-
niedowład lub porażenie ręki i nogi,
-
brak możliwości samodzielnego chodzenia,
-
konieczność korzystania z wózka lub pomocy drugiej osoby,
-
trudności z wstawaniem z łóżka i zmianą pozycji,
-
afazja, czyli problemy z mówieniem lub rozumieniem mowy,
-
zaburzenia pamięci i orientacji,
-
problemy z połykaniem,
-
zaburzenia widzenia i równowagi,
-
nietrzymanie moczu lub stolca,
-
konieczność pomocy przy myciu, ubieraniu i jedzeniu,
-
potrzeba stałego nadzoru z powodu ryzyka upadku albo zagubienia się,
-
poważne zmiany zachowania lub funkcji poznawczych.
Nie istnieje jednak zamknięta lista następstw, które automatycznie gwarantują znaczny stopień. Komisja ocenia całościowy stan zdrowia i rzeczywisty poziom samodzielności.
Sam pobyt w szpitalu ani rehabilitacja nie wystarczą
Prawo do zasiłku nie powstaje automatycznie na podstawie:
-
wypisu ze szpitala,
-
rozpoznania udaru niedokrwiennego lub krwotocznego,
-
korzystania z rehabilitacji,
-
poruszania się o lasce,
-
zwolnienia lekarskiego,
-
czasowej niezdolności do pracy,
-
samego przyjmowania leków.
Dokumenty te są ważne, ale muszą wskazywać, że następstwa udaru mają charakter długotrwały i poważnie ograniczają codzienne funkcjonowanie.
Co oznacza znaczny stopień niepełnosprawności?
Znaczny stopień może zostać orzeczony wobec osoby z poważnie naruszoną sprawnością organizmu, która ma znaczne ograniczenia dotyczące pracy oraz wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji odnosi się przede wszystkim do trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb, takich jak:
-
samoobsługa,
-
poruszanie się,
-
komunikowanie się.
Szczegółowe zasady dotyczące stopni niepełnosprawności przedstawia Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.
Jak uzyskać orzeczenie po udarze?
Osoba, która nie posiada odpowiedniego orzeczenia, powinna złożyć wniosek w powiatowym albo miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwym dla miejsca zamieszkania.
Do wniosku warto dołączyć:
-
zaświadczenie lekarskie na formularzu zespołu,
-
kartę informacyjną z oddziału udarowego,
-
wyniki tomografii komputerowej lub rezonansu,
-
dokumentację od neurologa,
-
dokumentację z poradni rehabilitacyjnej,
-
wypisy z pobytów rehabilitacyjnych,
-
ocenę fizjoterapeuty,
-
opinię logopedy lub neurologopedy,
-
dokumentację dotyczącą zaburzeń pamięci i funkcji poznawczych,
-
informacje o stosowanym sprzęcie pomocniczym,
-
dokumentację innych chorób ograniczających samodzielność.
Zaświadczenie lekarskie dołączane do wniosku o orzeczenie powinno być wystawione nie wcześniej niż 30 dni przed jego złożeniem.
Jak opisać codzienne ograniczenia?
Komisji nie wystarczy informacja: „przeszedłem udar”. Należy konkretnie opisać, jak jego skutki wpływają na życie.
Warto wskazać:
-
czy chory samodzielnie wstaje z łóżka,
-
czy potrafi przejść do łazienki,
-
czy wymaga pomocy podczas kąpieli,
-
czy sam się ubiera,
-
czy potrafi przygotować posiłek,
-
czy bezpiecznie połyka jedzenie,
-
czy pamięta o przyjmowaniu leków,
-
czy może zostać sam w domu,
-
czy potrafi zrobić zakupy i załatwić sprawy urzędowe,
-
czy rozumie polecenia i potrafi się porozumieć,
-
jak często korzysta z pomocy bliskich.
Dobrze jest wcześniej spisać przykłady z codziennego życia. Nie należy wyolbrzymiać objawów, ale nie warto również umniejszać ograniczeń, jeżeli chory w rzeczywistości nie poradziłby sobie bez pomocy rodziny.
Orzeczenie z ZUS lub KRUS również może mieć znaczenie
Niektóre orzeczenia wydawane przez ZUS albo KRUS są traktowane jako równoważne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Nie oznacza to jednak, że każda renta lub każde orzeczenie o niezdolności do pracy automatycznie daje prawo do zasiłku. Urząd sprawdzi dokładną treść dokumentu i podstawę jego wydania.
Sama całkowita niezdolność do pracy nie zawsze oznacza jednocześnie niezdolność do samodzielnej egzystencji.
Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek z ZUS
Zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny to dwa różne świadczenia:
-
zasiłek pielęgnacyjny wypłaca gmina, MOPS albo GOPS,
-
dodatek pielęgnacyjny wypłaca ZUS lub KRUS, najczęściej wraz z emeryturą albo rentą.
Nie można pobierać obu świadczeń jednocześnie.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób, które ukończyły 75 lat. Senior pobierający emeryturę lub rentę zazwyczaj uzyskuje dodatek pielęgnacyjny z organu emerytalnego. Jeżeli jest do niego uprawniony, nie otrzyma dodatkowo 215,84 zł z gminy.
Gdzie złożyć wniosek o wypłatę?
Po uzyskaniu odpowiedniego orzeczenia trzeba złożyć osobny wniosek o zasiłek pielęgnacyjny.
Można to zrobić:
-
w urzędzie miasta lub gminy,
-
w MOPS albo GOPS,
-
w centrum świadczeń,
-
elektronicznie przez serwis Emp@tia.
Zasiłek jest przyznawany na okres ważności orzeczenia. Jeżeli dokument wydano na stałe, świadczenie może być przyznane bezterminowo, o ile nadal spełniane są pozostałe warunki.
Warto pamiętać o terminie trzech miesięcy
Jeżeli wniosek o zasiłek zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia, świadczenie może zostać przyznane od miesiąca, w którym złożono wniosek o samo orzeczenie.
Po przekroczeniu tego terminu pieniądze są zasadniczo przyznawane dopiero od miesiąca złożenia wniosku o wypłatę świadczenia.
Nie warto więc odkładać wizyty w MOPS lub urzędzie po otrzymaniu orzeczenia.
Kiedy zasiłek nie przysługuje?
Zasiłku pielęgnacyjnego nie otrzyma m.in. osoba, która:
-
nie ma odpowiedniego orzeczenia,
-
posiada wyłącznie lekki stopień niepełnosprawności,
-
ma umiarkowany stopień, ale niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21 lat,
-
jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS lub KRUS,
-
przebywa w instytucji zapewniającej nieodpłatne całodobowe utrzymanie,
-
jest objęta określonym zagranicznym świadczeniem o podobnym charakterze, jeżeli przepisy nie pozwalają na ich łączenie.
Od orzeczenia można się odwołać
Jeżeli powiatowy zespół odmówi wydania orzeczenia albo przyzna lekki lub umiarkowany stopień, można złożyć odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Termin wynosi 14 dni od doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się za pośrednictwem zespołu powiatowego, który wydał dokument.
Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie miesiąca od jego doręczenia. Zasady odwołania opisuje Mazowiecki Urząd Wojewódzki.
Jeżeli osoba posiada właściwe orzeczenie, ale urząd odmówi przyznania samego zasiłku, od decyzji można odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego. Termin wynosi 14 dni.
Najważniejsze informacje
Osoba po udarze może otrzymywać 215,84 zł miesięcznie również przed ukończeniem 75 lat. Sama diagnoza nie daje jednak prawa do pieniędzy.
Najważniejsze zasady:
-
zasiłek nie ma kryterium dochodowego,
-
liczą się trwałe następstwa udaru i poziom samodzielności,
-
dorosły, u którego niepełnosprawność powstała po 21. roku życia, zasadniczo potrzebuje znacznego stopnia,
-
lekki stopień nie daje prawa do świadczenia,
-
zasiłku z gminy nie można łączyć z dodatkiem pielęgnacyjnym z ZUS lub KRUS,
-
najpierw należy uzyskać odpowiednie orzeczenie, a następnie złożyć wniosek o wypłatę,
-
od negatywnego orzeczenia można się odwołać.
