Pomidory, ogórek, cebula i biały ser – na pierwszy rzut oka wygląda jak dobrze znana sałatka grecka. Wystarczy jednak przyjrzeć się jej bliżej, aby zauważyć różnicę. Sałatka szopska to jeden z największych klasyków kuchni bałkańskiej.
Podczas mojego wyjazdu do Ochrydy w Macedonii Północnej widziałam ją niemal w każdej restauracji.
Początkowo byłam przekonana, że to po prostu lokalna wersja sałatki greckiej. Składniki wyglądały znajomo: dojrzałe pomidory, świeży ogórek, cebula, papryka i biały ser.
Szybko jednak okazało się, że sałatka szopska ma własny charakter, a mieszkańcy Bałkanów traktują ją jako jeden z podstawowych elementów swojej kuchni.
Jeden szczegół od razu ją zdradza
Najbardziej charakterystycznym elementem sałatki szopskiej jest ser.
Nie znajdziemy tu zazwyczaj dużych kostek ani całego plastra fety. Biały ser solankowy, nazywany na Bałkanach między innymi sirene lub sirenje, jest drobno kruszony albo ścierany bezpośrednio na warzywa.
Powstaje w ten sposób gruba, biała warstwa, która niemal całkowicie przykrywa pomidory, ogórka i cebulę. To właśnie po niej najłatwiej rozpoznać sałatkę szopską.

Czym sałatka szopska różni się od greckiej?
Obie sałatki mają podobną bazę, ale różni je kilka istotnych szczegółów.
- Ser: w szopskiej jest najczęściej drobno starty lub pokruszony. W greckiej feta bywa podawana w dużych kawałkach albo jako cały plaster.
- Oliwki: w klasycznej sałatce greckiej są niemal obowiązkowe. W tradycyjnej szopskiej zazwyczaj ich nie ma.
- Papryka: w sałatce szopskiej często pojawia się świeża lub pieczona papryka.
- Sposób krojenia: warzywa w szopskiej są zwykle pokrojone drobniej niż w greckiej.
- Dressing: szopską doprawia się olejem lub oliwą, czasem także octem winnym. W greckiej mocniej wyczuwalne są oliwa i oregano.
Klasyczna grecka horiatiki składa się przede wszystkim z pomidorów, ogórków, cebuli, oliwek Kalamata, fety, oliwy i oregano. Sałatka szopska opiera się na podobnych warzywach, ale jej znakiem rozpoznawczym pozostaje drobno starty ser solankowy. Condé Nast Traveler
Skąd pochodzi sałatka szopska?
Sałatka szopska jest kojarzona przede wszystkim z Bułgarią, ale obecnie można ją zamówić również w Macedonii Północnej, Serbii i innych krajach regionu.
Jej nazwa nawiązuje do historycznego regionu Szopluk. Co ciekawe, znana dzisiaj wersja sałatki została spopularyzowana w Bułgarii w połowie XX wieku jako kulinarna wizytówka kraju. Z czasem stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni bałkańskiej. Traditional Recipes
W zależności od kraju i restauracji przepis może się nieznacznie różnić. Czasami dodaje się natkę pietruszki, ostrą paprykę lub większą ilość cebuli. Niezmienna pozostaje jednak baza: świeże warzywa i solidna porcja białego sera.
Jak zrobić sałatkę szopską w domu?
Składniki:
- 3 dojrzałe pomidory,
- 1 ogórek,
- 1 papryka,
- pół niewielkiej cebuli,
- około 120 g białego sera solankowego,
- 2 łyżki oliwy lub oleju,
- 1 łyżeczka octu winnego,
- sól i pieprz,
- opcjonalnie natka pietruszki.
Przygotowanie:
Pomidory, ogórka i paprykę pokrój w niewielką kostkę. Cebulę posiekaj lub pokrój w cienkie piórka.
Warzywa przełóż do miski, dodaj oliwę, odrobinę octu winnego, pieprz oraz niewielką ilość soli. Pamiętaj, że ser solankowy sam w sobie jest dość słony.
Całość delikatnie wymieszaj. Na koniec obficie posyp warzywa drobno startym lub pokruszonym serem.
Sałatkę najlepiej podawać od razu, zanim pomidory i ogórek puszczą zbyt dużo soku.
Prosta, świeża i idealna na lato
Sałatka szopska może być lekką przekąską, dodatkiem do grillowanych mięs albo częścią większego, bałkańskiego posiłku. Świetnie smakuje również ze świeżym pieczywem, którym można zebrać z talerza sok z pomidorów połączony z oliwą i serem.
Jeżeli lubicie sałatkę grecką, szopska prawdopodobnie również przypadnie wam do gustu. Jest równie świeża, ale dzięki drobno startemu serowi ma bardziej wyrazisty, słony smak. To jeden z tych wakacyjnych przepisów, które warto przywieźć z Bałkanów do własnej kuchni.
